T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/6194
Karar No : 2022/6376
DAVACI : … Derneği Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik, Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesinde kurulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı yazının ekinde yer alan … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davalı idarece Danıştay Sekizinci Dairesinin daha önce verdiği yürütmenin durdurulması kararlarına aykırı olarak karar alındığı, Tıbbi Genetik ABD’nın … tarih ve … sayılı işlemle kurulduğu ve bu kapsamda bilim dalı olmaktan çıkarıldığı, bir alanine hem ABD hem de bilim dalı olarak düzenlenmesinin mümkün olmadığı, 2009 tarihli kararla Tıbbi Genetik ABD altında Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik alanlarının ilk defa Bilim Dalı olarak düzenlendiği, bu bilim dallarının Tıbbi Biyoloji ABD’ndan alınmadığı, Türkiye’de hiç bir tarihte Tıbbi Genetik’e bağlı Tıbbi Biyoloji diye bir bilim dalı olmadığı, ancak YD Kabul kararında bu bilim dalının tıbbi genetikten alınıp tıbbi biyolojiye bağlanmasına karar verildiği, bu işlemlerin geri alınmasını gerektirecek haklı bir gerekçenin bulunmadığı, kararın Mahkeme kararının uygulanması anlamına gelmediği iddia edilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Tıp Fakülteleri bünyesinden bulunan Temel Tıp Bilimleri Bölümüne bağlı Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalının Bilim Dallarından Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik ve Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalından alınıp; Dahili Tıp Bilimleri Bölümüne bağlı olarak kurulan Tıbbi Genetik Anabilim Dalına aktarılmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının …gün ve … sayılı kararının Danıştay Sekizinci Dairesinin 29.12.2009 ve 2009/8235 sayılı kararı ile yürütmesinin durdurulması üzerine, yargı kararının yerine getirilmesi için 2547 sayılı Yasa'nın 7/d-2 maddesi uyarınca hukuka uygun bir biçimde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararının iptali istenilmektedir.
Dosyadaki mevcut belge ve bilgilerden; Tıpta Uzmanlık Tüzüğünün 19.6.2002 tarih ve 24790 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğü girdiği ve bu Tüzük ile Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı'ndaki uzmanlık eğitimi süresinin yandal eğitimi ile birlikte dört yıl olduğu belirtildikten sonra Dahiliye Tıp Grubuna dahil edilen Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalının Tıp Fakültelerinde oluşturulmasına ilişkin çalışmalarda kullanılmak üzere Tıp Fakültesi bulunan Üniversite Rektörlüklerinde Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Biyoloji ve Genetik/Tıbbi Genetik ana bilim/bilim dallarında görevli öğretim üyelerinin ihtisas eğitimlerinin, fakülte dal ve mezuniyet tarihleri ile birlikte gönderilmesi amacıyla hazırlanan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarihli ve … sayılı yazısının Tıp Fakültesi bulunan Üniversite Rektörlüklerine bildirildiği ve Tıp Fakültelerinin Temel Tıp Bilimleri Bölümü Tıbbi Biyoloji (ve Genetik) Anabilim Dalında, Tıbbi Biyoloji Bilim Dalı, Tıbbi Genetik Bilim Dalı, Sitogenetik Bilim Dalı ve Moleküler Genetik Bilim Dalı'na yer verildiği anlaşılmıştır.
Tıp Fakültesi bünyesinde yer alan bölüm, ana bilim ve bilim dalları konusunda daha sonra yapılan inceleme üzerine 2547 sayılı Kanun'un 7/d-2 ve 2809 sayılı Kanunun 3. maddesi gereğince verilen … günlü, … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararı ile Tıp Fakültelerinin Temel Tıp Bilimleri Bölümünde, Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında Moleküler Biyoloji Bilim Dalının; Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Tıbbi Genetik Anabilim Dalı altında ise, Moleküler Genetik ile Klinik Sitogenetik Bilim Dallarının oluşmasının uygun olduğuna karar verildiği, bu kararın iptali istemiyle açılan davada; Dairenin 29/12/2009 günlü ve E:2009/8235 sayılı kararı ile anılan işlemin yürütmesinin durdurulduğu, bilahare 27/06/2011 günlü, E:2009/8235 K:2011/3357 sayılı kararı ile işlemin iptal edildiği ve İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 26.6.2014 tarih ve E:2011/2005, K:2014/2816 sayılı kararı ile onandığı görülmüştür.
… günlü, … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararının iptaline ilişkin Dairenin 29/12/2009 günlü ve E:2009/8235 ve K:2011/3357 sayılı kararının gereklerini yerine getirmek için dava konusu … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararının verildiği, Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik, Moleküler Genetik gibi bilim dallarının tekrar Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesine alındığı anlaşılmıştır.
Olayda, Dairenin 2009/8235 esasına kayden açılan (K:2011/3357 karar sayılı) davada, dava konusu 21/05/2009 günlü işlemin; davalı idarece söz konusu bilim dallarının işlev ve etkinliğinin daha da arttırılmasını sağlamak için alındığı ve Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Bilim Dalının Tıbbi Genetik Anabilim Dalı altında bilim olmasının, Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Bilim Dalının; Moleküler Biyoloji Bilim Dalının ise Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında Bilim Dalı olmasının işlev ve etkinliğini arttıracağı belirtildiği halde bu iddiaları destekleyecek ve düzenlemenin yapılmasına temel teşkil edecek bir bilimsel çalışmanın ya da raporun bulunmadığı ve bu yönde akademik çevrelerden alınmış bilimsel görüşler dikkate alınarak düzenleme yapılmadığı gerekçesiyle iptal edildiği, işlemin iptal edilmesi halinde bu işlem ve bu işlemle doğmuş olan hukuksal durum ortadan kalkmış olacağından, davalı idarenin 21/05/2009 tarihli kararı ile yeni ihdas edilmiş olan Moleküler Biyoloji (dava dilekçesinde sehven Moleküler Genetik denilmiştir) ve Klinik Sitogenetik bilim dallarının, davacının iddialarının aksine, iptal kararının uygulanması çerçevesinde kapatılmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, davacı tarafından, davalı idarenin 27/05/2010 günlü, 2010.10.516 sayılı kararı ile Dairenin K:2011/3357 sayılı kararının maksadını aşar şekilde, üniversitelerde tıbbi genetik ile ilgili 21/05/2009 günlü Yükseköğretim Kurulu kararından önce mevcut yapılanmanın ortadan kaldırıldığı iddia edilmekte ise de, 27/05/2010 günlü Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulu Kararı ile 21/05/2009 günlü karardan önceki hukuksal duruma dönüleceğinden davacının bu iddiasında yasal isabet bulunmadığı, bu durumda, davalı idare tarafından yargı kararının uygulanmasını teminen tesis edilen Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik, Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesinde kurulmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Dairenin 17.4.2013 tarihli ve E:2010/6057, K:2013/3235 sayılı kararı ile dava reddedilmiştir.
Dava konusu … günlü, … sayılı YÖK Genel Kurulu kararı incelendiğinde; her ne kadar "...Tıp Fakülteleri bünyesinde bulunan Temel Tıp Bilimleri Bölümü Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalına bağlı bilim dallarından Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik ve Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalından alınıp, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü'ne bağlı olarak kurulan Tıbbi Genetik Anabilim Dalına aktarılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Yükseköğretim Genel Kurul kararının iptal edilmesi konusundaki yazısı incelendi..." denilmiş ise de, öncelikle … günlü, … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararı ile Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik ve Moleküler Genetik gibi bilim dalları, Tıbbi Genetik Anabilim Dalına aktarılmadığı gibi Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Bilim Dalının ilk defa bir bilim dalı olarak Tıbbi Genetik Anabilim Dalı altında, Moleküler Biyoloji Bilim Dalının ise Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında düzenlendiği, Tıbbi Biyoloji ve Tıbbi Genetik'in bir bilim dalı olarak Tıbbi Genetik Anabilim Dalına aktarılması da söz konusu değildir.
Öte yandan; Dairenin 17.4.2013 tarihli ve E:2010/6057, K:2015/3592 sayılı kararında; 2009 tarihli YÖK Genel Kurulu kararı ile yeni ihdas edilmiş olan Moleküler Biyoloji (dava dilekçesinde sehven Moleküler Genetik denilmiştir) ve Klinik Sitogenetik Bilim Dallarının, iptal kararının uygulanması çerçevesinde kapatılmasında hukuka aykırı bir yön olmadığı ifade edilmişse de, dava konusu 2010 tarihli kararının içeriğinden anlaşılacağı üzere, Moleküler Biyoloji ile Klinik Sitogenetik Bilim Dallarının kapatıldığı sonucuna varılamayacağı, Sitogenetik (idarenin 2010 tarihli kararında Klinik Sitogenetik ifadesi kullanılmamıştır) ve Moleküler Genetik (Daire kararında Moleküler Biyoloji denilmiş, dava konusu kararda davacının belirttiği üzere Moleküler Genetik ifadesi yer almaktadır) bilim dallarının, Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesine alındığı anlaşılmıştır. Ayrıca davalı idare tarafından 2009 tarihli kararın yargı kararıyla iptali üzerine alınan 2010 tarihli dava konusu kararla Tıbbi Genetik'in anabilim dalı olması durumunun sonlandırılıp sonlandırılmadığı, anabilim dalı olmasına son verilmiş ise bir bilim dalı olarak Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında düzenlenip düzenlenmediği hususları da belli değildir.
Her ne kadar Dairenin 31.1.2019 tarihli ve E:2011/6184 sayılı kararı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarihli ve … sayılı yazısı, … günlü, … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararı ve … günlü, … sayılı YÖK Genel Kurulu kararı davalı idareden istenmiş ve bu kararlar sonucunda Anabilim dalları ile bunlara bağlı bilim dallarının bağlılık ve teşkilatlanmasında ne gibi değişiklikler yapıldığı sorulmuş ise de, cevaben yalnızca istenilen kararlar ibraz edilmiş, başkaca bir açıklama yapılmamıştır.
Ancak dava konusu … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararından sonra 26.11.2011 gün 27916 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6225 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna eklenen 14. maddede; "Tıpta uzmanlık ana dalları ile eğitim süreleri EK–1 sayılı çizelgede; diş tabipliğinde uzmanlık ana dalları ile eğitim süreleri EK–2 sayılı çizelgede; tıpta uzmanlık yan dalları, bağlı ana dalları ve eğitim süreleri de EK–3 sayılı çizelgede belirtilmiştir. Bu çizelgelerde belirtilen eğitim süreleri, Sağlık Bakanlığınca, Tıpta Uzmanlık Kurulunun kararı üzerine üçte bir oranına kadar artıralabilir." hükmü bulunmaktadır. Bu Kanun'a Ek 1 sayılı Çizelgenin 40. sırasında da, "Tıbbi Genetik" tıpta uzmanlık ana dalları arasında sayılmıştır. Ayrıca Tıpta Uzmanlık Tüzüğü'nün Eki Çizelgesinin 27. sırasında da, Tıbbi Genetik Ana Dalı altında Klinik Sitogenetik, Klinik Moleküler Genetik ve Klinik Genetik yan dallarına yer verilmiştir.
Bu itibarla, Tıpta Uzmanlık Tüzüğünün 19.6.2002 tarih ve 24790 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi ile birlikte Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı'nın ilk defa Dahiliye Tıp Grubunda ayrı bir ana bilim dalı olarak oluşturulduğu, daha sonra … günlü, … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararı ile Tıp Fakültelerinin Temel Tıp Bilimleri Bölümünde, Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında Moleküler Biyoloji Bilim Dalının; Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Tıbbi Genetik Anabilim Dalı altında ise, Moleküler Genetik ile Klinik Sitogenetik Bilim Dallarının oluşmasının uygun olduğuna karar verildiği, bu kararın Daire'ce iptalinden sonra yargı kararının uygulanması amacıyla bu kez dava konusu … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararının alındığı ve Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik, Moleküler Genetik gibi bilim dallarının tekrar Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesine verildiği görülmekte ise de, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra yürürlüğe giren 6225 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna eklenen 14. maddede, tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık ana ve yan dalları ile eğitim sürelerin saptandığı ve konunun yasa hükmü ile düzenlendiği anlaşıldığından, genel düzenleyici işlem niteliğindeki dava konusu … tarihli ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu Kararı da konusuz kaldığı için uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
21/05/2009 tarihli karar ile, Tıbbi Genetik ABD Dahili Tıp Bilimleri arasında düzenlenmiş, Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Bilim Dalları Tıbbi Genetik ABD’nda belirtilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın … günlü,… sayılı yazısı ile üniversite rektörlüklerine bildirilen … günlü,… sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının iptali istemiyle Danıştay Sekizinci Dairesi'nin E:2009/8235 esasına kayıtlı dava açılmıştır.
Danıştay Sekizinci Dairesi'nce, ilgili kararın “Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 25/06/2009 günlü,18671 sayılı yazısı ile üniversite rektörlüklerine bildirilen … günlü,… sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının, Tıp Fakülteleri bünyesinde bulunan Temel Tıp Bilimleri Bölümüne bağlı Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalının genetik disiplinine ilişkin bilim dallarının, Dahili Tıp Bilimleri Bölümüne bağlı olarak kurulan Tıbbi Genetik Anabilim Dalına aktarılmasına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada “iptali istenilen düzenlemeden önce, Tıp Fakültelerinin Temel Tıp Bilimleri Bölümünde Tıbbi Biyoloji (ve Genetik) Anabilim Dalında; Tıbbi Biyoloji Bilim Dalı, Tıbbi Genetik Bilim Dalı, Sitogenetik Bilim Dalı ve Moleküler Genetik Bilim Dalı bulunmaktayken, Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulunun 21/05/2009 günlü kararı ile Tıp Fakültesi bünyesinde yer alan bölüm, anabilim ve bilim dallarının konuları incelenerek, 2547 sayılı Kanunun 7/d-2 ve 2809 sayılı Kanunun 3. maddesi uyarınca, Tıp Fakültelerinin Temel Tıp Bilimleri Bölümünde, Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında Moleküler Biyoloji Bilim Dalının; Dahili Tıp Bilimleri Bölümünde, Tıbbi Genetik Anabilim Dalı altında ise, Moleküler Genetik ile Klinik Sitogenetik Bilim Dallarının oluşmasının uygun olduğuna karar verildiği; Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalında "Moleküler Biyoloji" Bilim Dalının kurulması ve Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesinde uzun yıllardır faaliyet gösteren Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik ve Moleküler Genetik gibi Bilim Dallarının çıkarılıp, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü bünyesinde kurulan Tıbbi Genetik Anabilim Dalına aktarılmasının, sağlık gibi insan yaşamında önemi tartışmasız olan bir konuda yürütülen kamu hizmetini ifa edecek tabiplerin ihtisas alanlarına ilişkin olarak yirmi yılı aşkın istikrarlı bir düzenlemenin sonlanması sonucunu doğurduğu; idarelerin, düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, uygulamaları çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak değiştirip, yeniden düzenlemesi, kamu hizmetine egemen olan ilkelerden biri olan uyarlama (değişkenlik) ilkesi uyarınca hem bir görev hem de bir yetki ise de, bu yetkinin hukuka uygun olarak kullanılması ve düzenlemede yapılan değişikliğe temel olan, bir başka ifadeyle bu düzenlemeyi gerektiren olguların somut olarak ortaya konulması gerektiği; davalı idarece, dava konusu kararın, söz konusu bilim dallarının işlev ve etkinliğinin daha da arttırılmasını sağlamak için alındığı, Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Bilim Dalının Tıbbi Genetik Anabilim Dalı altında bilim olmasının, Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Bilim Dalının; Moleküler Biyoloji Bilim Dalının ise Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında Bilim Dalı olmasının işlev ve etkinliğini arttıracağının belirtildiği; ancak bu iddiaları destekleyecek ve düzenlemenin yapılmasına temel teşkil edecek bir bilimsel çalışmanın ya da raporun bulunmadığı ve bu yönde akademik çevrelerden alınmış bilimsel görüşlerin dikkate alınarak düzenleme yapıldığını gösterecek bilgi ve belgelerin sunulamadığının görüldüğü; bu açıklamalar ışığında, alınan kararı hukuki bir zemine oturtacak, idarenin takdir hakkını ve düzenleme yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri uyarınca kullandığını ortaya koyacak bilimsel gerekçenin bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık görülmediği” gerekçesiyle önce yürütmesinin durdurulmasına, ardından 27/06/2011 tarih ve K:2011/3357 sayılı karar ile iptaline karar verilmiş, anılan karar İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından 26/06/2014 tarih ve E:2011/2005, K:2014/2816 sayılı karar ile onanmıştır.
Danıştay Sekizinci Dairesi'nce verilen yürütmenin durdurulması kararı nedeniyle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından dava konusu … günlü, … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararı alınmış, bu kararda “yürütmenin durdurulması kararı nedeniyle Tıp Fakülteleri bünyesinde bulunan Temel Tıp Bilimleri Bölümü Tıbbi Biyoloji ABD’na bağlı bilim dallarından Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik ve Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Biyoloji ABD’ndan alınıp Dahili Tıp Bilimleri Bölümü’ne bağlı olarak kurulan Tıbbi Genetik ABD’na aktarılmasına ilişkin 21/05/2009 tarihli kararın iptal edilmesi, söz konusu bilim alanlarının Tıbbi Biyoloji ABD bünyesine alınması”nın uygun görüldüğü belirtilmiştir.
… günlü, … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararı'nın iptali istemiyle açılan iş bu davada Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 17/04/2013 tarih ve E:2010/6057, K:2013/3235 sayılı kararıyla "Dairemizin 2009/8235 esasına kayden açılan (K:2011/3357 karar sayılı) davada, dava konusu 21.5.2009 günlü işlemin; davalı idarece, dava konusu kararın, söz konusu bilim dallarının işlev ve etkinliğinin daha da arttırılmasını sağlamak için alındığı, Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Bilim Dalının Tıbbi Genetik Anabilim Dalı altında bilim olmasının, Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Bilim Dalının; Moleküler Biyoloji Bilim Dalının ise Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında Bilim Dalı olmasının işlev ve etkinliğini arttıracağının belirtildiği, ancak bu iddiaları destekleyecek ve düzenlemenin yapılmasına temel teşkil edecek bir bilimsel çalışmanın ya da raporun bulunmadığı ve bu yönde akademik çevrelerden alınmış bilimsel görüşlerin dikkate alınarak düzenleme yapılmadığı gerekçesiyle iptal edildiği, işlemin iptal edilmesi halinde bu işlem ve bu işlemle doğmuş olan hukuksal durum ortadan kalkmış olacağından, davalı idarenin 21.5.2009 tarihli kararı ile yeni ihdas edilmiş olan Moleküler Biyoloji (dava dilekçesinde sehven Moleküler Genetik denilmiştir) ve Klinik Sitogenetik bilim dallarının, iptal kararının uygulanması çerçevesinde kapatılmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 19/10/2015 tarih ve E:2013/4319, K:2015/3592 sayılı kararıyla “davalı idare tarafından, dava konusu kararın, bir önceki karar olan … günlü, … Yükseköğretim Genel Kurulu kararının yargı yerince iptal edilmesi üzerine bu kararın gereğini yerine getirmek amacı ile alındığının ifade edildiği, ancak, dava konusu 2010 tarihli YÖK Genel Kurulu kararı incelendiğinde, kararda her ne kadar "...Tıp Fakülteleri bünyesinde bulunan Temel Tıp Bilimleri Bölümü Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalına bağlı bilim dallarından Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik ve Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalından alınıp, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü'ne bağlı olarak kurulan Tıbbi Genetik Anabilim Dalına aktarılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Yükseköğretim Genel Kurul kararının iptal edilmesi konusundaki yazısı incelendi..." denilmiş ise de, burada bahsi geçen 2009 tarihli karar incelendiğinde, bu karar ile Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik ve Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Genetik Anabilim Dalına aktarılmasının söz konusu olmadığı, Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Bilim Dalının ilk defa bir bilim dalı olarak Tıbbi Genetik Anabilim Dalı altında, Moleküler Biyoloji Bilim Dalının ise Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında düzenlendiği anlaşılmaktadır. Ayrıca 2009 tarihli kararda, Tıbbi Biyoloji ve Tıbbi Genetik'in bir bilim dalı olarak Tıbbi Genetik Anabilim Dalına aktarılmasının söz konusu olmadığı, dava dosyasından net olarak anlaşılamamakla birlikte, davacının beyanlarından Tıbbi Genetik Anabilim Dalının ilk defa 2003 yılında ayrı bir anabilim dalı olma hakkına sahip olduğunun anlaşıldığı, davalı idare tarafından 2009 tarihli kararın yargı kararıyla iptali üzerine alınan 2010 tarihli dava konusu kararla Tıbbi Genetik'in anabilim dalı olması durumunun sonlandırılıp sonlandırılmadığı, anabilim dalı olmasına son verilmiş ise bir bilim dalı olarak Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında düzenlenip düzenlenmediği hususlarının anlaşılamadığı, öte yandan; Dairenin temyize konu kararında, 2009 tarihli YÖK Genel Kurulu kararı ile yeni ihdas edilmiş olan Moleküler Biyoloji (dava dilekçesinde sehven Moleküler Genetik denilmiştir) ve Klinik Sitogenetik Bilim Dallarının, iptal kararının uygulanması çerçevesinde kapatılmasında hukuka aykırı bir yön olmadığı ifade edilmişse de, dava konusu 2010 tarihli kararın lafzı incelendiğinde, bu karardan Daire kararında bahsedilen iki bilim dalının kapatıldığı sonucuna varılamadığı, Sitogenetik (idarenin 2010 tarihli kararında Klinik Sitogenetik ifadesi kullanılmamıştır) ve Moleküler Genetik Bilim Dallarının Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesine aktarılmasına karar verildiği izlenimi doğduğu, nitekim Daire'nin bu hususları netliğe kavuşturmak amacı ile bir ara kararı yaptığı ancak, davalı idarece bu konuları ortaya koyan bir cevap verilmediği, tüm bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda, Daire tarafından 2003, 2009 ve 2010 tarihli Yükseköğretim Kurulu kararları ile bu konuda ne gibi değişiklikler olduğu hususlarının gerekirse tekrar ara kararı yapılmak suretiyle ortaya konulup, buna göre bir değerlendirme yapılması gerekmektiği” gerekçesiyle Diremiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma kararı üzerine yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT :
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretim Kurulunun görevleri" başlıklı 7'nci maddesinde, "d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesi içinde; (2) Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar vermek" Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır.
Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un Ek 14'üncü maddesinde, Tıpta uzmanlık ana dalları ile eğitim süreleri EK–1 sayılı çizelgede; diş tabipliğinde uzmanlık ana dalları ile eğitim süreleri EK–2 sayılı çizelgede; tıpta uzmanlık yan dalları, bağlı ana dalları ve eğitim süreleri de EK–3 sayılı çizelgede belirtilmiştir. Bu çizelgelerde belirtilen eğitim süreleri, Sağlık Bakanlığınca, Tıpta Uzmanlık Kurulunun kararı üzerine üçte bir oranına kadar arttırılabilir. (Ek cümle: 19/11/2014-6569/20 md.) Süre artırımı yapılan ana dallarda, süre artırımının gerekçesi olan çekirdek eğitim müfredatının içeriği o uzmanlık dalına bağlı yan dal alanlarıyla örtüşüyorsa, ilgili yan dalın eğitim süreleri Tıpta Uzmanlık Kurulunca üçte birine kadar azaltılır." hükmü düzenlenmiş, EK–1 sayılı çizelgede 40 numaralı satırda "Tıbbi Genetik" Anabilim Dalı'nın eğitim süresi 4 yıl olarak belirtilmiştir.
Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'nun "Esaslar" başlıklı 3'üncü maddesinde, "Bu maddede belirtilen fakülte, enstitü, yüksekokul, konservatuvar, meslek yüksekokulu, araştırma ve uygulama merkezlerinin alt birimlerinin, anabilim dalı, anasanat dalı ve diğer ünitelerin teşkili, birleştirilmesi, kaldırılması ve işleyişi 2547 sayılı Kanunun 7 nci maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir. Bilim dalı ve sanat dalı kurulması ve kadırılmasıyla ilgili düzenlemeler 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun esaslarına uygun olarak ve Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak, üniversitelerin senatoları tarafından yapılır." hükmü yer almaktadır.
Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliği'nin "Anabilim veya Anasanat Dalı" başlıklı 16'ncı maddesinde, "Anabilim veya Anasanat Dalı, bölümü oluşturan ve en az bir bilim veya sanat dalını kapsayan eğitim-öğretim, uygulama faaliyetlerinin yürütüldüğü akademik bir birimdir. Anabilim veya anasanat dallarının kurulmasına, birleştirilmesine veya kaldırılmasına doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere göre Yükseköğretim Yürütme Kurulu karar verir.
Anabilim veya anasanat dalı başkanı, o anabilim veya anasanat dalının profesörleri, bulunmadığı taktirde doçentleri, bulunmadığı taktirde yardımcı doçentleri, yardımcı doçent de bulunmadığı taktirde öğretim görevlileri arasından, o anabilim veya anasanat dalında görevli öğretim üyeleri ve öğretim görevlilerince seçilir ve bir hafta içinde yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan tarafından atanır. Anabilim veya anasanat dalı başkanı olarak atanabilecek öğretim üyesi veya öğretim görevlisi sayısının en çok iki olması halinde, başkan, yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan tarafından doğrudan atanır. Atamalar rektörlüğe bildirilir. Anabilim veya anasanat dalı kurulu, bilim veya sanat dalı başkanlarından oluşur. Anabilim veya anasanat dalının, yalnız bir bilim veya sanat dalını kapsadığı durumlarda, anabilim veya anasanat dalı kurulu bütün öğretim üyelerinden ve öğretim görevlilerinden oluşur.
Anabilim veya anasanat dalı kurulu, ilgilianabilim veya anasanat dalı programlarının planlanması ve uygulanmasında anabilim veya anasanat dalı başkanına görüş bildirir.
(Değişik dördüncü fıkra:RG04/10/2006-26309) Üniversitenin tüm birimlerini kapsamak kaydıyla, Üniversite veya Yüksek Teknoloji Enstitüsü Senatosu’nun önerisi ve Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun uygun görmesi halinde, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı tıp, diş hekimliği, eczacılık ve eğitim fakülteleri dışındaki tüm fakülte ve yüksekokulların bölümlerinde bölümle aynı adı taşıyan sadece bir anabilim veya sadece bir anasanat dalı, diplomaya yönelik birden fazla program yürüten bölümlerde ise program sayısı kadar anabilim ve anasanat dalı kurulabilir.
Bölümle aynı adı taşıyan tek ana bilim veya anasanat dalı bulunan bölümlerde bölüm başkanı aynı zamanda anabilim ve anasanat dalı başkanıdır." düzenlemesi, "Bilim veya Sanat Dalı" başlıklı 17'nci maddesinde, "Bilim veya sanat dalı, anabilim veya anasanat dalı içinde eğitim-öğretim, araştırma ve uygulama yapan bir birimdir. Anabilim veya anasanat dallarına bağlı olarak bilim veya sanat dalı, üniversite senatosunun teklifi ve Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile kurulabilir.
Bilim veya sanat dalı başkanı, o bilim veya sanat dalının profesörleri, bulunmadığı taktirde doçentleri, bulunmadığı takdirde yardımcı doçentleri, yardımcı doçent de bulunmadığı taktirde öğretim görevlileriarasından, o bilim veya sanat dalında görevli öğretim üyeleri ve öğretim görevlilerince seçilir ve bir hafta içinde yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan tarafından atanır. Bilim veya sanat dalı başkanı olarak atanabilecek öğretim üyesi veya öğretim görevlisi sayısının en çok iki olması halinde başkan, yüksekokul müdürü, konservatuvar müdürü veya dekan tarafından doğrudan atanır. Atamalar rektörlüğe bildirilir.
Bilim veya sanat dalı kurulu, o bilim veya sanat dalında görevli profesör, doçent, yardımcı doçent ile öğretim görevlilerinden oluşur. Bilim veya sanat dalı kurulu, ders programlarının,araştırmaların hazırlanma ve uygulamaları ile ilgili önerilerini bilim veya sanat dalı başkanına sunar." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari işlemlerin bir sebebe ve gerekçeye dayalı olması hukukun genel ilkelerinden olup, bu ilke genel anlamda düzenleme veya işlem yapan idareyi, uyguladığı ve düzenleme yaptığı alanda, doğru ve anlamlı olgular ortaya koymaya ve denetim yapmaya zorlar.
Diğer taraftan, idarelerin işlem tesis ederken Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açık ise de, bu takdir hakkı, serbestçe ve keyfi şekilde kullanılanabilecek bir durumu ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir.
Bozma kararı üzerine Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 31/01/2019 tarih ve E:2018/6194 sayılı ara kararı ile davalı idareden; “Tıp Fakültesi bulunan Üniversite Rektörlüklerine … günlü, … sayılı yazıyla bildirilen 2003 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu kararının, … gün ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının, … gün ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararı ve bu kararlar ile Anabilim Dalları ile bunlara bağlı bilim dallarının bağlılık ve teşkilatlanmasında ne gibi değişiklikler yapıldığının sorulmasına ve bu husus da ki tüm bilgi ve belgelerle birlikte yukarıda bahsedilen kararların aslı veya onaylı okunaklı örneklerinin gönderilmesinin istenilmesine,” karar verildiği; 25/04/2019 tarihinde Danıştay kayıtlarına giren cevap dilekçesinde, 21/05/2009 tarihli, 27/05/2010 tarihli ve … tarih ve … sayılı yazının gönderildiği ve başka bir açıklama yapılmadığı görülmektedir.
Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 18/11/2021 tarihli ara kararı ile tekrar davalı idareden; “Tıbbi Genetik Anabilim Dalının ne zaman ayrı bir anabilim dalı olarak kabul edildiğinin sorulmasına, … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurul kararında önce, Temel Tıp Bilimleri Bölümüne bağlı anabilim dalları ve bilim dalları ile Dahili Tıp Bilimleri Bölümüne bağlı anabilim dalları ve bilim dallarının neler olduğu, … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurul kararı ile anabilim dalları ve bunlara bağlı bilim dallarının teşkilatlanmasında ne gibi değişikliklerin yapıldığının sorulmasına, Davalı idarenin 21/05/2009 tarihli işleminin yargı kararıyla yürütmesinin durdurulması üzerine; 27/05/2010 tarihli dava konusu işlemle Tıbbi Genetiğin anabilim dalı olarak devam edip etmediği, anabilim dalı olarak devam etmiyor ise bir bilim dalı olarak Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı altında düzenlenip düzenlenmediğinin sorulmasına, Dava konusu 27/05/2010 tarihli işlemle anabilim dalları ve bunlara bağlı bilim dallarının teşkilatlanmasında ne gibi değişikliklerin yapıldığının sorulmasına, Dava konusu karar alınmadan önce, herhangi bir bilimsel çalışma veya raporun dikkate alınıp alınmadığı ve varsa buna dair raporların bir örneğinin istenilmesine,” karar verildiği; 25/01/2022 tarihinde Danıştay kayıtlarına giren cevap dilekçesinde, “19/05/2002 tarih ve 24790 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Tıpta Uzmanlık Tüzüğü ile Tıbbi Genetik Anabilim Dalı uzmanlık eğitimi süresinin yandal eğitimi ile birlikte dört yıl olarak belirlendiği, Dahiliye Tıp grubuna dahil edildiği,
Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 10/07/2003 tarihli toplantısında, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Temel Tıp Bilimleri ABD bünyesinde yer alan Tıbbi Genetik Bilim Dalı’nın Dahili Tıp Bilimleri Bölümü bünyesinde Tıbbi Genetik ABD’na dönüştürülmesi konusunda teklifi üzerine Üniversitelerarası Kurul’un görüşü alınarak Dahili Tıp Bilimleri bölümü altında Tıbbi Genetik ABD kurulmasının uygun görüldüğü,
21/05/2009 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında, Tıp Fakültelerindeki bölüm, anabilim dalları ve bilim dallarının yeniden düzenlenmesine karar verildiği, bu kapsamda Dahili Tıp Bilimleri Bölümü bünyesinde Tıbbi Genetik ABD kurulabileceğinin belirtildiği,
27/05/2010 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında, 21/05/2009 tarihli karar hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilmesi nedeniyle, Tıp Fakültelerinin Dahili Tıp Bilimleri Bölümü bünyesinde yer alan Tıbbi Genetik ABD’nın Temel Tıp Bilimleri Bölümü Tıbbi Biyoloji ABD bünyesinde Bilim Dalı olarak yer almasına karar verildiği,
Yükseköğretim kurumlarının Tıp Fakülteleri bünyesinde yer alan bölüm, anabilim dalları ve bilim dallarının yapılandırılmasının, Tıp-Sağlık Bilimleri Eğitim Konseyi, Üniversitelerarası Kurul ve Yükseköğretim Tıp Sağlık Komisyonu’nun görüşü alınarak yapıldığı”nın belirtildiği görülmektedir.
Buna göre, her ne kadar davalı idare tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın … günlü,… sayılı yazısı ile üniversite rektörlüklerine bildirilen … günlü,… sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının yürütmesinin durdurulması ve akabinde iptali nedeniyle dava konusu kararın alındığı belirtilmişse de; Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 27/06/2011 tarih ve E:2009/8235 K:2011/3357 sayılı kararında, düzenlemenin yapılmasına temel teşkil edecek bilimsel çalışma yada rapor bulunmadığı, bilimsel gerekçelerin açıklanamadığının belirtildiği, davalı idarece herhangi bir bilimsel çalışma yapılmadan dava konusu işlemin tesis edildiği, 25/01/2022 tarihli ara karar cevabında Tıbbi Genetik'in 10/07/2003 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında Üniversitelerarası Kurul’un görüşü alınarak Dahili Tıp Bilimleri bölümü altında Tıbbi Genetik ABD kurulmasının uygun görüldüğünün belirtildiği, aynı yazıda Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 27/06/2011 tarih ve E:2009/8235 K:2011/3357 sayılı kararı nedeniyle Tıp Fakültelerinin Dahili Tıp Bilimleri Bölümü bünyesinde yer alan Tıbbi Genetik ABD’nın Temel Tıp Bilimleri Bölümü Tıbbi Biyoloji ABD bünyesinde Bilim Dalı olarak yer almasına karar verildiğinin belirtildiği, ancak Tıbbi Genetik Anabilim Dalı'nın bilim dalına dönüştürülmesine ilişkin bilimsel ve hukuken kabul edilebilir gerekçelerin açıklanmadığı, Üniversitelerarası Kurul'un görüşünün alınmadığı, bilimsel bir çalışma yapılmadığı ve rapor hazırlanmadığı, Tıbbi Genetik, Tıbbi Biyoloji, Moleküler Genetik ve Klinik Sitogenetik Anabilim ve bilim dalları oluşturulurken ve birbirleriyle ilişkilendirilirken herhangi bir çalışma yapılmadığı, alanında uzman kişilerce hazırlanan bir rapor bulunmadığı görülmektedir.
Bu nedenle, Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik, Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesinde kurulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı yazının ekinde yer alan … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Davalı idarece yargı kararı uyarınca iş bu dava konusu işlemin tesis edildiği belirtilmekteyse de; gerek önceki kararın ve gerekse iş bu kararın gerekçesinde, anabilim dalının oluşturulması veya kaldırılması, bilim dalının birleştirilmesi veya ayrılmasına ilişkin kesin bir karar verilmediği, Dairemiz kararının davalı idarece bilimsel bir araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın anabilim dalının oluşturulmasına, bilim dalının birleştirilmesine veya ayrılmasına karar verilemeyeceğine, söz konusu değişikliklere bilimsel araştırma ve kanaat ile kamu yararı ve eğitim ilkeleri dikkate alınarak karar verileceğine ilişkin olduğu görüldüğünden, dava konusu işlem bu yönüyle de hukuka aykırıdır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik, Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesinde kurulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı yazının ekinde yer alan … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idarenin karar düzeltme aşamasında yaptığı … TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere,
09/11/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY:
(X)- Dava, Tıbbi Biyoloji, Tıbbi Genetik, Sitogenetik, Moleküler Genetik gibi bilim dallarının Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesinde kurulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı yazının ekinde yer alan … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Genel Kurulu kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dava konusu kararın, Anabilim veya anasanat dalları ile bilim ve sanat dallarının kurulması, birleştirilmesi veya kaldırılması konusunda 2547 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'nun 3. maddesi ile Yükseköğretim Kurulu'na tanınan yetki çerçevesinde ve takdir hakkı kapsamında, bilimsel ihtiyaçlara uygun olarak tesis edildiği, hukuka ve üst hukuk normlarına uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyorum.