Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2018/5715 E. , 2021/5320 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2018/5715
Karar No : 2021/5320
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av…
2- (DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü-...
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: … Gümrük Müşavirliği Limited Şirketinin vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; asıl amme borçlusu … Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti'nin sahte belge kullanmak suretiyle katma değer vergisi indiriminden faydalandığı iddiasıyla şirket hakkında tarhiyat yapıldığı, cezalı tarhiyata karşı … Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti. tarafından açılan davada … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, dosyanın temyiz aşamasında olduğu, söz konusu cezalı katma değer vergisi tarhiyatının, gecikme faizi ve yargı harcı ile birlikte şirketten tahsili için ödeme emri düzenlenmesi neticesinde borcun ödenmemesi ve şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasında amme alacağının şirket tüzel kişiliğinden tahsiline imkan bulunmadığının tespit edilmesi sonucunda şirketin kanuni temsilcisi olan davacı adına dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, davacının 22/07/2008 tarihli ortaklar kurulu kararı ile şirket müdürü olarak atandığı, bu kararın 28/07/2008 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlandığı, 15/03/2010 tarihli ortaklar kurulu kararı ile şirket müdürlüğünden ayrıldığı, bu kararın da 02/04/2010 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlandığı, dava konusu ödeme emri içeriği amme alacağının doğduğu dönemde kanuni temsilci sıfatı bulunduğu anlaşıldığından, davacı adına 2009 yılına ilişkin amme alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece gönderilen … tarih ve … sayılı yazı ile eklerinin incelenmesi neticesinde, asıl borçlu … Gümrük Müşavirliği Limited Şirketinin, 6736 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmak için 17/10/2016 tarihinde davalı idareye başvurduğu ve uyuşmazlık konusu alacağın yapılandırıldığı, yapılandırılan alacağın istinaf başvurusunun yapıldığı tarih itibarıyla ilk taksidinin ödeme süresi geçmiş olmasına karşın davalı idarece ödeme yapılmadığına dair herhangi bir iddia ileri sürülmediği, bu nedenle davacıya başvurulmasının koşulu olan, kamu alacağının şirketten tahsil edilememiş veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmış olması koşulunun ortadan kalktığı, bu aşamada davacıdan tahsil edilmesi gereken kamu alacağı bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI : Asıl borçlu şirketin yapılandırmaya uymaması hâlinde, borcun davacı için devam edeceği, şirketin borcunu ödeyip ödemediğinin davalı idareye sorulması gerektiği, sahte fatura kullanma eylemi nedeniyle hakkında açılan ceza davasında ilgili faturaların tanzim ve kullanımından sorumlu olmadığının açıklandığı ve beraatine karar verildiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI : Davacı adına düzenlenen ödeme emrinde yer alan borcun, asıl borçlu şirket tarafından 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı ancak davacının anılan Kanun kapsamında herhangi bir başvurusu bulunmayıp davasından vazgeçmediğinin açık olduğu, bu nedenle uyuşmazlık konusu olayda verilen, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın hukuka aykırı olduğu, şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırması sonucu şirketin borca yetecek mal varlığının bulunmadığının anlaşılması üzerinde davacıdan tahsiline gidildiği, davacı hakkında yapılan takibat işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Davacının ortağı olduğu asıl borçlu şirketin 6736 sayılı Kanun'dan yararlanmış olması nedeniyle davacı yönünden oluşan hukuki durum irdelenmek suretiyle davalı idarenin yapmış olduğu istinaf başvurusu üzerine işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken "başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına" ilişkin verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Asıl borçlu … Gümrük Müşavirliği Limited Şirketinin vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan halinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun, bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan halinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itirazda bulunabileceği düzenlenmiş, aynı Kanun'un "Limited şirketlerin amme borçları" başlıklı 35. maddesinde ise limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından, sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu olayda davacının kanuni temsilcisi olduğu asıl borçlu şirket tarafından, 6736 sayılı Kanun kapsamında borçların yapılandırılması, davacı adına düzenlenen ödeme emrinin hukuk dünyasındaki varlığını kendiliğinden sona erdirmemekle birlikte, yapılandırma nedeniyle oluşan yeni hukukî durumun tartışılması suretiyle, davacı adına tesis edilen işlem hakkında ilgili mevzuat uyarınca karar verilmesini gerektirmektedir. Buna göre, 6736 sayılı Kanun kapsamında borcunu yapılandırmış olan şirket hakkında takip yollarının tüketilip tüketilmediği, davacının yapılandırma öncesi düzenlenmiş ödeme emri ile takip edilip edilemeyeceği, yapılandırılmış olan borcun hukukî durumu tartışılarak, istinaf talebi hakkında, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle karar verilmesi gerekmekteyken, konusu kalmayan istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Taraflarının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 10/11/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.