T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/7044
Karar No : 2023/2460
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av…
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … İli, … İlçesi, … hudutları dahilinde ulaşım projesi kapsamında 14.984,50 m²'lik ormanlık alanda Orman Kanunu'nun 17/3. maddesi uyarınca Ferizli Belediye Başkanlığı adına 49 yıl süreli yol yapım izni verilmesine ilişkin … tarih ve … olur 128777 izin nolu … Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…., K:… sayılı kararda; ilgili mevzuat gereği, ormanlık alanda yola ilişkin verilecek kesin izinlerde Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın yetkili olduğu, buna ilişkin kamu yararı ve zaruret kararlarının da Bakanlık tarafından alınmasının gerektiği yine kesin izne konu sahanın bir bölümünün veya tamamının 6831 sayılı Kanunun 16, 17/3 ve 18 inci maddelerine göre verilen bir başka izin alanına isabet etmesi halinde daha önce verilen izin sahibinden muvafakat aranacağı, muvafakat verilmemesi halinde idarece resen izin verilebileceği, ancak talep sahibinden her türlü zarar ziyandan sorumlu olacağına dair ek taahhüt senedi alınacağı, olayda ise, müdahil Ferizli Belediyesi'ne ulaşım projesi kapsamında ormanlık alanda bedelli kesin izin verilmesine ilişkin dava konusu işlemin, … Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğü tarafından tesis edildiği, Bölge Müdürü'nün 15.08.2017 tarihli oluru ile onaylandığı, kesin izne ilişkin kamu yararı ve zaruret kararının ise … Orman İşletme Müdürlüğü tarafından oluşturulan komisyon tarafından alındığı, yine dosya kapsamından ormanlık alanda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün II-b grubu İşletme İzni uyarınca 23.08.2020 tarihine kadar mermer madeni işletmeciliği izni bulunan davacıya muvafakat verip vermeyeceği hususunda herhangi bir bildirim yapılmadığı ve talep sahibinden (Ferizli Belediyesi'nden) her türlü zarar ziyandan sorumlu olacağına dair ek taahhüt senedinin alınmadığı anlaşıldığından, ormanlık alanda ulaşım projesi kapsamında yola ilişkin verilecek gerek kesin izin ve gerekse buna ilişkin kamu yararı ve zaruret kararlarının Bakanlık tarafından alınması gerekirken; … Orman Bölge Müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden; ayrıca, ormanlık alanda maden işletmeciliği yapan davacının muvafakatinin aranması gerekirken davacıya bu yönde her hangi bir bildirim yapılmayarak ve talep sahibinden (Ferizli Belediyesi'nden) maden sahasına ilişkin her türlü zarar ziyandan sorumlu olacağına dair ek taahhüt senedi alınmadan tesis edilen dava konusu işlemde bu yönden de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Bakanlık makamının … tarih ve … sayılı oluruyla yürürlüğe konulan Yetki Devri, İmza ve İş Bölümü Yönergesinin 11. maddesi uyarınca dava konusu işlemde Orman Bölge Müdürlerinin yetkili olduğu, davacıya verilen işletme izni ile müdahil Belediyeye verilen yol izninin birbiriyle çakışmadığı ve bu nedenle muvafakat alınmasının gerekli olmadığı, işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bbulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, davalı idarece müdahil şirkete yeniden yol izni verildiği, Mahkeme kararının etkisini ortadan kaldırmaya yönelik kötü niyetli davranış sergilendiği, işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, istemin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Sokakta bulunan işyerinde Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün II-b grubu İşletme İzni uyarınca mermer madeni işletmeciliği yaptığı, … Belediyesi Encümeni'nin 18.05.2017 tarih ve 51 sayılı kararı ile Değirmencik Mahallesi halkının tarım arazilerine ulaşım yapmaları açısından güzergahı tespit edilen ve ekli krokide gösterilen güzergahın yol izinlerinin Orman Kanunu'nun 17/3 ve 18. maddeleri uyarınca gerekli izinlerin alınması yönünde karar verildiği, … Orman İşletme Müdürlüğü tarafından oluşturulan komisyon tarafından hazırlanan 02.08.2017 tarihli tutanakla, ormanlık alandan yol izni verilmesinde kamu yararı ve zaruret bulunduğu kanaatine varıldığı, Adapazarı Orman İşletme Müdürlüğü'nün 02.08.2017 tarihli izin raporunda söz konusu ormanlık alanda kesin izin verilmesinde sakınca bulunmadığının bildirildiği, bunun üzerine Sakarya İli, Ferizli İlçesi, Değirmencik hudutları dahilinde ulaşım projesi kapsamında 14.984,50 m²'lik ormanlık alanda Orman Kanunu'nun 17/3. maddesi uyarınca … Belediye Başkanlığı adına 49 yıl süreli bedelli kesin izin verilmesine ilişkin … tarih ve … olur … izin nolu … Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğü işleminin tesis edildiği, bunun üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6831 sayılı Orman Kanunu'nun "Ormanların Muhafazası" başlıklı 17. maddesinin 3. fıkrasında; "Savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların; Devlete ait sağlık, eğitim, adli hizmet ve spor tesisleri ile ceza infaz kurumlarının ve bunlarla ilgili hertürlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir.Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez.kullanılamaz." kuralı yer almaktadır.
18.04.2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Orman Kanununun 17/3 ve 18 inci Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde; Bakanlık'ın Orman ve Su işleri Bakanlığı'nı ifade ettiği, Kesin İznin ise; bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkça amacı doğrultusunda kullanılmak üzere verilen izni ifade edeceği belirtilmiş olup, "17/3 üncü Maddeye Göre Verilecek İzinler" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında; "Ormanlık alanlarda kamu yararı ve zaruret bulunması halinde; yol, (...) gibi ulaşım tesislerine; izin verilebilir." kuralının yer aldığı, "İnceleme ve Değerlendirme" başlılık 7.maddesinin 1 ve 2. fıkrasında ise; "1) Ormanlık alandaki taleplerde Bölge Müdürlüğü yapılan müracaatı öncelikle evrak üzerinde inceler, eksiklikler varsa on işgünü içinde müracaat sahibine bildirir. Eksiklikler tamamlanıncaya kadar talep değerlendirmeye alınmaz. Evrakın tam olması halinde heyet tarafından arazi üzerinde gerekli incelemeler yapılarak, talebin Devlet ormanlarına isabet eden kısımları için ön izin veya kesin izin raporu düzenlenir. (2) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan taleplere Bakanlıkça, balık üretim tesisi, define arama, arkeolojik kazı ve restorasyon, odun kömürü gibi işletilmesinde ağaç kullanılan ocak izin taleplerine ise Genel Müdürlükçe izin verilebilir." kuralının yer aldığı, "Aynı Alana İsabet Eden İzinler" başlıklı 23. maddesinde de; "Talep sahasının bir bölümünün veya tamamının 6831 sayılı Kanunun 16, 17/3 ve 18 inci maddelerine göre verilen bir başka izin alanına isabet etmesi halinde daha önce verilen izin sahibinin muvafakatı aranır, muvafakat verilmemesi halinde İdarece resen izin verilebilir. Talep sahibince mevcut izinle ilgili gerekli tedbirler alınarak çalışılır. Talep sahibinden her türlü zarar ziyandan sorumlu olacağına dair ek taahhüt senedi alınır." kuralının yer aldığı, "Kamu Yararı ve Zaruret Halinin Tespiti" başlıklı 24.maddesinde ise; (1) İzin raporunu hazırlayan heyetçe, talebin ormanlık alanda yapılmasında kamu yararı ve zaruret olup olmadığı hususu; faaliyetin orman sınırları dışında gerçekleştirilmesi imkânının bulunup bulunmadığı irdelenerek tespit edilir. (2) Ancak bu Yönetmelikte izin verileceği belirtilen faaliyetlerden Bakanlıkça belirleneceklerin kamu yararı ve zaruret kararı, Bakanlıkça alınır." kuralları yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dairemizin E:2019/5636 sayılı dosyası ile dava dosyasının birlikte incelenmesinden Müdahil … Belediyesi'ne ulaşım projesi kapsamında ormanlık alanda bedelli kesin izin verilmesine ilişkin dava konusu işlem açısından, mevzuat gereği, ormanlık alanda yola ilişkin verilecek kesin izinlerde Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın yetkili olduğu, buna ilişkin kamu yararı ve zaruret kararlarının da Bakanlık tarafından alınmasının gerektiği anlaşılmaktaysa da; 25.09.2017 tarihli Bakan onaylı Yetki Devri, İmza ve İş Bölümü Yönergesi gereği Orman Bölge Müdürlerine 6831 sayılı Kanunun 17. Maddesinin 3. Fıkrasına göre verilecek izinlerden otoyol ve devlet karayolları haricindeki tüm izin ve taleplerine ait izin temdit ve olurlarına ilişkin yetkinin devredildiği anlaşılmakta olup, yetki devrinin sonradan gerçekleşmesinin 15.08.2017 tarihli dava konusu işlemi sonucu itibariyle kusurlandırmayacağı kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, davalı idarenin sunduğu savunma dilekçelerinden, dava konusu sahada, orman idaresince davacıya verilen orman izni ile müdahil Belediye'ye verilen orman izninin çakışmadığı, çakışma olması halinde mevzuat gereği maden işletmeciliği yapan davacının muvafakatinin aranması gerektiği, davacının muvafakatinin bulunmaması halinde dahi idarece zaruret ve kamu yararı bulunması üzerine re'sen işlem tesis edilebileceği göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Sakarya 2. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 27/04/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.