Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/6447 E. , 2021/12878 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/6447
Karar No : 2021/12878
TEMYİZ EDENLER :I- (DAVALILAR)
1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
II-(DAVACILAR)
1- ... 2- ...
3- ... mirasçıları
-... - ...
-... - ...
-...
4- ... 5- ...
6- ... 7- ...
8- ... Mirasçıları
-... -...
-... -...
-... -...
9- ...
10- ... Mirasçıları;
- ... - ...
-... - ...
- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF : I-(DAVACILAR)
1- ... 2- ...
3- ... mirasçıları
-... - ...
-... - ...
-..
4- ... 5- ...
6- ... 7- ...
8- ... Mirasçıları
-... -...
-... -...
-... -...
9- ...
10- ... Mirasçıları;
- ... - ...
-... - ...
- ...
II- (DAVALILAR)
1-... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2- ... Belediye Başkanlığı
3-... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
İSTEMİN ÖZETİ : Ankara ili, Mamak ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın imar planında "lise- okul alanı" olarak ayrılmasına rağmen, davalı idareler tarafından kullanım amacı doğrultusunda kamulaştırma görevinin yerine getirilmeyerek mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlandığından bahisle taşınmazın değerine karşılık 226.100,00- TL (ıslah edilmiş haliyle) tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 22.11.2017 tarih ve E:2016/13178, K:2017/9850 sayılı bozma kararına uyularak tazminat isteminin kabulü yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Mamak Belediye Başkanlığı işin esası yönünden, davacı vekili tarafından vekalet ücreti ve harç yönünden usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞININ SAVUNMASININ ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DAVACININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Temyize konu kararda Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Mamak Belediye Başkanlığı tarafından ileri sürülen bozma nedenlerinden hiç birisi olmadığı ileri sürülmektedir.
... BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI, ... BELEDİYE BAŞKANLIĞININ SAVUNMASININ ÖZETİ :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26. maddesi uyarınca, 16/04/2016 tarihinde vefat eden davacılardan ...'ın yerine davayı takip etmek için başvuran mirasçıları, ..., ..., ..., ..., ..., ...'ın ve 8/07/2021 tarihinde vefat eden davacılardan ...'ın yerine davayı takip etmek için başvuran mirasçıları ..., ..., ..., ..., ...'in hasım mevkiine alınarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendinde, temyiz incelemesi sonucu Danıştay'ın kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu taşınmazın yürürlükte olan imar planında "lise-okul alanı" kullanımında olması sebebiyle kamulaştırmadan sorumlu idare Milli Eğitim Bakanlığı olduğu için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca davalılardan Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Mamak Belediye Başkanlığı hasım mevkiinden çıkarılması gerekmektedir.
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın hasım mevkiiden Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Mamak Belediye Başkanlığının çıkarılması suretiyle düzeltilerek ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 23/11/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY(X): İmar plânlarının uygulamaya geçirilmesindeki kamusal yarar karşısında mülkiyet hakkının sınırlanmasının demokratik toplum düzeninin gerekleriyle çelişen bir yönü bulunmamaktadır.
İdare yeni bir hukuki karar alarak imar planının uygulanması kapsamında İmar Kanunundan doğan yükümlülüğünü parselasyon işlemi yaparak yerine getirmiş olup, artık uzun yıllar programa alınmama, imar planının fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeme, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edilme olarak tanımlanan ve mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip bulunan kamulaştırmasız el koyma olgusundan söz edilemeyeceği, idarece mülkiyet hakkı üzerindeki belirsizliğin giderildiği, dolayısıyla bu davada bireysel yarar ile kamusal yarar arasındaki dengenin bozulmadığı, idarenin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirerek aldığı hukuki karar sonucunda imar uygulaması yaparak ilgililerin imar hakları verilmesi halinde tazminat ödenmesini gerektirecek koşullarının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta dava tarihi itibariyle yürürlükte olan İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin '"Kamu tesisleri arsalarına tahsis'' başlıklı 12. maddesine göre parselasyon işlemi sonucu kamu ortaklık payı (KOP) olarak oluşturulan taşınmazdaki hisse için açılan davada, dava konusu kamu ortaklık payı olan hisse tahsisinin yapıldığı parselasyon işleminde davacıya tasarruf edebilceği başka bir yer tahsisinin yapılıp yapılmadığı araştırılarak elde edilen sonuca göre karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle temyiz isteminin kabul edilerek mahkeme kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.
KARŞI OY (XX):2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde; "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar. b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmüne yer verilmiştir.
Temyiz incelemesinde; incelemeye tabi karardaki gerekçenin değiştirilmesi veya maddi hata ve yanlışlıkların düzeltilmesi, eksikliklerin tamamlanması mümkün olmakla birlikte, hükmün kapsamını değiştirecek şekilde düzeltme yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Temyiz istemine konu Mahkeme kararında, dava konusu taşınmazın yürürlükte olan imar planında "lise-okul alanı" kullanımında olması sebebiyle kamulaştırmadan sorumlu idare Milli Eğitim Bakanlığı olduğu halde hasım mevkiine Milli Eğitim Bakanlığı dışında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Mamak Belediye Başkanlığınında alınmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu husus, yukarıda belirtildiği üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında bulunmayıp; kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" teşkil etmektedir.
Bu sebeple, İdare Mahkemesi kararının doğru hasım ile yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan düzeltilerek onama kararına katılmıyorum.