Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/6339 E. , 2022/4746 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/6339
Karar No : 2022/4746
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Hammadde Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Milâs ilçesi, … köyü sınırları dâhilinde İR: .. ruhsat nolu mermer madeni sahasında davacı adına 34.275,13 m²'lik maden işletme ve alt yapı tesis alanı için orman izninin uzatılması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair (Muğla Orman Bölge Müdürlüğünün … gün ve … sayılı yazısıyla bildirilen) Orman Genel Müdürlüğünün … gün ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; ... İdare Mahkemesinin E: … sayılı dosyasıyla birlikte incelenmesinden; … İdare Mahkemesinin E: … sayılı dosyasında aynı işlemin dava konusu edildiği, işbu dava ile E: … sayılı davanın tarafları, sebebi ve konusunun aynı olduğu, E: … sayılı dosyanın hâlen derdest olduğu anlaşıldığını, bu nedenle davanın (derdestlik nedeniyle) esası incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, … İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyada dava konusu olan işlemin tarafına tebliğ edilen Muğla Orman Bölge Müdürlüğünün 15.03.2017 tarihli "maden alanının ormanlık alanda kısmındaki izin talebinin reddine dair" alt işlem olduğunu, Her bir işlemin farklı olduğunu, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY :
Muğla ili, Milas İlçesi sınırları dahilinde ...ruhsat nolu IV. Grup (feltispat) maden işletme izni bulunan davacı tarafından maden ruhsat alanının, ormanlık alanda kalan 34.275,13 m²'lik kısmında 6831 sayılı Orman Kanunun 16. maddesi uyarınca orman izni verilmesi talebiyle 03.06.2016 tarihli dilekçe ile Orman Genel Müdürlüğü'ne başvuruda bulunulduğu, Orman Genel Müdürlüğünün Muğla Orman Bölge Müdürlüğü'ne hitaben tesis edilen i13/03/2017 gün ve 453859 sayılı işlemi ile "...nihai değerlendirmede, davacının talebinin uygun görülmediği.." belirtilerek gereğinin rica edildiği, daha sonra Muğla Orman Bölge Müdürlüğünce … gün ve … sayılı yazısı ile davacıya söz konusu talebin uygun görülmediği hususunun bildirildiği işlemin tesis edildiği; davacıya talep sonucunun bildirildiği işlemin … İdare Mahkemesinin E: … sayılı dosyasında dava konusu edildiği; bildirimin dayanak işlemi olan Orman Genel Müdürlüğünün Muğla Orman Bölge Müdürlüğü'ne hitaben tesis edilen … gün ve … sayılı işleminin iptali istemiyle ise bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı Kanun'un "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlığını taşıyan 14. maddesinin 3/d bendinde, dilekçelerin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği; ''İlk inceleme üzerine verilecek karar'' başlığını taşıyan 15. maddenin 1/b bendinde, 14. maddenin 3/d bendinde yazılı hallerde davanın reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari yargılama hukukunda; bir işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem sayılabilmesi için hukuk düzeninde varlık kazanabilmesini sağlayan prosedürün tamamlanmış olması ve hukuk düzenindeki varlığına son verecek herhangi bir idari karar (idari işlemin geri alınması, kaldırılması) veya yargısal kararın (iptal kararı) alınmamış olması gerekir. Kesinlik kavramı ise işlemin hukuki etki ve sonuç gerektiren nihai işlem niteliğinde olduğunu göstermektedir. Bir başka anlatımla, idarelerin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri idari işlemler hukuk düzeninde ve ilgililerin hukuki durumlarında değişiklik yarattıklarında kesin ve yürütülmesi gerekli işlem niteliğine sahip olurlar.
Ancak ilgilinin hukukunda değişiklikler meydana getiren, kesin ve yürütülebilir nitelikte olan işlemler idari yargıda dava konusu edilebilecektir. Bu bağlamda dava konusu edilen Orman Genel Müdürlüğünün Muğla Orman Bölge Müdürlüğü'ne hitaben tesis edilen … gün ve … sayılı işleminin kesin ve yürütülebilir işlem niteliğinde olmadığı, yönetimin iç yapısı ve işleyişi ile ilgili olduğu dikkate alındığında, davanın idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmamas nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, idarece tesis edilen iki farklı işlem bulunmasına rağmen verilen davanın (derdestlik nedeniyle) esası incelenmeksizin reddine kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda yer alan gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 14/09/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.