Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/6601 E. , 2022/1144 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/6601
Karar No : 2022/1144
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Film Yapım Prodüksiyon Sanayi Ticaret Limited
Şirketi
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına sahte fatura kullandığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2011/5 ila 10 ve 12 dönemleri için re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 353/1 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya fatura düzenleyen Şişli Vergi Dairesi mükellefleri … Film Yapım Organizasyon Prodüksiyon İnteraktif Televizyon Tic. Ltd. Şti. ile … Film Müzik Yapım İnteraktif Televizyon Ses Gör. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarında yer alan tespitler, anılan mükellefler tarafından düzenlenen faturaların sahte olduğunu kanıtlamaya yeterli olmadığından yapılan cezalı tarhiyatlarda ve somut bir tespit bulunmaksızın kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık; davacıya fatura düzenleyen diğer mükellefler hakkında ise tanzim edilen vergi tekniği raporlarının tetkikinden, bu mükellefler tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığı anlaşıldığından, söz konusu faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatta ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı adına yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü ve Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının onanması, cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Temyiz dilekçesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 353/1 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin ileri sürdüğü nedenler, bozulması istenilen kararın dayandığı gerekçeler karşısında, yerinde ve kararın bu kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.
Davalı idarenin, Şişli Vergi Dairesi mükellefleri … Film Yapım Org. Prod. İnt. Tel. Tic. Ltd. Şti. ile … Film Müzik Yap. İnt. Tv. Ses Gör. Tic. Ltd. Şti.'den alınan alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin hüküm fıkralarına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmaların düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı Şişli Vergi Dairesi mükellefi … Film Yapım Org. Prod. İnt. Tel. Tic. Ltd. Şti. Hakkında düzenlenen … tarih ve … nolu Vergi Tekniği Raporu'nda özetle; mükellef kurumun 25/02/2009 tarih ve 7257 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilana göre 19/02/2009 tarihinde ... ve ... ortaklığı ile kurulduğu, …'nün şirket müdürü olarak seçildiği; ortaklardan …'nun hissesini 26/02/2009 tarihinde …'ya devrettiği, bu kişinin de hissesine 26/06/2012 tarihinde …'a devrettiği ve …'un 10 yıl süre ile şirket müdürü olarak atandığı; şirket ortaklarından …'nün beş şirkette daha yöneticilik ve ortaklığı bulunduğu, bunların dört tanesinde çoğunluk hisse sahibi olduğu, bu şirketler hakkında raporların bulunduğu; belge basım ve defter tasdik bilgilerinin bulunduğu; beyannamelerin verildiği; 16/10/2009 tarihli yoklamada, ücretli çalışan ve demirbaş bulunmadığı, adreste iki adet şirketin daha faaliyette olduğu; 17/01/2011 tarihli yoklamada, benzer tespitlerle birlikte üç bilgisiyar, bir yazıcı, 4 masa, evrak dolabı, bir adet televizyon bulunduğu; 14/11/2011 tarihli yoklamada adreste olmadığı ve tanınmadığı; 15/12/2011 tarihli yoklamada, faaliyette olduğu, çalışan olmadığı, adreste büro mobilyaları, bilgisayar vs bulunduğu; 168.158,47 TL ödenmeyen vergi borcu bulunduğu, 807,39 TL ödeme yapıldığı; mal ve hizmet alımlarının, hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporu bulunan firmalardan yapıldığı; BA/BS analizlerine göre mal ve hizmet satış tutarları ile katma değer vergisi beyanlarının birbirini tutmadığı mükellef şirketin kapasitesi ile ilgili olarak, 2009 yılı aktif toplamının 175.340,80 TL olduğu ve bu tutarın tamamının kasa ile müşterilerden senetsiz alacaklardan oluştuğu, bu tutardaki aktif varlığın kaynağının ise, satıcılara olan senetsiz borçlar ve ödenecek vergiler olduğu, takip eden yıllarda da benzer durumlar olduğu, mükellef şirketin kasa hesabında beyan ettiği ticaret hacmine kıyasla çok cüzi tutarlar bulunduğu, tahsilatlarını yüksek oranda çekle yapmasına rağmen çek olmadığı, aktif kısmın büyük kısmının ticari alacaklardan oluştuğu; şirket ortağı …'nün hem … Film ... Ltd. Şti. hem de … Film ... Ltd. Şti. ortağı ve müdürü olduğu, bu şirketlerin aynı adreste bulunduğu, aynı şahsın müdürü ve ortağı olduğu bu şirketlerin hiçbir ekipman ve malzemeye sahip olmamasına rağmen birbirlerine bu ekipmanların kiralama faturaları kestiği ve iç piyasaya bu yolla fatura düzenledikleri, aynı şirkete sahip ortağın ve müdürün aynı adreste yine kendisine ekipman kiralama faturası kesmesinin ticari teknik icaplara uymadığı gibi mantıklı bir açıklamasının da bulunmadığı, şirketin beyan ettiği ciroyu gerçekleştirecek kapasiteye ve ticari organizasyona sahip olmadığı; mükellef kuruma ait taşıt gayrimenkul alış satış bilgisi bulunmadığı; mükellef kurumun 6111 sayılı Kanun kapsamında 2009 takvim yılları hariç kurumlar vergisi yönünden matrah arttırımı, KDV yönünden de vergi arttırımında bulunduğu; sonuç olarak mükellefin gerçek anlamda bir ticari faaliyetinin olmadığı ve işe başlama tarihi olan 19/09/2009 tarihinden itibaren düzenlediği tüm faturaların tamamının herhangi bir mal ya da hizmet hareketine dayanmadan komisyon geliri elde etmek amacıyla düzenlenmiş sahte belgeler olduğu, tespit ve değerlendirmelerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, mükellef şirketin iş yeri adresinde 16/10/2009 tarihli yoklamada; ücretli çalışan ve demirbaş bulunmadığı, … Film Müzik Yap. İnt. Tv. Ses Gör. Tic. Ltd. Şti.. ile aynı adresin kullanıldığı, 14/11/2011 tarihli yoklamada şirketin adreste olmadığı ve tanınmadığı, şirketin faaliyette olduğuna yönelik diğer yoklamalarda dahi herhangi bir ticari emtia bulunduğuna yönelik tespit yer almadığı, beyanlarında yer alan yüksek matrahlara ulaşabilecek ticari ve teknik kapasitesinin bulunmadığı, şirket ortağı …'nün hem … Film ... Ltd. Şti. hem de … Film ... Ltd. Şti. ortağı ve müdürü olduğu, bu şirketlerin aynı adreste bulunduğu, aynı şahsın müdürü ve ortağı olduğu bu şirketlerin hiçbir ekipman ve malzemeye sahip olmamasına rağmen birbirlerine bu ekipmanların kiralama faturaları kestiği ve iç piyasaya bu yolla fatura düzenledikleri, aynı şirkete sahip ortağın ve müdürün aynı adreste yine kendisine ekipman kiralama faturası kesmesinin ticari ve teknik icaplara uymadığı, anılan mükellef tarafından davacıya düzenlenen söz konusu faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacının fatura aldığı Şişli Vergi Dairesi mükellefi … Film Müzik Yap. İnt. Tv. Ses Gör. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda özetle, şirketin röprodüksiyon basımı faaliyetinde bulunmak üzere 10/10/2006 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 13/02/2009 tarihinde yapılan yoklamada 30/12/2008 tarihi itibariyle adresi terkettiği, yeni adresinin bilinmediği hususlarının saptandığı, 24/02/2009 tarihinde yapılan yoklamada aynı adresin kapalı olduğu, 02/02/2010 tarihli yoklamada söz konusu adrese nakil geldiği, işyerinin 110 m² ve kira olduğu, 7 işçi çalıştırdığı, … Film Ltd. Şti. ile aynı adresin kullanıldığı, işyerinde büro malzemesi bulunduğu, 21/10/2010 tarihli yoklamada, şirketin film yapımı, dizi film çekimi ve teknik malzeme kiralama faaliyetine devam ettiği, işyerinin 80 m² olup, büro olarak kullanıldığı, kira olduğu, … Film Ltd. Şti.'nin … Filmin alt kiracısı olarak faaliyette olduğu, yoklama esnasında üç personelin çalıştığı, işyerinde büro malzemesi bulunduğu ve şirket üzerine kayıtlı menkul ve gayrimenkul bulunmadığı, 13.836.303,46 TL tutarındaki vergi borcunun 2.102,97 TL gibi çok küçük bir kısmını ödediği, 2008 ila 2011 yılları arasında toplam 25.910.946 TL katma değer vergisi matrahı beyan ettiği, çek tahsilatlarında muvazaalı işlemlerinin olduğu, ortaklarının başka firmaların da ortağı olduğu, bu firmalar hakkında ya olumsuz tespit bulunduğu ya da mükellefiyetinin resen terkin edildiği, mükellefin rapora istinaden 2010 ve 2011 yılları için takdir komisyonuna sevk edildiği, kararın vergi dairesine henüz intikal etmediği, 31/03/2013 tarihi itibariyle mükellefiyetinin resen kapatıldığı, ancak adres nakli dilekçesi vermesi nedeniyle tekrar açıldığı tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, söz konusu şirkete yapılan yoklamalarda herhangi bir ticari emtiaya rastlanmadığı, beyanlarında yer alan yüksek matrahlara ulaşabilecek ticari ve teknik kapasitesinin bulunmadığı, yaptığı çek tahsilatlarının muvazaalı olduğu hususunun idarece ortaya konduğu anlaşılmış olup, anılan mükellef tarafından davacıya düzenlenen söz konusu faturaların da gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, davacı adına, … Film Yapım Org. Prod. İnt. Tel. Tic. Ltd. Şti. ile … Film Müzik Yap. İnt. Tv. Ses Gör. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalar nedeniyle re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Vergi Dava Dairesi kararının buna ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının … Film Yapım Org. Prod. İnt. Tel. Tic. Ltd. Şti. ile … Film Müzik Yap. İnt. Tv. Ses Gör. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 24/02/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.
-