Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/6764 E. , 2022/1064 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/6764
Karar No : 2022/1064
TEMYİZ EDEN DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlğı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … ada … , … ada … , … ada … , … ada … , … ada … , … ada … , … ada … , … ada … , … ada … , … ada … , … ada …, … ada … , … ada … ,ada … ada … , … ada … ,sayılı parselleri kapsayan alanın Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı olarak ilan edilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı, anılan parsellere yönelik 1/25.000 ve 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı sayılı kararı ve bu karara karşı yapılan itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı kararın, 1/1.000 ölçekli imar planı değişikliğinin onaylanmasına yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile bu kararlara yapılan itirazın reddine dair büyükşehir belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararın iptali istemiyle açılan davanın, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemine ilişkin kısmı hakkında konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararına yapılan itirazın reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararına yapılan itirazın reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararlarının ise iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın ehliyet yönünden reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 26/01/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X):2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 8.6.2000 tarih ve 4577 sayılı Kanunla değişik 2.maddesinde belirtildiği üzere, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar iptal davası olarak tanımlanmış olup, bu davalar idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli araçlardandır. Bu nedenledir ki, iptal davasında davacı olabilmek için "menfaat ihlali" yeterli görülmüş, davacı ile dava konusu işlem arasında sadece meşru, kişisel ve güncel bir ilişkinin varlığı aranmıştır.
Taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel menfaat ilişkisinin varlığı ise, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin bulunduğunun anlaşılması, dava açma ehliyeti için yeterli sayılmaktadır.
Ayrıca, iptal davaları ile idari işlemlerin hukuka uygun olup olmadığının saptanmasına, hukukun üstünlüğünün sağlanmasına, böylece de idarenin hukuka bağlılığının belirlenmesine, sonuçta hukuk devleti ilkesinin gerçekleştirilebilmesine olanak sağlandığından, bu davalarda menfaat ilişkisinin bu amaç doğrultusunda da yorumlanması gerekmektedir.
Öte yandan, çevrenin, tarihi ve kültürel değerlerin korunması ve imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda, belde veya semt sakini sıfatıyla açılan davalarda, dava açma ehliyetinin daha geniş yorumlanmak suretiyle belirlenmesi gerektiğine ilişklin Danıştay kararları yerleşik içtihat niteliği kazanmıştır.
Uyuşmazlıkta, her ne kadar dava konusu plan değişikliğine konu taşınmazların yer aldığı "Beytepe Mahallesi" sınırları içerisinde davacının maliki olduğu taşınmaz bulunmamakta, ayrıca davacı aynı mahalle sınırları içerisinde ikamet etmemekte ise de, davacı tarafından; konut kullanımındaki parselin konut ve ticaret alanına dönüştürüldüğü, konut için belirlenen 0,50 emsalin 1,40'a çıkarıldığı, plan notlarıyla emsalin 3,30'a çıkarılarak toplam inşaat alanında % 750 oranında artırım yapıldığı, alanda yapı ve nüfus yoğunluğunun artırıldığı şeklinde ileri sürülen iddialar ile açılmış olan bu davanın kamu yararını yakından ilgilendirdiğinin ve davacının dava açma ehliyeti bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarelerin temyiz istemlerinin esasının incelenmesi gerektiği oyuyla davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği yolundaki Dairemiz kararına katılmıyorum.