T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/7080
Karar No : 2022/6065
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, BASKİ Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının, uygulanmakta olan içme suyu satış bedeline %10 artış uygulanmasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; 2014 yılında BASKİ'nin faaliyete geçmesi ile Balıkesir il geneli için yeni ve tek bir tarife belirlemek yerine İlçe ve kapanan Belde Belediyelerinin en son almış oldukları meclis kararına göre kabul edilmiş olan tarifenin esas alınarak TÜFE oranında güncellenmesine karar verildiği, sonrasında ise, 2560 sayılı İSKİ Kanununun 23. maddesinde belirtilen yönetim ve işletme giderleri, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve bir kar ilavesi gibi unsurlar çerçevesinde teknik bir inceleme yapılmaksızın dava konusu Genel Kurul kararı ile içme suyu satış bedeline %10 artış uygulanmasına karar verildiği anlaşıldığından, mevzuatta belirtilen koşullar ile kamu yararı ve hizmet gereklerini ortaya koyan teknik bir rapor hazırlanmaksızın salt, "hizmet alanının genişlemesi, işletme maliyetlerinin karşılanması, gerekli yatırımların finansmanının sağlanması amacıyla revizyona gidilmesi ihtiyacı hasıl olduğu" gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı tarafından, ortaya çıkan maliyet, gerçekleşen gelir gider dengesi göz önünde bulundurularak, giderlerin karşılanmasındaki açığın azaltılması için içmesuyu satış tarifelerinde artış yapıldığı, su maliyetlerinin her ay TEFE oranında artması neticesinde artan maliyetleri karşılamaya yönelik su fiyatlarının TEFE oranında güncellenmesinin zam değil kurum zararının önüne geçilmesi olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kamu hizmeti olan su satışının tüm bütçe açığını finanse etmek için kullanılamayacağı, davalı idare tarafından tarifenin hazırlanmasına yönelik verilerin mahkemeye sunulamadığı, her ilçe için ayrı bir su maliyeti ve kar oranı belirlenemeyeceği, tek fiyat uygulamasına gidilmesi gerektiği, bu nedenle temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
6360 sayılı Kanun ile Balıkesir Belediyesinin büyükşehir belediyesine dönüştürüldüğü ve 31.03.2014 tarih ve 2014/6072 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Balıkesir İli'nde su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek üzere Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün (BASKİ) kurulduğu, bu aşamada su ücret ve tarifeleri ilgili olarak BASKİ Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile "İlçe ve kapanan Belde Belediyelerinin en son almış oldukları meclis kararına göre kabul edilmiş olan tarifenin esas alınarak TÜFE oranında güncellenmesine" karar verildiği, sonraki süreçte de, … tarih ve … sayılı karar ile "24.11.2014 tarihli Genel Kurul toplantısı ile yürürlüğe konulan tarife uygulama kararlarında, hizmet alanının genişlemesi, işletme maliyetlerinin karşılanması, gerekli yatırımların finansmanının sağlanması amacıyla revizyona gidilmesi ihtiyacı hasıl olduğu"ndan bahisle, "uygulanmakta olan içme suyu satış bedeline %10 oranında artış uygulanmasına" karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinde, su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak, Büyükşehir Belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunu'nun, "Görev ve yetkiler" başlıklı 2. maddesinde; "İSKİ'nin görev ve yetkileri şunlardır: a) İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek, b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılmasıiçin abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek" düzenlemesi yer almıştır. "Tarife tespit esasları" başlıklı 23. maddesinde; "Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme,ıslah ve tevsi masraflave (…) bir kar oranı esas alınır. Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir." hükmüne yer verilmiş, anılan kanunun 4. maddesinde, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin, İSKİ Genel Kurulu olarak görevli ve yetkili olduğu belirtilmiş, 6. maddede "Kurulun görevleri: f) Su satışı ve kullanılmış suların boşaltılmasına ilişkin tarifeleri inceleyerek karara bağlamak" hükmüne yer verilerek genel kurulun görevleri sayılmış, Ek-5. maddesinde ise, bu Kanunun diğer Büyükşehir Belediyelerinde de uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden Mahkemenin 30/06/2017 tarihli ara kararı ile davalı idareden su satış bedeli zam oranının %10 olarak belirlenmesinde hangi kriterlerin esas alındığı, tarife tespit esasları ve maliyet unsurlarını gösteren somut bilgi ve belgelere dayalı teknik rapor hazırlanıp hazırlanmadığı, maliyet analizine, tarifenin ve artış oranının belirlenmesine esas alının tüm bilgi ve belgeler ile suyun metreküp fiyatı üzerinden TEFE oranına göre her ay yapılan artışın, 2016 ve 2107 yılı içerisinde aylık bazda hangi tutarlar üzerinden, nasıl uygulandığını gösteren bir hesaplama cetvelinin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup; davalı idare tarafından verilen … tarih ve … sayılı ara karar cevabı ekinde yer alan … tarih ve … sayılı Abone İşleri Daire Başkanlığı yazısından … tarih ve … nolu BASKİ Genel Kurulunca ilçe ve kapanan Belde Belediye Meclislerince belirlenen tarifelere aynen devam edildiği, bu bedellere sadece TÜFE oranları yansıtıldığı, … tarih ve … nolu BASKİ Genel Kurulunca içme suyu satış tarifelerine ilçe ve kapanan belde belediyeleri meclislerince belirlenen içme suyu birim fiyatlarına %10 oranında artış yapıldığı, 2016 yılı nisan ayında uygulanan yüzde 10 artışa rağmen gelir gider arasındaki farkın karşılanmadığı, su temini faaliyetleri için yapılan harcamalar ile elde edilen gelirler arasındaki fark ile Maliye Bakanlığınca açıklanan yeniden değerlendirme oranları ve açıklanan enflasyon rakamları dikkate alınarak belirlenen artışın yüksek olmadığı belirtilmiştir.
Belediyelerin su hizmetlerini verimli bir şekilde sürdürebilmesi, daha kaliteli ve etkin bir şekilde hizmet sağlayabilmesi, yatırımlarda bulunabilmesi için ihtiyaç duyduğu mali kaynağa sahip olması gerekmekte olup; bu kapsamda belediyelerce sunulan hizmetlere karşılık talep edilen bedelin ölçülü ve adil olarak belirlenmesi esasdır.
Bu itibarla hizmetten alınacak ücret arasında adil ve ölçülü bir denge kurmakla yükümlü idarenin yeniden değerlendirme oranları ve enflasyon rakamları dikkate alınarak içme suyu satış bedeline uygulanan %10'luk artışın fahiş miktarda olmadığı görüldüğünden dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararı ve istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2.… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 27/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.