Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/6228 E. , 2022/491 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/6228
Karar No : 2022/491
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …Petrol Nakliyat İnşaat Turizm Otomotiv Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen …tarih ve …sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; 2008, 2009, 2010 yıllarına ait hesapları incelenerek düzenlenen vergi inceleme raporları üzerine davacı adına vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin tarh edildiği, bu tarhiyatlara karşı açılan davaların …Vergi Mahkemesinin E:…, …, …sayılı dosyalarıyla incelendiği ve K:…, …, …sayılı kararları ile reddedildiği, bu kararlar üzerine davalı idarece 2 nolu ihbarname düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği ve vadesinde ödenmeyerek kesinleşen amme alacağı için dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği, mahkeme kararının sonucuna göre ödenmesi gereken vergi ve ceza miktarı hesaplanarak 2 nolu ihbarname üzerine vadesinde ödenmemesi nedeniyle düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacı adına düzenlenen …tarih ve …sayılı ödeme emri içeriği 2008/11, 12 dönemlerine ait katma değer vergileri, vergi ziyaı cezaları ile hesaplanan gecikme faizlerine ilişkin kısım yönünden; …Bölge İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı ile ilgili cezalı tarhiyatların terkinine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşıldığından dayanaksız kaldığından ödeme emrinin bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan dava konusu ödeme emrinin 2008/11, 12 dönemlerine ait katma değer vergileri, vergi ziyaı cezaları ile hesaplanan gecikme faizleri dışında kalan kısmı yönünden istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar yerinde görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, şirketin 2010 yılında devralındığı, borçların 2009 yılına ilişkin olduğu, konuya ilişkin …Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davada beraat kararı verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dosyanın incelenmesinden; Mahkemece, her ne kadar dava konusu ödeme emri içeriği kamu alacaklarının, dayanığı olan tarhiyatlara karşı açılan davalarda verilen mahkeme kararlarından kaynaklandığı, tarhiyatlara karşı açılan davaların …Vergi Mahkemesinin E:…, …, …sayılı dosyalarıyla incelendiği ve K:…, …, …sayılı kararları ile reddedildiği, bu kararlar üzerine davalı idarece 2 nolu ihbarname düzenlendiği ve vadesinde ödenmeyerek kesinleştiğinden dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış ise de; ödeme emri içeriği tarhiyatlara karşı açılan davalarda verilen; …Vergi Mahkemesi E:…, K:…sayılı kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 07/05/2018 tarih ve E:2015/1669, K:2018/2659 sayılı kararı ile bozulduğu; bozma kararı üzerine …Vergi Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı bozmaya uyma kararının Danıştay Dördüncü Dairesi E:2019/9327, K:2020/169 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği; …Vergi Mahkemesi E:…, K:…sayılı kararında yer alan uyuşmazlığın ise …Vergi Mahkemesi E:…esas sayılı dosyasında derdest olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu uyuşmazlık hakkında, oluşan hukuki durum yeniden değerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 02/02/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davası, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılabilecek davalar şeklinde tanımlanmıştır. İdari yargıda, idarenin kamu gücüne dayanarak yaptığı tek taraflı, kişilerin hukukunu etkileyen kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemlerin idari davaya konu olabileceği kabul edilmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 20. maddesinde, verginin tarhının, vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden, vergi dairesi tarafından hesaplanarak, bu alacağı miktar itibarıyla tespit eden idari bir işlem olduğu; 22. maddesinde, verginin tahakkukunun, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesi olduğu; aynı Kanunun 34. maddesinde de, ikmalen ve re'sen tarh edilen vergilerin, içeriği 35. maddede gösterilen "ihbarname" ile ilgililere tebliğ olunacağı hükmü yer almış, 93. maddesinde, tahakkuk fişinden gayrı, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilumum vesikaların ve yazıların adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasıyla ilmuhaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmeyenlere ilan yoluyla tebliğ edileceği, 377. maddesinde, mükelleflerin ve kendilerine vergi cezası kesilenlerin, tarh edilen vergilere ve kesilen cezalara karşı vergi mahkemesinde dava açabilecekleri belirtilmiştir.
Bu hükümlere göre; vergi uyuşmazlıklarında kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, içeriği Vergi Usul Kanununun 35. maddesinde gösterilen ihbarname ile tebliğ olunan tarh işlemi ile vergi kanunlarına aykırı hareket edenler adına, bu vergiye bağlı veya bundan bağımsız olarak kesilen vergi cezalarını konu edinen işlemlerdir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 5. fıkrası uyarınca düzenlenen (2) nolu ihbarnameler, 213 sayılı Kanunun 34 ve 35. maddelerinde belirtilen şekilde usulüne uygun ve yeniden vergi tarh veya ceza kesilmesi niteliğinde olmayıp, mahkeme kararına göre tespit edilen vergi ve ceza yükümlülüğünün bildirilmesinden ibarettir. Mahkeme kararının yerine getirilmesi amacıyla düzenlenen bildirim niteliğinde bir işlem olan 2 nolu ihbarnamenin hukukilik denetlemesi, sadece hesaplanan gecikme faizi miktarıyla ya da mükellefte hata yapılıp yapılmadığı veya benzer şekildeki maddi hatalarla sınırlı bulunmaktadır.
Uyuşmazlık; mahkeme kararına göre düzenlenen 2 nolu ihbarname içeriği alacakların ödenmediğinden bahisle davacı adına düzenlenen …tarih ve …sayılı ödeme emrinden kaynaklanmaktadır.
Buna göre; 2 nolu ihbarnamelerin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ve ödeme emrinin de 2 nolu ihbarnamelere uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği görüşü ile Dairemiz kararına katılmıyoruz.