T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/70
Karar No : 2022/6033
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Ulaşım Toplu Taşıma İşletmeciliği Turizm San. ve Tic. A. Ş. (… A.Ş.)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Seyahat Acenteleri Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMLERİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, … ile S.S. …. Nolu … Otobüsçüler Kooperatifi ve … Tuhafiye Züccaciye Taşımacılık Turizm Şirketi arasında imzalanan … Otobüs Terminali - … Sanayi İstasyonu Hattında Tarifeli Toplu Taşıma Hizmetinin Verilmesi İşine Dair Sözleşme'nin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; toplu taşımacılık yapmak, toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış olup, belediyelerin bu görevi bizzat yapabileceği gibi Devlet İhale Kanunu'na göre üçüncü kişilere yaptırabileceği, bunu yaparken de Büyükşehir belediyeleri dâhilinde daha önce il trafik komisyonları veya valiliklerce alınan karar veya izinlerle elde edilmiş hakların korunacağı; öte yandan dava konusu sözleşmenin 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen yetkiler çerçevesinde yapıldığı, sözleşme ile … Otobüs Terminali - … Sanayi İstasyonu hattında tarifeli toplu taşıma hizmetinin belli kurallara bağlandığı, toplu taşıma hizmetinin sunulması ile ilgili uygulamaya yönelik düzenlemeler içerdiği, toplu taşıma hizmetlerinin işletim hakkı verilen davalı … A.Ş.'nin bu hizmetin sağlıklı sunulması, herhangi bir aksaklığın yaşanmaması için gerekli tedbirleri alması ve kurallara bağlamasının verilen işletim hakkının doğal sonucu olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 5216 sayılı Kanun uyarınca, herhangi bir ihaleye dayanılmaksızın yapılan sözleşmeden kaynaklı çalışma izinlerinin hukuken geçerli olduğundan söz edilemeyeceği, dosya içeriği ve ara kararına verilen cevaptan, araçların belirlenen güzergahta çalışmalarına olanak sağlayan dava konusu sözleşmenin bir ihaleye dayalı olmadığının anlaşıldığı, bir başka anlatımla, … devir almak suretiyle doğrudan yürütmekle yükümlü kılındığı hizmeti devrederek özel kişiler eliyle gördürebilmesi için ihale yapması gerektiği, bu durumda, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
… BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI'NIN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, belediyelerin toplu taşıma hizmetini bizzat yapabileceği gibi Devlet İhale Kanunu'na göre üçüncü kişilere de yaptırabileceği, dava konusu sözleşmenin 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen yetkiler çerçevesinde yapıldığı, toplu taşıma hizmetlerinin işletim hakkı verilen Burulaş A.Ş.'nin bu hizmetin daha sağlıklı sunulması ve herhangi bir aksaklığın yaşanmaması için gerekli tedbirleri alması ve kurallara bağlamasının verilen işletim hakkının doğal bir sonucu olduğu ileri sürülmektedir.
… A.Ş.'NİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; usul yönünden, her iki sözleşmenin de idari işlem niteliği bulunmadığından davanın görev yönünden reddine, özel hukuk tüzel kişisi olarak İdare Mahkemelerinde davalı sıfatı ile yer alması mümkün olmadığından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği; esas yönünden ise, dava konusu sözleşmelerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, davalı … A.Ş.'nin usule yönelik itirazları kabul edilmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kullanılmayan …a-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davalı idarelere iadesine,
4. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
5. Posta gideri avansından varsa artan tutarın taraflara iadesine,
6. Kesin olarak, 27/10/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.