Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2018/5860 E. , 2021/4321 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2018/5860
Karar No : 2021/4321
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- …
3- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından 14/03/2013 tarihinde satın alınan, Arnavutköy … Mah. …-… pafta … parsel üzerine yapılacak inşaat için davalı idareden talep edilen inşaat ruhsatı nedeniyle ödenen 587.041,53-TL bedelin yasal faizi ile iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;3194 sayılı İmar Kanunu'nun 29. maddesinde ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapıya başlanmadığı yahut başlanıpta her ne sebeple olursa olsun başlama müddetinden itibaren beş yıl içinde bitirilmediği takdirde ruhsatın hükümsüz hale geleceği, bu durumda yeniden ruhsat alınmasının mecburi olduğu bildirilerek ruhsat yenilenmesi ve plan tadili sırasında ayrıca harç alınmayacağı belirtilmiş ise de, anılan Kanun maddesindeki düzenlemenin aynı plana dayanılarak alınan ruhsatın, inşaatın süresinde yapılmaması halinde geçersiz hale geldiğinde, ruhsatın yenilenmesi sırasında bağımsız bölümlerin brütü artmıyorsa yeniden harç alınmamasına ilişkin olduğu, olayda ise davacıların almak istedikleri inşaat ruhsatının, öncekinden tamamen bağımsız, farklı plan ve projeye dayalı yeni bir ruhsat olduğu, dolayısıyla da talep edilen ruhsatın öncekinin ''yenilemesi'' olarak değerlendirilmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek başvurunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Arnavutköy … Mah. …-… pafta … parsel sayılı taşınmazın 26/04/2013 tarihinde …'den satın alındığı ve önceki malik …tarafından 394.057,53-TL ruhsat harcı ödenerek 25/07/2008 tarihli yapı ruhsatı alındığı, yeni malikler olarak kendilerinin eski malikin halefi oldukları ve 3194 sayılı kanunun 29. maddesi gereğince ruhsat yenilemesi sırasında harç alınmayacağı halde davalı idare tarafından ruhsat yenileme taleplerinin reddedilmesi nedeniyle yeniden yapı ruhsatı almak zorunda kalındığı ve haksız olarak 587.041,53-TL ödendiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Davacılar tarafından, idesi istenilen bedelin içinde Vergi Mahkemesinin görevine girmeyen tutarların da olduğu, bu nedenle de ödenen bedelin içindeki alacak kalemlerinin netleştirildikten sonra görev hususu değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenerek karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY: Davacılar tarafından 14/03/2013 tarihinde satın alınan, Arnavutköy … Mah. …-… pafta … parsel üzerine yapılacak inşaat için davalı idareden talep edilen inşaat ruhsatı nedeniyle ödenen 587.041,53-TL bedelin yasal faizi ile iadesi istenilmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafından Arnavutköy … Mah. …-… pafta … parsel sayılı taşınmazın 26/04/2013 tarihinde …'den satın alındığı ve önceki malik …. tarafından 394.057,53-TL ruhsat harcı ödenerek 25/07/2008 tarihli yapı ruhsatı alındığı fakat inşaata başlanılmadığı, sonrasında davacılar tarafından 06/05/2016 tarihli dilekçe ile davalı idareden 14/03/2013 tarihinde söz konusu taşınmazın satın alınarak öncekinden tamamen farklı yeni bir plan ve proje yaptırılmak suretiyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca önceki malik tarafından ruhsat harcı ödediğinden ayrıca harç ve ücret alınmadan, ruhsat yenilenmesi talebinde bulunulduğu, bu istemlerinin, … tarafından inşaata başlanılmayıp, ruhsat hükümsüz hale geldikten sonra satın alınan parsel için farklı bir proje ile yeniden yapı ruhsatı talebinde bulunulduğundan … tarih ve E…. sayılı yazı ile reddedilmesi üzerine 587.041,53-TL ödenerek yeni yapı ruhsatı alındığı anlaşılmıştır.
Olayda, her ne kadar iadesi istenilen tutarın içindeki borç kalemleri net olmasa da, uyuşmazlığın çözümünün, davacılar tarafından talep edilen ruhsatın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 29. maddesi kapsamında olup olmadığına ilişkin yapılacak bir değerlendirmeye bağlı olduğu, yani uyuşmazlığın özünün esas itibarıyla ödenen bedellerin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu, bu nedenle de davanın görüm ve çözüm yerinin idare mahkemesi olduğu anlaşıldığından, davanın görev yönünden reddi gerekirken, uyuşmazlığın esası incelenip verilen Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 29/09/2021 tarihinde kesin olarak esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :Olayda, davacılar tarafından 14/03/2013 tarihinde satın alınan, Arnavutköy … Mah. …-… pafta … parsel üzerine yapılacak inşaat için davalı idareden talep edilen inşaat ruhsatı nedeniyle ödenen 587.041,53-TL'nin, ruhsat harcı olduğu belirtilmek suretiyle, yasal faizi ile iadesi istemiyle açılan davada, davacılarca dosyaya ibraz edilen tahakkuk fişlerinin incelenmesinden, iadesi istenilen 587.041,53-TL bedelin içinde Vergi Mahkemesinin görevine girmeyen tutarların da olduğu ve ödenen bu tutarların farklı idari yargı merciilerinin görevine giriyor olması nedeniyle Bölge İdare Mahkemesince bu konuda değerlendirme yapılmadan verilen kararın bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.