T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/6297
Karar No : 2022/6264
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Madencilik Sanayi Ticaret A. Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Niğde İli, Bor İlçesi, … Köyü mevkiinde bulunan İR-… numaralı II-A Grup İşletme Ruhsatlı maden sahasında faaliyet gösteren davacı şirketin, üretime başlayabilmesi için patlayıcı madde kullanmak üzere patlayıcı madde satın alma ve kullanma izin belgesinin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarihli ve …-…-… sayılı Niğde Valiliği işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; madencilik faaliyeti açısından patlayıcı madde kullanımının zaruret olduğu, idari işlemlerin tesis edilirken idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı, eşitlik ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanılamayacağı, ruhsatlı maden sahası bulunan davacının patlayıcı madde satın alma ve kullanma izin belgesinin verilmesi talebinin gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan genel güvenlik ve asayiş yönünden sakıncalı olduğu yönündeki soyut gerekçelerle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, Daire tarafından 10.10.2017 tarihli ara kararı ile Aksaray İdare Mahkemesine istinabe yoluyla bu doğrultuda yaptırılan ve mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyada bulunan diğer bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, davacı şirketin, üretime başlayabilmesi için patlayıcı madde kullanmak üzere patlayıcı madde satın alma ve kullanma izin belgesinin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu alanda patlayıcı madde kullanılmasında asayiş ve güvenlik yönünden sakınca olup olmadığının sorulması üzerine düzenlenen Bor İlçe Jandarma Komutanlığı yazısında, işletme bölgesinin … Köyü yerleşim yerine çok yakın mesafede bulunduğu, yapılacak olan patlamalar esnasında köyde bulunan evlerin bir çoğunun zarar göreceğinin değerlendirildiği, işletme bölgesinin köy yerleşim bölgesi ile tarım ve mera alanları arasında bulunduğu, ilerleyen dönemlerde bu durumun da sıkıntı yaratacağı, köyde yaşayan vatandaşların kurulacak olan işletme sahasına karşı olduğu, işletmenin faaliyette bulunmasının emniyet ve asayiş yönünden sakıncalı olduğunun belirtilmesi üzerine tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 04/11/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY : (X)- Dava; Niğde İli, Bor İlçesi, … Köyü mevkiinde bulunan İR-… numaralı II-A Grup İşletme Ruhsatlı maden sahasında faaliyet gösteren davacı şirketin, üretime başlayabilmesi için patlayıcı madde kullanmak üzere patlayıcı madde satın alma ve kullanma izin belgesinin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarihli ve …-…-… sayılı Niğde Valiliği işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, madencilik faaliyeti açısından patlayıcı madde kullanımının zaruret olduğu, idari işlemlerin tesis edilirken idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı, eşitlik ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanılamayacağı, ruhsatlı maden sahası bulunan davacının patlayıcı madde satın alma ve kullanma izin belgesinin verilmesi talebinin gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan genel güvenlik ve asayiş yönünden sakıncalı olduğu yönündeki soyut gerekçelerle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; Mahkemece davalı idare tarafından yeterince araştırma yapılmadığı, ruhsatlı maden sahası bulunan davacının patlayıcı madde satın alma ve kullanma izin belgesi verilmesi talebinin salt genel güvenlik ve asayiş yönünden sakıncalı olduğu yönündeki soyut gereklerle reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilmişse de İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 22.02.2013 tarih ve Bakanlık Genelge No:2013/13, EGM Genelge No:2013/28 sayılı Patlayıcı Maddeler Birleştirilmiş Genelgesi'nin "Patlatma Yapılacak Yerle İlgili Çevre Tahkikatı" başlığı altında "Kamu can ve mal güvenliği öncelikli düşünülerek izin belgesi başvurusunu neticelendirmek için her türlü inceleme ve araştırma yapılacak ve yaptırılabilecektir."denilerek, “Patlatma yapılacak yerle ilgili genel güvenlik ve asayiş yönünden yapılacak tahkikatta tereddüt yaşanması, patlatmalardan kaynaklanan gürültü ve titreşimlerden zarar görülmesi veya patlatma faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin tedbirlerin de düzenlemesinin yanı sıra, davacıya patlayıcı madde satın alma ve kullanma izninin verilip verilemeyeceğinin, davacıya bu iznin verilmesi ve madende patlayıcı madde kullanılması durumunda, tarımsal, zirai ve hayvansal faaliyetler ile yerleşim yerleri de dikkate alınarak can ve mal güvenliği yönünden sakınca/tehlike oluşup oluşturmadığının tespit edilmesi zorunlu olup, mahkemece yaptırılan bilirkişi ve keşif incelemesi sonunda düzenlenen 12/04/2018 tarihli raporda izin talep edilen alanın tali elektrik hattına 708 m, tali yola 715 m. ve ... Köyü'ne 735 metre mesafede olduğunun tespit edilmiş olması karşısında madende patlatma yapmanın çevre, zirai, mal ve can güvenliği açısından sakınca doğuracağı olduğu düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.