Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/6716 E. , 2022/1594 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/6716
Karar No : 2022/1594
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Şehir Plancıları Odası (… Şubesi)
VEKİLİ : Av. ..
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Gölbaşı İlçesi, …Mahallelerine ait Kentsel Gelişim Projesi 2. Etap 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve 1/5000 ölçekli nazım imar değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:2016/4983 sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyanın birlikte incelenmesinden, 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent … Nazım İmar Planı plan notlarında değinilen Gölbaşı Özel Çevre Koruma Havzası (Konya Yolu Koridoru) Koruma Öncelikli Nazım İmar Planı havza bütünü ölçeğinde tamamlanmadan koruma havzasında hiçbir suretle yapılaşmaya izin verilmeyeceği hükmünün dikkate alınmadığı, 1/25.000 ölçekli nazım imar planında uyuşmazlığa konu planlama alanını da içeren alana KG5 olarak tanımlı bölge için toplam 120.000 kişilik nüfus öngörüldüğü, davaya konu planlarla planlama alanına 197.593 kişilik nüfus ataması yapıldığı, KG5 bölgesi için belirlenen toplam 120.000 kişilik nüfus değerinin yalnızca 2. Etap kısmında dahi çok üstüne çıkıldığı, daha önceden verilen birçok yargı kararında bahsedilen iptal gerekçelerinin yerine getirilmediği, benzer özellik gösteren taşınmazlara farklı emsaller verilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu gibi, onaylanan planların iç tutarlılığını da zedelemesi nedenleriyle, Gölbaşı İlçesi, Tulumtaş ve Koparan Mahallelerine ait Kentsel Gelişim Projesi 2. Etap 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve 1/5000 ölçekli nazım imar değişikliğinin onanmasına ilişkin … Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … gün ve … sayılı dava konusu kararında planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine, kamu yararına uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: …. Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idarece ara kararı cevap ekinde ibraz edilen planlarda Mogan-Eymir Sistemi Havza sınırı planlara işlenmiş olmakla birlikte plan lejantlarında yer verilmediği ve uyuşmazlık konusu alanın, özel çevre koruma bölgesi sınırı dışında, bu sınıra bitişik, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen ve 2007 tarihli 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında tanımlanan havza sınırları içinde kaldığı, 2007 onay tarihli 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında … tarih ve … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile çerceve plan koşullarında yapılan değişikliklerin; davalı idarece iddia edildiği gibi havza sınırının belirlenmesine ilişkin bir karar olmadığı, kaldı ki, havza sınırı belirlenmesinin davalı idarenin yetki ve görevinde olmadığı, anılan belediye meclisi kararı ile 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında yer alan "Gölbaşı Öncelikli Nazım İmar Planı havza bütünü ölçeğinde tamamlanmadan koruma havzasında hiçbir surette yapılaşmaya izin verilmeyecektir" ifadesi ile buna bağlı olarak Temel İlkeler bölümü, Havza ve Koridor Planları başlıklı 4.fıkrasında ve Gölbaşı Özel Çevre Koruma Bölgesi Sınırı başlıklı A.3.2 sayılı hükmünde iptal edilen kısımları ve anılan hükümlerin yürürlükte kalan kısımları esas alındığında İdare Mahkemesince verilen hükmün sonucunu değiştirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun belirtilen açıklamayla reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, davanın süresinde açılmadığı, imar planlarına itiraz edilmeksizin dava açılamayacağı, bilirkişi raporunun hukuka aykırı olduğu, dava konusu işlemin şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İşlem tarihinde yürürlükteki haliyle 2007 tarihli 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının Uygulamaya Yönelik Çerçeve Plan Koşulları'nın "A-4 Havza Sınırları A.4.1.sayılı" hükmünde "Mogan-Eymir Sistemi Havza Sınırı; Bakanlar Kurulu kararı ile sınırları belirlenen ancak bu sınır dışına taşan bir havza bütünlüğüne sahip, DSİ Genel Müdürlüğü'nce belirlenmiş sulak alan ve su aynası sınırları uyarınca tespit edilen, Gölbaşı Özel Çevre Koruma Bölgesinin onaylı plan sınırları dışında da koruma hassasiyetleri göz önüne alınarak plan kararları üretilecek vadi- sulak sistem, havza bütününü tanımlar. Havza bütününde yapılacak planlama çalışmalarında sulak alan sistemini koruyacak, geliştirecek ilkelerin hayata geçirilmesi sağlanacak, Çökek Bataklığı ve su sisteminin parçası olan İmrahor Vadisi de havza sınırı içinde " koruma" yaklaşımı odak olmak üzere ayrıntı ölçekli planlara konu edilebilecektir.Bu amaçla, Gölbaşı Ö.Ç.K. Havzası (Konya yolu Koridoru) Koruma Öncekli Nazım İmar Planı havza bütünü ölçeğinde tamamlanmadan koruma havzasında hiçbir suretle yapılaşmaya izin verilmeyecektir" hükmüne yer verilmiştir.
… Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince … tarih ve E:… sayılı ara kararı ile … Büyükşehir Belediye Başkanlığından;
1- Dava konusu 1/1000 ve 1/5000 ölçekli İmar planı paftalarının, üzerine Gölbaşı Mogan-Eymir Havza Koruma Sınırları ile dava konusu plan sınırlarının birlikte işaretlendiği onaylı orjinal boyutta örneğinin,
2- Dava konusu planların dayanağı olan yürürlükteki 1/25.000 ölçekli imar planı paftası üzerine Gölbaşı Mogan-Eymir Havza Koruma Sınırları ile dava konusu plan sınırlarının birlikte işaretlendiği onaylı orjinal boyutta örneğinin istenilmesi üzerine ara kararına verilen cevapta, "Mogan-Eymir havza koruma sınırının 1/25.000 ölçekli Başkent Ankara Nazım İmar Planı ile belirlenen bir sınır olduğu, herhangi bir kurum/kuruluş görüşü doğrultusunda belirlenmediği, pafta üzerinde "plan ile önerilen Mogan Eymir Sistemi Havza Sınırı" olarak önerildiği, nitekim bahse konu sınırın Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kaldırıldığı, 1/100.000 ölçekli Ankara Çevre ve Düzeni Planının Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih, ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı kararları ile onaylanarak kesinleştiği, bu planda böyle bir koruma sınırının belirlenmediği, yalnızca Gölbaşı Özel Çevre Koruma Bölgesinin bulunduğu"nun belirtildiği görülmüştür.
Bu ara kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince verilen istinaf isteminin açıklamalı olarak reddine ilişkin kararda; Mogan-Eymir Sistemi havza sınırı belirlenmesinin davalı idarenin yetki ve görevinde olmadığı, davalı idarece Bölge İdare Mahkemesince verilen ara kararı cevap ekinde ibraz edilen planlarda Mogan-Eymir Sistemi Havza sınırı planlara işlenmiş olmakla birlikte plan lejantlarında yer verilmediği ve uyuşmazlık konusu alanın, Gölbaşı Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırı dışında, bu sınıra bitişik, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen ve 2007 tarihli 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında tanımlanan havza sınırları içinde kaldığı tespitinde bulunulmuştur.
Bu durumda, Bakanlar kurulu kararıyla belirlenmiş bir Mogan-Eymir sistemi havza sınırının bulunup bulunmadığı ve belirlenmiş bir havza sınırı var ise hala yürürlükte olup olmadığı konusunda oluşan tereddütün giderilmesi ve uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için Dairemizin … tarih ve E:… sayılı dosyası ile … tarih ve E:… sayılı dosyasında … Bakanlığından;
1- Mogan-Eymir sistemi havza sınırının 2007 tarihli 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent … Nazım İmar Planının "Uygulamaya Yönelik Çerçeve Plan Koşulları'nın "A-4 Havza Sınırları A.4.1. sayılı hükmünde belirtildiği üzere Bakanlar Kurulu kararı ile sınırları belirlenen bir alan olup olmadığının sorulmasına ve buna ilişkin bilgi ve belgelerin onaylı örneğinin gönderilmesinin istenilmesine,
2- Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen Mogan-Eymir sistemi havza sınırı var ise hala yürürlükte olup olmadığının sorulmasına ve buna ilişkin bilgi ve belgelerin onaylı örneğinin gönderilmesinin istenilmesine, karar verilmiştir.
Anılan ara kararının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından bila tarih ve E…. sayılı yazıyla Tarım ve Orman Bakanlığına iletilmesi sonucu, Dairemizin 24/05/2021 tarih ve E:2021/2606 sayılı dosyasında kayıtlara giren … tarih ve E-… sayılı … Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü cevabi yazı ekinde yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığının bila tarih ve E-… sayılı ara karar cevabında, "Genel Müdürlüğümüz tarafından Eymir Gölü çıkışı (… D, … K) baz alınarak, Eymir ve Mogan Gölleri drenaj alanı (gölleri besleyen yağış alanı) sınırları belirlenmiş olup yazımız ekinde gönderilmektedir. Bahsi geçen havza sınırları, herhangi bir Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş sınırlar olmayıp tamamen coğrafi yer şekilleri dikkate alınarak, yağacak yağmur ve kar sularının akışa geçmesi durumunda hangi sınırlar içerisindeki kısmının Eymir ve Mogan göllerini besleyeceğini gösteren, bilgisayar ortamında hazırlanmış bir büro çalışması ile belirlenmiştir." ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
Bu durumda, Mogan-Eymir sistemi havza sınırının, Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından coğrafi yer şekilleri dikkate alınarak, yağacak yağmur ve kar sularının akışa geçmesi durumunda hangi sınırlar içerisindeki bölgenin Eymir ve Mogan göllerini besleyeceğini gösteren, bilgisayar ortamında hazırlanmış bir büro çalışması ile belirlenen bir alan olduğu dolayısıyla Bakanlar kurulu kararıyla belirlenmiş bir Mogan-Eymir sistemi havza sınırının bulunmadığı anlaşılmış olup temyize konu istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararına açıklama olarak eklenen, Mogan-Eymir sistemi havza sınırının Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen bir alan olduğuna ilişkin kısmında isabet bulunmamış ise de, dava konusu işlemde diğer yönlerden hukuka uyarlık görmeyen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı, sonucu itibariyle isabetsiz bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın …. İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/02/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.