Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/6281 E. , 2021/6218 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/6281
Karar No : 2021/6218
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Petrol Ürünleri Gıda Gübre İletişim Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği ve bir kısım alışlarını sahte faturayla belgelendirdiği yolunda saptamalara yer verilen vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararları uyarınca 2010 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının, hesap ve işlemlerinin incelenmesine esas olmak üzere, 2010 takvim yılı defter ve belgelerini 15 gün içinde ibraz etmesinin istenildiği, 02/11/2015 tarih ve 09/11/2015 tarihli defter ve belge isteme yazısının davacı şirkete tebliğ edilmesine rağmen, defter ve belgelerin ibraz edilmediği, defter ve belgelerin iş yerinde çıkan yangın sonucu yandığı iddia olunmuşsa da zayi belgesi almak için açılan davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararı ile süre aşımı nedeniyle reddedildiği dolayısıyla vergilendirme ile ilgili defter ve belgelerini incelemeye ibraz etme yükümlülüğünü, defter ve belgelerinin mücbir sebep hali nedeniyle yerine getiremediğini gerekli makamlara yasal süresinde başvurarak zayi belgesi almak suretiyle kanıtlayamayan davacı adına re'sen yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığından dava reddeddilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Takdire sevk işleminin zaman aşımı süresinin dolmasına çok kısa bir süre kala matrah takdiri dışında salt zaman aşımını durdurmak amacıyla yapıldığı, zaman aşımı süresi geçtikten sonra düzenlenen rapora dayanan tarhiyata ilişkin ihbarnamelerin 21/09/2016 tarihinde tebliğ edildiği anlaşıldığından yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra cezalı vergi kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Takdire sevk işleminin zaman aşımı süresini durdurmak amacıyla yapılmadığı, defter ve belgelerin süresi içinde ibraz edilmediği açık olduğundan yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz
isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacının 2010 yılı hesap ve işlemlerinin, idarenin 09/09/2015 tarihli yazısıyla incelenmesinin istendiği, 13/11/2015 tarihinde takdire sevk işleminin yapıldığı, ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nun done alındığı 20/09/2016 tarihli takdir komisyonu kararıyla takdir edilen matrah farkı üzerinden yapılan tarhiyatın 21/09/2016 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde re'sen tarhiyat, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması olarak tanımlanmıştır. Kanun'un 74. maddesinin (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde, yetkili makamlar tarafından istenilen matrah ve servet takdirlerini yapmak, takdir komisyonunun görevleri arasında sayılmış, komisyonunun yetkilerini düzenleyen 75. maddenin 1. fıkrasında ise 72. maddenin 1. fıkrasına göre kurulan takdir komisyonu 74. maddedeki görevleri dolayısıyla bu Kanun'da yazılı inceleme yetkisini haiz olduğu kuralına yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un 113. maddesinde zamanaşımı; süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkması olarak ifade edilmiş, 114. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında ise vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı, şu kadar ki vergi dairesince matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulmasının zamanaşımını durduracağı, duran zamanaşımını mezkûr komisyon kararının vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edeceği, ancak işlemeyen sürenin her hâl ve takdirde bir yıldan fazla olamayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
213 sayılı Kanun'un 30. maddesine göre vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde matrah, takdir komisyonu tarafından takdir edilebileceğinden, bu durumdaki bir mükellefin vergi incelemesine başlanılmadan önce takdire sevk edilmesine ve düzenlenen raporların takdir komisyonunca done olarak kullanılmasına yasal bir engel bulunmamakla birlikte inceleme başladıktan sonra takdire sevk işleminin zamanaşımı süresini durdurduğundan bahsedilemez.
Bu durumda, davacının 2010 yılı işlemlerinin incelemeye başlanmasından sonra, takdire sevk işleminin zaman aşımı süresini durdurmadığı dikkate alındığında, zaman aşımı süresinin dolmasından sonra tebliğ edilen ihbarnameler içeriği cezalı verginin zaman aşımına uğradığı görüldüğünden, yazılı gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 16/12/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.