Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2018/5374 E. , 2021/4934 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/5374
Karar No : 2021/4934
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Denizcilik Tarım Ürünleri Nakliye Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü - …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: … Makarnacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, … Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve … Makarna Un Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tanzimli muhtelif tarih ve sayılı dahilde işleme izin belgeleri kapsamında davacı adına tescilli … , … , … , … Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tescilli … , … tarih ve sayılı beyannameler ile makarnalık buğday ithal edilmesi gerekirken adi/ekmeklik buğday ithal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; … tarih ve … sayılı inceleme raporu ile … sayılı soruşturma raporunda yer alan, … Makarnacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, … Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve … Makarna Un Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tanzimli dahilde işleme izin belgeleri kapsamında ihraç edilen eşyaya tekabül eden miktarda sadece makarnalık buğdayın eşdeğer eşya kapsamında ithalatının yapılabileceğinin belirtilmesine rağmen, temsilci firma aracılığıyla ithal edilen eşyanın muafiyet kapsamında ithali mümkün olmayan adi/ekmeklik buğday olduğu, yurt içinde satış yapılan firmaların yetkilileri tarafından satın aldıkları buğdayın tamamına yakınının adi/ekmeklik olduğunun beyan edildiği, Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüklerince herhangi bir analiz yapılmaksızın uygunluk yazılarının düzenlendiği yolundaki tespitler ile ifadelerin birlikte değerlendirilmesinden, dahilde işleme izin belgesi kapsamında muaf olarak ithali mümkün olmayan adi/ekmeklik buğdayın ithal edildiği hususunun somut delillerle ortaya konulduğu, … tarih ve sayılı beyannameler kapsamında doğan vergi farkından temsilcilik sözleşmesine istinaden davacının beyan sahibi olarak sorumluluğunun bulunduğu; … tarih ve sayılı beyannameler kapsamında eşya başka bir firmaca ithal edilse de, gerçekte davacı için ithal edildiği, beyannamede kullanılan bilgilerin yanlış olduğunu bildiği anlaşılan davacının gümrük vergilerinden sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İthal edilen buğdayın ekmeklik buğday olduğuna ilişkin olarak dava konusu beyannameler bazında yapılmış bir analiz veya tespitin bulunmadığı, aynı olayla ilgili verilmiş iptal kararlarının bulunduğu, davaya konu ithalat işleminde taraflarının temsilci aracılığıyla ithalat sözleşmesi kapsamında dolaylı temsilci olduğu, eşyayı yurt içinde satın alan firma temsilcilerinin ifadelerinin dava konusu beyannameyle ilgisinin bulunmadığı, dahilde işleme izin belgesi kapsamında eşdeğer eşya kullanıldığından eşyanın yurt içine satılmasının eleştirilemeyeceği, tarım uygunluk belgesinin tarife tespitine ilişkin olmayıp eşyanın insan, hayvan ve çevre sağlığı açısından uygunluğunu gösterdiği, olayda, dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ithalatın serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında değerlendirilmesi suretiyle Gümrük Kanunu'nun 181. maddesi kapsamında yükümlü olarak değerlendirilebilmelerinin mümkün bulunmadığı, yükümlünün anılan Kanun'un 184. maddesi uyarınca dahilde işleme izin sahibi firma olduğu ileri sürülmekte ve duruşma yapılması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Makarnacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, … Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve … Makarna Un Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tanzimli muhtelif tarih ve sayılı dahilde işleme izin belgeleri kapsamında davacı adına tescilli … , … , … , … Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tescilli … , … tarih ve sayılı beyannameler ile makarnalık buğday ithal edilmesi gerekirken adi/ekmeklik buğday ithal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 108. maddesinin 1. fıkrasında, serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı; eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına, şartlı muafiyet sistemi denildiği; 109. maddesinin 1. fıkrasında, işlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesine veya eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasının serbest dolaşıma girmesinden önce Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesine izin verilebileceği; 2. fıkrasında, eşdeğer eşyanın, ithal eşyası ile aynı özellik ve aynı nitelikleri taşıması gerektiği; 3. fıkrasında ise, işlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda, gümrük işlemlerinde ithal eşyanın eşdeğer eşya, eşdeğer eşyanın ise ithal eşya olarak değerlendirileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 184. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, 183. maddede belirtilen haller dışında, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğünün doğacağı; 3. fıkrasında ise, yükümlünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişi ya da söz konusu rejime tabi tutulması için konulmuş koşullara uyması gereken kişi olduğu hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda değinilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, adına dahilde işleme izin belgesi düzenlenenlerin, belge kapsamındaki ithalat işlemleri nedeniyle, rejime ilişkin hükümlerin ihlali halinde doğabilecek vergilerden dolayı gümrük yükümlüsü olarak takibinin yasal bir zorunluluk olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Buna göre, olayda, … Makarnacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, … Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Makarna Un Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi dahilde işleme izin belgesi sahipleri olduğundan, belge sahibi olmayan davacı adına tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 17/11/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) - KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan istinaf kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, kararın onanması gerektiği oyu ile, karara katılmıyoruz.