Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/6934 E. , 2022/1360 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/6934
Karar No : 2022/1360
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde dahiliye kliniğinde uzman doktor (eğitim görevlisi) olarak görev yapan davacının, yan dal kliniklerinin ana dal içinde değerlendirilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 04/07/2014 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; performans ödemelerinde fiilen sağlık hizmetine katkıda bulunulmasının esas olduğu, dolayısıyla fiilen hangi birime katkı sağlanıyorsa o birim içinde değerlendirilmeleri gerektiği, performans ödemelerinde yan dal kliniklerinin, hastane yöneticisinin kararıyla ana dal içinde değerlendirilebileceği de dikkate alındığında, davacı ile aynı puan ya da daha az puan alan ve yan dal kliniklerinde görev yapan personele, anılan birime katkı sunulmasına rağmen bu birimden pay alınmaması nedeniyle çok daha fazla döner sermaye ödemesi yapılmasının hakkaniyete uygun olmadığı, dolayısıyla emek geçen yan dal kliniklerinin ana dal içerisinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davacının isteminin değerlendirilmesi suretiyle işlem tesisinin yerinde olacağı; öte yandan, davalı idare tarafından bu konuda takdir yetkisinin bulunduğu ileri sürülmüş ise de takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, çok daha fazla çalışması olan personele bu uygulama sonucu döner sermeye ödemesinin diğer personele göre daha az yapıldığı dikkate alındığında bu iddiaya itibar edilemeyeceği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ana dal olan dahiliye kliniği yanında 6 adet yan dal kliniğinin mevcut olduğu, ayrı bir klinik yapısı, asistanı, personeli bulunan yan dal kliniklerinin işleyiş yönünden hastanedeki diğer kliniklerden bir farkı bulunmadığından, ana dal kliniği içinde değerlendirilmesine gerek bulunmadığı, ana dal ve yan dalda çalışan tüm kliniklerin gelirinin hastanenin döner sermaye havuzunda toplandığı ve kliniklerde çalışan tabiplere elde ettikleri puan dikkate alınarak ek ödeme yapıldığı, yan dal kliniklerinde üretilen hizmetin ana dal kliniğine doğrudan herhangi bir katkısı olmadığı, aynı durumun ana dal klinikleri için de geçerli olduğu, yan dal kliniklerinin ana dal içinde değerlendirilmesindeki temel amacın, yan dal kliniklerinin yetersiz kalmaları halinde ana dal ile birlikte değerlendirilerek desteklenmelerini sağlamak olduğu, dahiliye kliniğinde çalışan asistanların dahiliye kliniğinin bölenine, yan dal dahiliye kliniklerinde çalışan asistanların da çalıştıkları yan dal dahiliye kliniğinin bölenine dahil edildiği, bu uygulamanın amacının; klinikte elde edilen puanlara asistanların da tıbbi işlemler yaparak katkıda bulunmaları olduğu, bu konuda yan dal veya ana dal ayrımı yapılmadığı, bu uygulamanın istisnasının hem ana dal hem de yan dallar için; Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi olduğu, ana dal kliniklerindeki asistan sayısının yan dal kliniklerinden daha fazla olmasının, sağlık hizmeti sunumunda ortaya çıkan ihtiyaçtan kaynaklandığı, davacının menfaatinin dolaylı olduğu, yan dal tabiplerinin ise doğrudan menfaatinin etkileneceği, davaya konu uyuşmazlıkta idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, davacıya yapılan ek ödeme hesaplamalarında ve miktarında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Döner sermaye ek ödemelerinde mağduriyetinin söz konusu olduğu, dahiliye kliniğindeki doktorlar ile ana dal kliniğindeki doktorların ödemeleri arasında üç kata yakın bir fark bulunduğu, asistan görevlendirilmesinde kliniklerin inisiyatifinin bulunmadığı, asistan fazlalığı iş yükünü artırırken ek ödemelerinde düşüşe sebep olduğu, söz konusu mağduriyetin giderilebilmesi için Yönetmelik ile idareye yetki verildiği, Mahkeme kararının sadece bir ay için uygulandığı, yan dal kliniklerindeki doktorların mağduriyetleri gözetilmesine rağmen aynı uygulamanın kendisine yapılmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesi uyarınca, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu tüzel kişiliği sona erdirilerek Sağlık Bakanlığı merkez teşkilatının hizmet birimi haline getirildiğinden, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu yerine Sağlık Bakanlığı husumete alınarak, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ... kliniğinde uzman doktor (eğitim görevlisi) olarak görev yapan davacının, yan dal kliniklerinin ana dal içinde değerlendirilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddi üzerine temyizen bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasası'nın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu, yargı yetkisinin, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağı, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği kurala bağlanmış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin ikinci fıkrasında da; "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." düzenlemesi yer almıştır.
Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 5. maddesinde; "... döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun hükmünde verilen yetki uyarınca 14/02/2014 tarih ve 28559 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Türkiye Kamu Hastanelerine Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik'in "Sağlık tesislerinde ek ödeme hesaplama usul ve esasları" başlıklı 5. maddesinde; Birliğe bağlı sağlık tesislerinde görevli personele yapılacak ek ödemeye ilişkin temel esaslar belirtilmiş olup, anılan maddenin birinci fıkrasının (j) bendinde; "Yan dal klinikleri, hastane yöneticisinin kararıyla ana dal içinde değerlendirilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
209 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle, davalı idarede görev yapan sağlık çalışanlarına döner sermaye ek ödemesi yapılabileceği; ek ödeme oranı ile ödeme ve usullerinin hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı gibi unsurlar esas alınarak çıkarılacak Yönetmelikle belirleneceği hükmüne yer verilmiş; kanunda belirtilen kıstaslar esas alınarak, ek ödeme oranlarını belirleme hususunda idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde çıkarılan Yönetmelikle de sağlık çalışanlarının ek ödeme oranı ile usul ve esasları düzenlenmiştir.
Yönetmeliğin 5. maddesinde; sağlık tesislerinde görevli personele yapılacak ek ödemeye ilişkin temel esaslar belirlenmiş olup, anılan maddenin birinci fıkrasının (j) bendinde, davaya konu uyuşmazlığın dayanağı olan "yan dal kliniklerinin, hastane yöneticisinin kararıyla ana dal içinde değerlendirilebileceği" yönünde düzenlemeye yer verilmiştir.
İdarenin, döner sermaye ek ödemesi yapma konusunda sahip bulunduğu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, bu yetkinin kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleri göz önünde tutularak kullanılması gerektiği idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Bununla birlikte, takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemler üzerindeki yargı denetimi, hukuka uygunluk unsuru ile sınırlı olup, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği ve yerindelik denetimi yapılamayacağı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin ikinci fıkrasında açıkça vurgulanmış bulunmaktadır.
Anılan Yönetmelik hükmü ile; ilgili hastanenin alt yapısı ve işleyişi, klinik sayısı, personel sayısı, unvanı, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, hizmet sunumu ve sağlık hizmetinin gerektirdiği hususlar dikkate alınmak suretiyle davalı idareye takdir yetkisi tanınmış olup; davalı idare, bu yetkisini yargı kararı ile kullanmaya zorlanamayacağından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, anılan işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında ise hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 23/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.