Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/5630 E. , 2022/1798 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/5630
Karar No : 2022/1798
Temyiz İsteminde Bulunanlar : 1- (Davacılar) I- ...
II- ...
III- ...
Vekilleri : Av. ...
Av. ...
2- (Davalılar)
I- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. ...
II- ... Bakanlığı
Vekili : Hukuk Müşaviri ...
III- ... Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. ...
IV- ... Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. ...
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : ...
Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava; davacılara ait İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, ... Mahallesi, ... Sitesi, No:... adresinde bulunan konutun, 09.09.2009 gününde yağan aşırı yağışlar sonrasında Ayamama Deresi'nin taşması nedeniyle sular altında kalması üzerine beden ve ruh sağlığı zarar gördüğünden bahisle oluştuğu öne sürülen 25.000,00-TL manevi zararın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, Dairemizin 08/03/2017 gün ve E:2011/8761, K:2017/1450 sayılı bozma kararına uyularak yaptırılan bilirkişi raporu sonrasında dere yatağının tekniğine uygun olarak ıslah edilmemesi, yüzey sularının belirlenmesi ve gerekli olan önlemlerin alınması, arazilerin imara açılması açısından yüzey suları ile ilgili görüş vermesi konuları değerlendirilerek İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'ne %40, arazilerin imara açılması için süreci yöneten, ilk planları hazırlayarak onaya sunan, İSKİ görüşleri kapsamında yüzey sularının durumunu (havza koruma vb.) bütçe ve kaynak ayırmak suretiyle, bağlı kuruluşları ile iskana açılan arazilerin alt yapı hizmetlerini geliştiren ve iyileştiren İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na %20, Küçükçekmece Belediye Başkanlığı'na yapım aşamasındaki kontrol ve bölgedeki imar artırımları kapsamındaki uygulama detaylarının geliştirilmesi kapsamında %10, en büyük onay makamı olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na %10 oranında bir kusur isnadının mümkün olduğu, mücbir sebep etkisi olarak ise %20 kusur verilebileceği belirtilerek dava konusu 25.000,00-TL manevi tazminat talebinin 20.000,00-TL'lik kısmının kabulüne fazlaya ilişkin kısmının reddine, netice itibariyle toplam 25.000,00-TL'nin kusur oranları dikkate alınmak suretiyle 10.000,00-TL'sinin İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, 5.000,00-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, 2.500,00-TL'sinin Küçükçekmee Belediye Başkanlığı, 2.500,00-TL'sinin de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, idareye başvuru tarihi olan 02.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacılara ait İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi Ölçükent sitesindeki ev ve eşyaların, 09.09.2009 gününde yağan aşırı yağışlar sonrasında Ayamama Deresi'nin taşması nedeniyle sular altında kalması üzerine beden ve ruh sağlığı zarar gördüğünden bahisle oluştuğu öne sürülen 25.000,00 TL manevi zararın tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dairemizin 08/03/2017 gün ve E:2011/8761, K:2017/1450 sayılı bozma kararında, oluşan zarardan, dere yatağında yerleşime müsaade eden ve taşan derenin bakımı ve yağmur sularının tahliyesi konusunda İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile birlikte sorumluluğu olan davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Küçükçekmece Belediyesinin hizmet kusuru nedeniyle müşterek sorumlu olması karşısında, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın da özellikle İmar planlarıyla ilgili olarak yürüttüğü bir kamu hizmetinden kaynaklanan hizmet kusurunun bulunup bulunmadığının ortaya konulması ve tespiti halinde bu idarelerin de hasım mevkine alınması suretiyle, davalı idarelerin hizmet kusuru ile davacının iskan ruhsatının mevcut olup olmamasına göre belirlenecek kusur durumlarının birlikte değerlendirilerek bulunacak kusur oranları çerçevesinde ve davacının gerçek zararının araştırılması sonrasında bir karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği; Mahkemece bozma kararına uyulduğu belirtilerek yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan rapor hükme esas alınarak verilen kararda, davaya konu konutun iskan izninin bulunmamasına rağmen kusur oranları belirlenirken davacıya bu hususta herhangi bir kusur izafe edilmediği, olayın meydana gelmesinde dere ıslahını yapmayan, dere yataklarını imara açan, yağmursuyu tahliyesi görevleri yapmayan idarelerle birlikte talep sahiplerinin de gerekli izinleri almayarak kusurlu davranışlar sergilediği göz önünde bulundurulduğunda Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığı görülmektedir.
Öte yandan, davacıların zarar gören evlerinin bulunduğu aynı ada, parsel ve sitedeki iskan izni bulunmayan diğer villalara ilişkin olarak açılan benzer nitelikteki bir davada, ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı esasına kayıtlı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan 03.01.2017 tarihli bilirkişi raporunda; İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, ... Sitesi'ndeki taşınmazın bulunduğu bölgede meydana gelen dere taşkını sonucu hasarın oluşmasında etkili olan imar planlarıyla ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın sorumluluğunun bulunmadığı, mülk sahibinin %10, Küçükçekmece Belediyesi'nin %20, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin %10, İSKİ Genel Müdürlüğü'nün %20 kusurlu ve %40 oranında da tabii afet faktörünün etkili olduğu sonucuna varıldığı, söz konusu rapor esas alınarak verilen kararın Dairemizin 25.04.2018 tarih ve E:2017/7274, K:2018/2353 sayılı kararıyla onandığı görülmektedir.
Bu durumda, Mahkemece, yukarıda yer verilen bilirkişi raporu dikkate alınarak, sorumlu idarelerin her birinin kendi kusuru oranında meydana gelen zararın tazminine karar verilmesi gerektiğinden eksik araştırma ve incelemeye dayalı temyize konu Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 17/03/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.