Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/6226 E. , 2022/1205 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/6226
Karar No : 2022/1205
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) …
VEKİLİ: Av. …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : …. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle sözü edilen faturalara konu indirimlerin reddi suretiyle önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisinin azaltıldığı da gözetilerek yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca Şubat, Mayıs, Ağustos ila Aralık 2010 dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile Şubat ve Eylül 2010 dönemleri için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … Metal Ürünleri Hafriyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Tasfiye Halinde … Yapı Taahhüt ve Demir Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkındaki tespitler düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığını göstermediğinden yapılan tarhiyatta ve somut bir tespit olmaksızın hesap döneminin kapanmasından sonra kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu vergi ve cezalar kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:
Vergi Mahkemesi kararının, Şubat 2010 dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, kararın değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Vergi Mahkemesince, dava konusu tarhiyatın, önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisinden kaynaklanan kısmı yönünden değerlendirme yapılmaksızın karar verilmesi yargılama hukukuna uygun düşmemiş ise de, davacı adına Nisan, Haziran, Eylül ila Ekim ve Aralık 2009 dönemlerine ilişkin olarak yapılan katma değer vergisi tarhiyatı, ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kaldırıldığından, dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisinden kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan Eylül ve Ekim 2010 dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile Eylül 2010 dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin ihbarnamelerin davacının söz konusu dönemlerde bağlı olduğu …. Vergi Dava Dairesi Müdürlüğü yerine … Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından tanzim edildiği, bu haliyle tesis edilen işlemlerin yetki yönünden sakat olduğu sonucuna varıldığından tarhiyatın değinilen kısmında ve kesilen özel usulsüzlük cezasında da hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu reddedilmiştir.
Davacı şirketin faturalarını kayıtlarına aldığı Tasfiye Halinde … Market Demir Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Tasfiye Halinde … Yapı Taahhüt ve Demir Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporlarındaki tespitler düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimine dayanmadığını kanıtlayıcı mahiyette olduğundan yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu bu yönden kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının, tarhiyatın, Şubat, Nisan, Mayıs, Ağustos, Kasım ve Aralık 2010 dönemlerine yönelik kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra dava bu bakımdan reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, eksik inceleme ve araştırma sonucunda varsayıma dayalı olarak tarhiyat yapıldığı, faturaların sahteliği hususunda somut bir tespit bulunmadığı, alımlarının gerçek olduğu, ödemelerin usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği, söz konusu faturalar içeriği emtianın faaliyeti için kullanıldığı, uyuşmazlık döneminde vergisel yükümlülüklerin yerine getirildiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, davacı adına yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ :Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının, uyuşmazlık döneminde faturalarını kayıtlarına aldığı … Metal Ürünleri Hafriyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve Tasfiye Halinde … Yapı Taahhüt ve Demir Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporlarına atıfla düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, sözü edilen şirketlerin düzenlediği faturaların sahte olduğundan bahisle bu faturalara dayalı katma değer vergisi indirimleri reddedilmek ve önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisinin azaltıldığı da gözetilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (b) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulduğu, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak, düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kural altına alınmıştır.
213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. fıkrasında verilmesi ve alınması icap eden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10'u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği, aynı Kanunun 374. maddesinde de, 353. madde uyarınca kesilecek (özel) usülsüzlük cezasında, usulsüzlüğün yapıldığı yılı takip eden yılın birinci gününden itibaren 5 yıl geçtikten sonra ceza kesilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının, tarhiyatın, Şubat, Mayıs, Ağustos, Kasım ve Aralık 2010 dönemlerine yönelik bölümünün, Tasfiye Halinde … Yapı Taahhüt ve Demir Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan ve önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisinden kaynaklanan kısmı ile Eylül ve Ekim 2010 dönemlerine ait tarhiyata ve Eylül 2010 dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde öngörülen vergi indirimi için vergisi indirim konusu yapılabilecek işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikaların gerçeği yansıtması ve kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri belgeler üzerinde gösterilen katma değer vergisinin ödenmiş olması gerekmektedir. Gerçekleşmemiş teslim ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi söz konusu olamayacağından, vergi indirimine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının ortaya konulması icap eder.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … Metal Ürünleri Hafriyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından dava dışı bir başka mükellefe düzenlenen faturalara dayalı indirimlerin reddi suretiyle yapılan katma değer vergisi tarhiyatının kaldırılması yolundaki … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen temyiz istemi; Danıştay Üçüncü Dairesinin 13/04/2021 tarih ve E:2017/3739, K:2021/1944 sayılı kararıyla aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle reddedildiğinden Vergi Dava Dairesi kararının, tarhiyatın, Şubat, Mayıs, Ağustos, Kasım ve Aralık 2010 dönemlerine yönelik bölümünün söz konusu şirketten temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı bakımından davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasında hukuka uyarlık görülmemiştir.
213 sayılı Kanun'un 353 ve 374. maddelerinde yer alan düzenlemelerin temel amacı, vergi mükelleflerine yüklenen ödevlerin tam ve zamanında yerine getirilmesini sağlamak ve vergi kaçak ve kayıplarını önlemek suretiyle vatandaşlar arasında vergi adaletini gerçekleştirmek olduğundan, maddede yazılı olduğu biçimde unsurları oluşmuş bir eylem hakkında mevzuatta karşılığı olan yaptırımın uygulanması gerekmekte olup, bu amacı etkisiz kılacak bir değerlendirmenin hukukun etkinliğini azaltacağı ve Kanunun uygulanmaması sonucunu doğuracağı açıktır.
Bu durumda, belge düzenlenmesini veya alınmasını gerektiren bir işlemde, belge verilmediğinin veya alınmadığının açıkça tespit edilmesi halinde zamanaşımı süresi içinde özel usulsüzlük cezası kesilebileceğinin kabulü gerekmekle birlikte, Şubat 2010 dönemine ait özel usulsüzlük cezasına yönelik olarak; harcamaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturalarla belgelendirilmesi, 213 sayılı Kanunun 353. maddesinin 1. bendinde özel usulsüzlük cezası kesilmesi gereken eylemler arasında gösterilmediği için kesilen özel usulsüzlük cezasının, Tasfiye Halinde … Yapı Taahhüt ve Demir Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı maddenin öngörülüş amacına uygun düşmediğinden, … Metal Ürünleri Hafriyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmının ise dayanağı kalmadığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi sonucu itibarıyla hukuka aykırı düşmemiştir.
Diğer taraftan, vergi inceleme dönemi olan ancak ödenecek vergi çıkmadığından tarhiyat yapılmayan dolayısıyla dava konusu edilmediği anlaşılan Nisan 2010 dönemi yönünden de hüküm kurulması yargılama hukukuna uygun düşmediğinden yeniden verilecek kararda bu hususun dikkate alınması gerektiği tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, Şubat, Mayıs, Ağustos, Kasım ve Aralık 2010 dönemlerine yönelik bölümünün, Tasfiye Halinde … Yapı Taahhüt ve Demir Çelik Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; tarhiyatın, Şubat, Mayıs, Ağustos, Kasım ve Aralık 2010 dönemlerine yönelik bölümünün … Metal Ürünleri Hafriyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA;
5. Davalı idare temyiz isteminin kısmen reddine,
6. Kararın; tarhiyatın, önceki yıldan devreden katma değer vergisinden kaynaklanan kısmı ile Eylül ve Ekim 2010 dönemlerine yönelik tarhiyata ve Eylül 2010 dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
7. Kararın; Şubat 2010 dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezasınına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
7. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına, 21/03/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, Vergi Dava Dairesi kararının, tarhiyatın … Metal Ürünleri Hafriyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, davacı temyiz isteminin bu yönden de reddi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.