Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/5419 E. , 2021/3410 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/5419
Karar No : 2021/3410
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Defterdarlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ve ... parsel sayılı taşınmazların, 6292 Sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Defterdarlık Batı Antalya Emlak Müdürlüğü'nün ... gün ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... karar ile; Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ve ... parsel sayılı (eski nosu: ... ada ... parsel ) taşınmaz hakkında; davacının adı geçen parsel hakkında tapu kaydındaki 2/b şerhinin terkini, davalı Hazine'nin de tapu kaydının iptali ve tescili talepleri üzerine .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... günlü E:… ve K:… nolu ilamı ile dava konusu ... parsel sayılı taşınmazın orman vasfı niteliğinde olduğu belirtirek Hazine adına tesciline karar verildiği, dava konusu diğer ... ada ve ... parsel sayılı taşınmazın ise .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin belirtilen ilamında iptallerine ve Hazine adına tescillerine karar verilen ... ada ... parsel sayılı taşınmaz içinde kalmadığı, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:… nolu dosyasına bilirkişilerce sunulan 11/12/1998 tarihli krokide belirtildiği gibi B1 olarak gösterilen alan olduğu ve dava konusu parsel ile araların da ark olduğu görülerek 6292 Sayılı Kanun'un 7/1-a maddesi kapsamında iadesi mümkün olmadığından davacının iade talebinin reddine dair idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının hissedar olduğu eski … numaralı parseldeki tapu kaydının iptal edilerek, oluşturulan yeni … sayılı parselin Orman Vasfında olması sebebiyle bu parselde hakkı bulunmasının mümkün olmadığı, ancak … numaralı parselin tarla vasfında Maliye Hazinesi adına tescil edildiği görüldüğünden, davacının iptal edilen tapu kaydında eksik kalan kısım açısından, 6292 sayılı Kanunun uyarınca bu parselde hak sahibi olabileceği sonucuna varıldığından istinafa konu mahkeme kararında, Antalya İli, Konyaaltı İlçesi,
... Mahallesi, ... ada ve ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmı yönünden hukuka aykırılık, dava konusu diğer ... ada ve … parsel sayılı taşınmaz yönünden ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf talebinin kısmen kabulüne, .... İdare Mahkemesi'nce verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın ... ada ve ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının kaldırılmasına, davaya konu işlemin bu kısmının iptaline, davacının mahkeme kararının ... ada ve ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmı yönünden istinaf isteminin ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada … parsel yönünden 2/b niteliğinde olmayan taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca iade edilecek taşınmazlardan olmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı vekili tarafından temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ve ... parsel sayılı taşınmazların, 6292 Sayılı Kanun'un 7/1-a maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Defterdarlık Batı Antalya Emlak Müdürlüğü'nün ... gün ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile, .... İdare Mahkemesi'nce verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın ... ada ve … parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının kaldırılmasına, davaya konu işlemin bu kısmının iptaline, davacının mahkeme kararının ... ada ve ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmı yönünden istinaf isteminin ise reddine karar verilmiş olup, davacı tarafından temyiz isteminde bulunulmadığından mahkeme kararının ... ada ve ... parsel sayılı taşınmaza
ilişkin kısmı kesinleşmiş ise de Bölge İdare Mahkemesi kararının .... İdare Mahkemesi kararının ... ada ve … parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının kaldırılmasına, davaya konu işlemin bu kısmının iptaline yönelik kısmı karar davalı idarece temyiz edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "...bu Kanun ile 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesinin amaçlandığı ve Kanunun, 6831 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerler hakkında uygulanacağı..." belirtilmiştir.
Aynı Kanunun "2/A veya 2/B Belirtmelerinin Terkini ve İade Edilecek Taşınmazlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında ise; İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde;
a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.
b) Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz.
c) Bu fıkra kapsamında kalan taşınmazların kullanıcılarının kayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıt maliklerinin bu fıkradan yararlanmak istemeleri hâlinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudan satış hakkından yararlanamazlar." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metnine yer verilen 6292 sayılı Kanunun 7.maddesi uyarınca bedelsiz iade hakkının doğabilmesi için herşeyden önce tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına usulüne uygun oluşturulmuş ve tapuda tescil edilmiş bir taşınmazın bulunması ve bu taşınmazın Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılarak tapu kütüğüne 2/A veya 2/B belirtmesinin konulması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının incelenmesinden, tapu kütüğüne 2/A veya 2/B belirtmesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; tapu kaydında 2/B belirtmesi bulunmayan ve 6292 sayılı Kanun'un amacı ve kapsamı göz önüne alındığında bedelsiz iadesi mümkün olmayan dava konusu taşınmazın bedelsiz iade talebine ilişkin başvurunun reddine yönelik davaya konu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının ... ada ve 88 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının kaldırılmasına, davaya konu işlemin bu kısmının iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu, dava konusu işlemin ... ada ve … parselin iptaline dair kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/06/2021 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.