Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/5746 E. , 2021/5090 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/5746
Karar No : 2021/5090
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında … olarak görev yapmakta iken, 17/01/2002 tarihinde isteği üzerine emekliye ayrılan davacı tarafından; 24/05/2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle yapılan değişiklikle daire başkanı ek göstergesinin 3600'e yükseltildiğinden bahisle, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sanığı Kanunu çerçevesinde, mülga bütçe dairesi başkanı kadrosu için eşitleme işlemi yapılarak “3600” ek göstergeden yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile ek gösterge farkından kaynaklanan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; 24/05/2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun'la, 657 sayılı sayılı Devlet Memurları Kanunu'na ekli II sayılı Cetvelde yapılan değişiklikle Başbakanlık, bakanlıklar, bağlı ve ilgili kuruluşlar, yargı kuruluşları ile yüksek öğretim kurumlarında görev yapan "daire başkanlarının" ek göstergelerinin 3000'den 3600'e yükseltildiği, "bütçe dairesi başkanlarının" ek göstergesinde ise herhangi bir değişiklik yapılmadığı; buna göre, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında bütçe dairesi başkanı olarak görev yapmakta iken 2002 yılında emekliye ayrılan davacının 3600 ek göstergeden yararlandırılmamasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 5436 sayılı Kanun'la bütçe dairesi başkanı kadrosunun kaldırılarak strateji bütçe dairesi başkanı kadrosuna dönüştürüldüğü; bütçe dairesi başkanlarının, daire başkanı ile strateji bütçe dairesi başkanı için öngörülen makam ve görev tazminatlarından yararlandırıldığı; bununla birlikte, 2013 yılında 6487 sayılı Kanun'la daire başkanlarının ek göstergeleri 3600'e yükseltildiği halde, bütçe dairesi başkanlarının 3600 ek göstergeden yararlandırılmadığı; davalı idarece, kaldırılmış olan bütçe dairesi başkanı kadrosunun, daire başkanı veya strateji bütçe dairesi başkanı kadrosuna eşitlenmesi gerektiği halde, bu eşitleme işleminin yapılmamasının hukuka aykırı olduğu belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 24/05/2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun'la daire başkanlarının ek göstergelerinin 3600'e yükseltildiği, bütçe dairesi başkanının 3000 olan ek göstergesinde ise herhangi bir değişiklik yapılmadığı; bu nedenle davacının 3600 ek göstergesinden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Daire kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda, Mahkeme kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Davacı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında … olarak görev yapmakta iken, 17/01/2002 tarihinde isteği üzerine emekliye ayrılmış ve davacıya (3000) ek gösterge üzerinden emekli aylığı bağlanmıştır.
22/12/2005 tarih ve 5436 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 15. maddesiyle, Başbakanlık ve bakanlıklarda "strateji geliştirme başkanlığı", diğer kamu idarelerinin merkez teşkilâtlarında da "strateji geliştirme daire başkanlığı" birimlerinin kurulması öngörülmüştür.
5436 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle "strateji geliştirme başkanı" ile "strateji geliştirme daire başkanı" kadroları, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli cetvellere eklenmek suretiyle ihdas edilmiş; 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli cetvelin Maliye Bakanlığı bölümünden de "maliye başkanı", "bütçe dairesi başkanı" ve "bütçe dairesi başkan yardımcısı" kadroları çıkarılmıştır.
Aynı Kanun'da ise, 657 sayılı Kanuna ekli II sayılı Ek Gösterge Cetvelinden "bütçe dairesi başkanı" unvanının kaldırılmasına yönelik bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Ayrıca, anılan Kanun'la, 657 sayılı Kanun'a ekli IV sayılı Cetvelde yapılan değişiklikle, "bütçe dairesi başkanı" için 2000 makam tazminatı ve 8000 görev tazminatı öngörülmüş olup; söz konusu tazminatlar, davacının emekli aylıklarına yansıtılmıştır.
24/05/2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle yapılan değişiklikle, Başbakanlık, bakanlıklar, bağlı ve ilgili kuruluşlar, yargı kuruluşları ile yüksek öğretim kurumlarında görev yapan "daire başkanlarının" ek göstergeleri 3000'den 3600'e yükseltilmiş; "bütçe dairesi başkanlarının" ek göstergesinde ise herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
6487 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle yapılan düzenleme sonrasında, davalı idare tarafından 04/07/2013 tarihli işlemle, davacının ek göstergesi (3600)'e yükseltilmiş, daha sonra sehven intibak işlemi yapıldığından bahisle, 08/10/2013 tarihli işlemle ek göstergesi yeniden 3000'e düşürülmüştür.
Bu defa, davacı tarafından, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu çerçevesinde eşitleme yapılarak “3600” ek gösterge rakamından yararlandırılması talebiyle yapılan 14/10/2014 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine, temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 43. maddesinin (B) bendinde, "Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. ..." kuralına yer verilmiş; aynı Kanuna ekli II sayılı Cetvelin, 20/05/1994 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesiyle değişik, "4- Başbakanlık ve Bakanlıklarda" bölümünde de, "genel müdürlük ve başkanlık daire başkanı" ile "bütçe dairesi başkanının" ek göstergeleri 3000 olarak belirlenmiş iken, 24/05/2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle, 657 sayılı Kanun'a ekli II sayılı Cetvelde yapılan değişiklikle, "başbakanlık ve bakanlıklarda” görev yapan “genel müdürlük ve başkanlık daire başkanlarının" ek göstergeleri 3600'e yükseltilmiş; bununla birlikte (3000) olan "bütçe dairesi başkanının" ek göstergesinde ise herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
22/12/2005 tarih ve 5436 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 15. maddesiyle, başbakanlık ve bakanlıklarda (Millî Savunma Bakanlığı hariç) "strateji geliştirme başkanlığı", bu Kanun'a ekli (1) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin merkez teşkilâtlarında da "strateji geliştirme daire başkanlığı" birimlerinin kurulması öngörülmüş; 16. maddesinin 1 ilâ 3. fıkralarıyla, "strateji geliştirme başkanı" ile "strateji geliştirme daire başkanı" kadroları, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli cetvellere eklenmek suretiyle ihdas edilmiş; son fıkrasıyla 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli cetvelin Maliye Bakanlığı bölümünden "maliye başkanı", "bütçe dairesi başkanı" ve "bütçe dairesi başkan yardımcısı" kadroları çıkarılmış; aynı Kanun'da ise, 657 sayılı Kanun'a ekli II sayılı Ek Gösterge Cetvelinden "bütçe dairesi başkanı" unvanının kaldırılmasına yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Ayrıca, 657 sayılı Kanun'a ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 7. sırasında; "Birinci dereceli kadroya atanmış olmak şartıyla; Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Kurum Başkanlığı ve Müstakil Genel Müdürlüklerin merkez teşkilatı Daire Başkanı, ... kadrolarına atananlar (Bütçe Dairesi Başkanı hariç), ... 2000" kuralı yer almakta iken; 5436 sayılı Kanunun 13. maddesinin (e) bendiyle yapılan düzenlemeyle, "(Bütçe Dairesi Başkanı hariç)" ibaresi, "(Bütçe Dairesi Başkanı dahil)" şeklinde değiştirilmiş; böylece 5436 sayılı Kanun'la hem "bütçe dairesi başkanı" kadrolarının kaldırılması, hem de kadroları kaldırılan "bütçe dairesi başkanına" (2000) makam tazminatının ödenmesi öngörülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin göndermede bulunduğu 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun mülga Ek 67. maddesinin ikinci fıkrasında ise; "Personel kanunlarında ya da aylık ödenmesine dayanak teşkil eden diğer kanunlarda kendileriyle eşit olarak ek gösterge verilmekte olan kadrolarda bulunanların yararlandıkları ek göstergelerden faydalanma imkanı da kalmayacak şekilde kadro unvanları personel kanunlarından ya da aylık ödenmesine dayanak teşkil eden diğer kanunlardan çıkarılan ve yararlanacakları ek gösterge hakkında ayrıca bir düzenleme yapılmamış olan kadro unvanları üzerinden emekli, dul ve yetim aylığı bağlanmış olanlar ile bu durumda olup iştirakçiliği devam edenlere uygulanacak ek göstergeler; Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü tarafından birlikte belirlenir..." kuralına yer verilmek suretiyle, emekli aylığı almakta olanlardan, kadro unvanları personel kanunlarından çıkarılan ve yararlanacakları ek gösterge hakkında ayrıca bir düzenleme yapılmamış olanlara, emekli aylığının hesabında uygulanacak ek göstergelerin, Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (mülga T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü) tarafından belirlenmesi öngörülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamaların birlikte değerlendirilmesinden; 22/12/2005 tarih ve 5436 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle, kamu kurum ve kuruluşlarında strateji geliştirme birimlerinin oluşturulduğu, buna bağlı olarak, aynı Kanun'un 16. maddesiyle de strateji geliştirme başkanı ve strateji geliştirme daire başkanı kadrolarının ihdas edildiği; maliye başkanı, bütçe dairesi başkanı ile bütçe dairesi başkan yardımcısı kadrolarının da 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli cetvellerden çıkarıldığı; "bütçe dairesi başkanı" kadroları iptal edilmekle birlikte, 657 sayılı Kanun'a ekli II sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 4. sırasında yer alan "bütçe dairesi başkanı" unvanının kaldırılmadığı, böylece kadrosu kaldırılan bütçe dairesi başkanlarına 3000 ek gösterge üzerinden aylık ödenmesine devam edilmesinin amaçlandığı; ayrıca, 5436 sayılı Kanun öncesinde bütçe dairesi başkanı için makam tazminatı ödenmesi öngörülmemişken, 5436 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle yapılan değişiklikle, kadrosu kaldırılan bütçe dairesi başkanlarının 2000 makam tazminatından yararlanmalarına imkan sağlandığı; öte yandan 657 sayılı Kanun'a ekli II sayılı Cetvelin 4. sırasında "genel müdürlük ve başkanlık daire başkanı" ile "bütçe dairesi başkanının" ek göstergeleri 3000 olarak öngörülmüş iken, 24/05/2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle yapılan değişiklikle, başbakanlık, bakanlıklar, bağlı ve ilgili kuruluşlar, yargı kuruluşları ile yüksek öğretim kurumlarında görev yapan "daire başkanlarının" ek göstergelerinin 3000'den 3600'e yükseltildiği; bütçe dairesi başkanlarının ek göstergesinde ise herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmektedir.
Buna göre, 657 sayılı Kanun'a ekli II sayılı Ek Gösterge Cetvelinin 4. sırasında bütçe dairesi başkanı ek göstergesinin 3000 olarak öngörüldüğü, her ne kadar 5436 sayılı Kanun'la 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ekindeki kadro cetvellerinden bütçe dairesi başkanı kadrosu kaldırılmış ise de, 657 sayılı Kanun'a ekli II sayılı Ek Gösterge Cetvelinden "bütçe dairesi başkanı" unvanının çıkarılmadığı, dolayısıyla 5434 sayılı Kanun'un Ek 67. maddesi kapsamında, emekliye ayrılan bütçe dairesi başkanları için emekli aylıklarının tespitinde uygulanacak ek gösterge hususunda hukukî bir boşluk bulunmadığından, eşitleme işlemi yapılmasının mümkün olmadığı; ayrıca 6487 sayılı Kanun'la "daire başkanlarının" ek göstergeleri 3600'e yükseltilmiş ise de, bütçe dairesi başkanının ek göstergesinde herhangi bir değişiklik yapılmadığı dikkate alındığında; bütçe dairesi başkanı kadrosundan emekliye ayrılanlara, 3600 ek gösterge üzerinden emekli aylığı ödenmesinin mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında … olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılan davacının, 5434 sayılı Kanun'un Ek 67. maddesi çerçevesinde eşitleme işlemi yapılmak suretiyle daire başkanları için öngörülen 3600 ek göstergeden yararlandırılması mümkün olmadığından, dava konusu işlemde ve davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 18/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.