T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/6782
Karar No : 2022/6878
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Mad. İnş. Parketaşı İml.Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili Çatalca ilçesi ...mevkiinde I-a grubu işletme ruhsatı sahibi davacı tarafından ruhsat sahası içinde toplam 58.131,47 m² lik ormanlık alanda, kendisine açık işletme ve altyapı tesis izni verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine izin süresinin idarece 31/12/2017 tarihine kadar verilip ruhsat bitim tarihine kadar verilmemesine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, davalı idarenin maden izni konusunda izin süresini belirleme noktasında takdir yetkisinin bulunduğu açık olmakla birlikte, yapılan faaliyetin niteliğine göre izin süresinin 31/12/2017'ye kadar verilmesini gerektirecek olumsuz bir tespit veya raporun bulunmadığından davalı idarece izin süresinin kısa tutulmasının gerekçelerinin yeterince ortaya konulamadığı, verilen izin süresinin de kısalığı dikkate alındığında izin süresi bitiminde izinle ilgili idari prosedürün belli bir zaman alacağı, bu durumda davacının faaliyetlerinin olumsuz etkilenmesinin sözkonusu olabileceği, öte yandan davacının madencilik faaliyeti ile ilgili kesin taahhüdünün bulunduğu ve bu taahhütlere uyulmaması halinde idarenin gerekli tedbirleri alabileceği ve birtakım yaptırımları uygulayabileceği, dosyadaki bilgi ve belgelerden davacı tarafından gerekli şartların da yerine getirildiği, idareye tanınan takdir yetkisinin sınırsız olmaması nedeniyle yapılan faaliyetin niteliğine göre izin süresinin çok kısa tutularak 31/12/2017 tarihine kadar izin verilmesine ilişkin dava konusu işlemde kamu yararına ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacıya 2010 yılından 2017 yılına kadar verilen iznin, kısa bir dönemi kapsamadığı, davacıya izin verilen sahanın bir kısmının zabıtlı sahalar olduğu gerekçesiyle izinlerin iptal edildiği, dava konusu izin olurun iptali halinde zabıtlı sahaların kullanımının önü açılacağı ve idarelerinin zarara uğrayacağı, davacıya verilen iznin idarelerine tanınan takdir yetkisi kapsamında kamu yararı gözetilerek verildiği, verilecek izinlerin ruhsat süresi sonuna kadar verilmesinin zorunlu olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, ruhsat süresi kadar izin verilmesi gerekirken gerekçesiz olarak 31.12.2017 tarihine kadar izin verilmesine yönelik işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, idarenin izin verme işlemlerinin yedi yıl sürdüğü, ruhsat süresinden daha kısa süre izin verilmesi ile zarara uğratıldığı, bu nedenle iptal kararının yerinde olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili Çatalca İlçesi … mevkiinde I-a grubu işletme ruhsatı sahibi davacı tarafından ruhsat sahası içinde toplam 58.131,47 m² lik ormanlık alanda, kendisine açık işletme ve altyapı tesis izni verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine izin süresinin idarece 31/12/2017 tarihine kadar verilip ruhsat bitim tarihine kadar verilmemesine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. maddesinde; "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı
madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz...Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilerek yürürlüğe giren Orman Kanununun 16 ıncı Maddesi uygulama Yönetmeliği'nin ; "Kesin izin süre uzatımı" başlıklı 10'ncu maddesinin 1. fıkrasında "İzin sahibinin yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaatı halinde mevcut iznin bitim tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre süre uzatımı yapılabilir. Süre uzatımının Bakanlıkça uygun bulunması halinde teminat ve arazi izin bedeli güncellenir, onaylı taahhüt senedi alınır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta davacıya ormanlık alanda verilen iznin süresinin 31.12.2017 tarihine kadar uzatılması uygun bulunmuşsa da dava konusu işlemde bahsi geçen İstanbul Orman Bölge Müdürlüğünce düzenlenen raporda, davacı tarafa "talep edilen iznin verilmesi halinde I-a grubu ruhsata dayalı bir açık işletme tesisinin bütünleyici parçası niteliğinde olan çökertme havuzu ve zenginleştirme havuzu bulunmadığından ve halen zabıtlı sahadaki (izin alınmadan çalışılan yer) havuzlar kullanıldığından (zabıtlı sahaların izne konu edilemediğinden), verilecek olan iznin zabıtlı sahaların kullanılmasına neden olacağından Orman Kanunu'nun 16. maddesine göre sakınca olduğu" şeklindeki görüşü ile izin verecek makama sunulduğu, ilgili makam tarafından davacıya istediği izin verilerek, izin süresinin son gününün 31.12.2017 tarihi şeklinde belirlendiği görülmüştür.
Her ne kadar İdare Mahkemesince davacıya verilen izin süresinin kısa tutulmasının gerekçelerinin ortaya konulamadığı, yapılan faaliyetin niteliğine göre izin süresinin ruhsat süresinden daha kısa süre verilmesini gerektirecek olumsuz bir tespit veya rapor bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmişse de, dosyada yer alan İstanbul Orman Bölge Müdürlüğünce düzenlenen 28.11.2016 tarihli raporda, talep konusu iznin verilmesi halinde zabıtlı sahaların kullanılmasına sebep olacağı, dolayısıyla istenilen iznin verilmesinde Orman Kanunu'nun 16. maddesine göre sakınca olduğu yönündeki görüşünden anlaşıldığı üzere istenilen izin konusunda arazide inceleme yapan ekibin olumsuz görüş vermesine rağmen, idarece takdir yetkisi izin verilmesi yönünde kullanılmış ve izin süresi ruhsat süresinden daha kısa bir süre şeklinde belirlenmiştir.
Bu durumda idarece ruhsat süresinden daha kısa bir süre için izin verilmesine yönelik işlemin gerekçesiz olmadığı, aksine istenilen iznin verilmesinin neden sakıncalı olduğu açıklanarak idarece takdir yetkisi kapsamında işlem tesis edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptali kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 25/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.