Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/6293 E. , 2021/6364 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/6293
Karar No : 2021/6364
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Grup İnşaat Taahhüt Tekstil Madencilik Turizm
Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, haksız iade edilen verginin geri alınması amacıyla 2014 yılının Ocak dönemi için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporunda, indirimli orana tabi işleri nedeniyle katma değer vergisi iadesi için tanzim edilen yeminli mali müşavir raporunda sekiz kalem harcama tablosunda üç defa değişiklik yapmasının şüpheli durum oluşturduğu, haksız iade edilen verginin iadesi amacıyla tarhiyat yapılması gerektiği belirtilmiş ise de hukuken geçerli, somut ve yeterli tespitler içermeyen değerlendirmelere dayanılarak, vergi iadesinin haksız olduğu kabul edilerek yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29.maddesinin 2. fıkrası ve yeminli mali müşavir ... tarafından tanzim olunan rapora istinaden 2014 yılı Ocak dönemine ait inşaat teslimlerinden kaynaklı indirimli orana tabi işleri nedeniyle vergi dairesinden 4.060.129,50-TL nakden iade talebinde bulunması üzerine 3.267.004,45-TL'nin iade edildiği, yeminli mali müşavir raporunun inşaat maliyet tablolarında 3 defa değişiklik yapılarak 8 kalem harcama kalemlerinde bazılarında artış, bazılarında azalış olmasına rağmen toplam maliyet tutarının aynı kaldığı, bu durum maliyet tablolarının gerçeği yansıtmadığını gösterdiğinden ilgili dönem için şirketin incelemeye sevk edildiği, şirketin ve temsilcilerinin bilinen adreslerine müteakip defa defter ve belge isteme yazılarını içeren tebligatlar ilgililerine gönderilmesine rağmen ulaşılamadığından defter ve belgelerin tetkinin yapılamadığı, mükellefin vergi daireleri nezdinde tutulan tarh dosyaları ve yeminli mali müşavir tasdik raporlarının incelendiği, ilk alınan katma değer vergisi iadesi kontrol raporunda çok sayıda sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen mükelleflerden mal alındığı, yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, yeminli mali müşavir iade tasdik raporu ile 2014 yılının Ocak dönemi katma değer vergisi iadesi yapılan şirket hakkında Elazığ Defterdarlığı tarafından düzenlenen ihbar ve inceleme talepleri değerlendirme formunda yer alan doneler dikkate alınarak davacının incelemeye sevk edildiği, defter ve belge isteme yazısının, işyeri adresine müteakip defalar gidilmesine rağmen adresin kapalı olması nedeniyle tebliğ edilemediği ve bırakılan görüşme mektubuna icabet edilmediği, yetkililerine bilinen mernis adreslerine iki kez defter ve belge isteme yazısının gönderildiği, ancak tebligatların yapılamadığı, işyerinde gerçekleştirilen yoklamada, uzun süredir kapalı olduğu, adreste yaklaşık beş aydır ...'un bulunduğu, ilgili dönemlere ilişkin defter ve belgelere ulaşılamadığından incelemenin tarh dosyaları ve yeminli mali müşavir iade tasdik raporları üzerinden yapıldığı, mükellefin ilk alınan katma değer vergisi iadesi kontrol raporunda çok sayıda sahte fatura düzenleyen mükelleflerden mal alımında bulunduğunun tespit edildiği bu durumun mükellefe bildirilmesi üzerine bahse konu mükellefleri listesinden çıkardığı, Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü ile yapılan yazışma neticesinde 150m2'nin üzerinde 3 adet daire saptandığı ve bu konunun mükellefe bildirilmesi sonucunda mükellefin yüklenilen katma değer vergisi listesinden çıkardığı, yeminli mali müşavir raporunda ilk verilen maliyet tablosundaki kalemlerden fayans (seramik, kalebodur, mermer) kullanım miktarı 192.657,04 m2 iken ikinci ve son verildiğinde bu rakamın 88.774,90 m2'ye düştüğü, boya kullanımının 337.740,00 kg iken 61.698,00 kg'a düştüğü, tuğla kullanımının 402.300,00 adet iken 394.350,00 adete düştüğü, beton kullanımının 11.870,96 m3 iken ikincisinde 26.565,91 m3 ve üçüncüsünde 28.791,41 m3'e çıktığı, demir kullanımın 2.589,30 ton iken 3.702,72 tona çıkmış olmasına rağmen maliyet tutarının aynı kaldığı, ancak mükellef kuruma ait defter ve belgelere ulaşılamadığından ve ilk yeminli mali müşavir raporundan sonraki düzeltmelere ilişkin tespit yapılamadığından yeminli mali müşavirin sorumluluğunun söz konusu olduğu, karşıt inceleme yapma yükümlülüğü olan bir kişinin iadeye konu olan bir rapor düzenlerken alınan malın cinsi miktarı ve tutarında hata yapmaması gerektiği, aktif büyüklük ve cirolara sahip ve 3.267.004,45 TL katma değer vergisi iadesi alan büyük mükellefler statüsüne girebilecek bir firmanın kurumsal bir firma olması, mükellefe ulaşılmak istendiğinde ulaşılabilmesi defter ve belgeleri ibraz edilmesi istenildiğinde bu ibrazı gerçekleştirmesinin beklendiği, teknik icaplar gereği bir inşaata başlanıldığında gerekli olan sarf ve inşaat malzemelerinin miktarının tespit edilebileceği, ayrıca ilgili inşaat tamamlandıktan sonra inşaatta kullanılan fayans, boya, tuğla, beton, demir gibi malzeme miktarlarının üç kez değişmesi ve bu miktar değişikliklerine rağmen maliyet tutarlarında hiçbir değişiklik olmamasının ticari ve teknik icaplara aykırı düştüğü, bu sebeplerden dolayı mükellef kurumun almış olduğu 3.267.004.45 TL katma değer vergisi iadesinin haksız bir iade olup, iadesi yapılan tutarın mükellef kurumdan geri alınması gerektiği, ayrıca mükellef kurumun haksız ve yersiz iade almış olduğu 3.267.004.45 TL için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi gereğince bir kat vergi ziyaı cezası uygulanması gerektiğinin belirtildiği, şirket hakkında 2012 ve 2013 yılı hesap dönemlerinin incelendiği vergi inceleme raporlarında sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi tutarının değiştiği, bu durumlar da dikkate alınarak yeniden oluşturulan katma değer vergisi beyan tablosu uyarınca dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3.maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, şu kadar ki, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu hükme bağlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kanunda aksine hüküm olmadıkça, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 2. fıkrasında da bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki farkın sonraki dönemlere devrolunacağı ve iade edilmeyeceği, 28. madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aşan verginin, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin % 51'i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmeler ile organize sanayi bölgelerinden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödeneceği, yıl içinde mahsuben iade edilemeyen verginin izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mükellefin yukarıda sayılan borçlarına mahsuben iade edileceği kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Katma değer vergisi sisteminde, iadenin yapılması için mükellefler tarafından talep edilmesi tek başına yeterli olmayıp iade taleplerinin yerine getirilebilmesi, düzenlenen ve kullanılan belgelerin gerçeği yansıtmalarına bağlıdır. Diğer bir deyişle mükelleflere nakden veya mahsuben iade yönünden yasayla tanınan hakkın biçimsel koşulların varlığının yanı sıra iadeye konu katma değer vergisi işlemlerine yönelik olarak herhangi bir olumsuz saptama bulunmamalıdır.
Öte yandan, mükelleflere vergi iadesi gerçekleştirildikten sonra, vergi idaresince, iadenin haksız olduğunun ortaya konulması halinde söz konusu verginin geri alınması amacıyla tarhiyat yapılabileceği hususu tartışmasızdır.
Bu durumda, yukarıda sözü edilen saptamalardan, davacı adına katma değer vergisi iadesi için tanzim edilen yeminli mali müşavir iade tasdik raporunda sekiz kalem harcama tablosunda üç defa değişiklik yapılmasına rağmen maliyet tutarlarında hiçbir değişiklik olmaması iktisadi, teknik ve ticari icaplara aykırı düştüğünden dolayısıyla bu durumun maliyet tablolarının gerçeği yansıtmadığını kanıtlanması karşısında haksız iadeye neden olunduğu sonucuna varıldığından salınan cezalı vergide hukuka aykırılık görülmemiş olup vergi Mahkemesince aksi yöndeki gerekçeyle kaldırılmasına ilişkin karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesine,
4.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 22/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.