Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/7162 E. , 2021/7144 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/7162
Karar No : 2021/7144
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : … Yol Bakım Onarım Müdürlüğünde yol bakım onarım müdürü olarak görev yapan davacı tarafından, yol bakım onarım müdürlerine turne tazminatı ödenmeyeceğine dair TCDD Genel Müdürlüğü Mali İşler Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile 2013 yılı Nisan ayı itibarıyla hak ettiği turne tazminatının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; turne tazminatı ödenecek personelin belirlenmesinin TCDD Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 14. maddesine göre yapılması gerektiği, 14. maddede sayılan turne tazminatından yararlanacak unvanlar arasında yol bakım onarım müdürlerine yer verilmediği, yol bakım onarım müdürlüğü kadrosunun da yol bakım onarım şefi unvanının devamı olarak nitelendirilemeyeceği, bu durumda, davacının 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi sözleşmeli statüde yol bakım onarım şefi olarak görev yapmakta iken görevde yükselme sınavı sonucunda 657 sayılı Kanun'a tabi yol bakım onarım müdürü olarak atandığı, dolayısıyla atamanın idarece unvan değiştirmek suretiyle re'sen yapılmadığı, yol bakım onarım müdürü unvanının da turne tazminatı alabilecek unvanlar arasında sayılmadığı, 657 sayılı Kanun'a tabi olarak görev yapan yol bakım onarım müdürlerine 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre görev yolluğunun ödenebileceği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idarece iptal edilen yol şube şefi unvanı yerine yol bakım onarım müdürlüğü unvanının ihdas edildiği, 105 Nolu Genel Emir'de yol şube şefi ve yol bakım onarım müdürü unvanlarında değişiklik yapılmadığı, ayrıca 6245 sayılı Kanun'un 50. maddesinde tazminat ödenmesine ilişkin durumların unvan bazında değil, görev bazında sayıldığı, davalı idareye bağlı bazı bölge müdürlüklerinde yol bakım onarım müdürlerine turne tazminatı ödendiği, dava konusu işlemin Anayasa'nın 10. ve 18. maddelerine, uluslararası sözleşmelere ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacının kendi isteğiyle görevde yükselme sınavı sonucu yol bakım onarım müdürü olarak atandığı, söz konusu atamanın resen yapılmadığı, yönetici kadrosunda bulunan yol bakım onarım müdürlüğünün kendisine bağlı olarak hizmet veren yol bakım onarım şefi unvanının devamı niteliğinde bulunmadığı, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Yol Bakım Onarım Müdürlüğünde yol bakım onarım müdürü olarak görev yapan davacı tarafından, yol bakım onarım müdürlerine turne tazminatı ödenmeyeceğine dair TCDD Genel Müdürlüğü Mali İşler Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile 2013 yılı Nisan ayı itibarıyla hak ettiği turne tazminatının ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 53. maddesinde; "Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ve Devlet Havayolları gibi ulaştırma hizmeti ifa eden müesseselerin memur ve hizmetlilerine verilecek harcırah, bu kanun ile tesbit edilmiş bulunan miktarları aşmamak ve kanunun umumi esasları dışına çıkmamak şartiyle, Maliye ve Ulaştırma Vekaletlerince, müesseselerin hususiyetlerine göre nizamnamelerle tesbit olunur." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun maddesi ile verilen yetkiye dayanılarak çıkarılan ve 15/12/1999 tarih ve 23907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 2. maddesinde, harcırahın, 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile bu Tüzüğe göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, bir kaçını veya tamamını, harcırah karşılığı hizmet tazminatının ise, bu Tüzüğe göre harcırah karşılığı ödenmesi gereken tazminatları ifade ettiği belirtilmiş; 7. maddesinde, "Genel Müdürlük memur ve hizmetlilerinden aşağıdaki maddelerde unvanları gösterilenlere, memuriyet ve hizmetlerinin özelliklerine ve bu kısımda belirtilen esaslara göre, harcırah karşılığı olarak hizmet tazminatı verilir.
Hizmet tazminatları; kilometre/saat, iştreni, yatak, rampa, bekleme, manevra ve turne tazminatlarından oluşur.
Hizmet tazminatlarından;
a) Saat esası üzerinden hesaplananların miktarı asgari harcırah gündeliğinin 1/8'ini,
b) Gündelik esası üzerinden ödenenler ile sefer sayısı ve kilometreye göre hesaplananların miktarı da günde asgari harcırah gündelğini,
c) Yatak tazminatı asgari harcırah gündeliğinin 1/3'ünü,
d) Rampa tazminatı asgari harcırah gündeliğinin 2/3'ünü,
aşmamak üzere her yıl Yönetim Kurulunca saptanır.
Memur ve hizmetlilere fiilen yaptıkları işe göre hizmet tazminatı verilir. Aynı çalışma süresi için hizmet tazminatlarından yalnızca biri ödenir.
Bu Bölüm uyarınca tazminat verilenlere ayrıca harcırah ödenmez.
Bağlı bulundukları merkezlerden geçici olarak başka bir merkez emrinde görevlendirilen memur ve hizmetlilere, bu merkez emrinde çalıştıkları süre içinde tahakkuk edecek kilometre/saat veya iştreni tazminatı %50 zamlı ödenir. Ancak, asgari harcırah gündeliğinin manevra tazminatı veya %50 zamlı olarak ödenecek kilometre/saat ya da iştreni tazminatlarından fazla olması halinde, bu tazminatlar yerine asgari harcırah gündeliği ödenir." kuralına yer verilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün "Turne tazminatı" başlıklı 14. maddesinde ise: "Bölgeleri içinde turne veya diğer amaçlarla yapacakları her türlü görev seyahatlerinde;
a) Şube şefi ve yardımcısı, kısım şefi, tesisler şefi ve yardımcısı ile yol ve tesisler sürveyanlarına her kilometre için,
b) Yol takım çavuşu, tesisler çavuşu ve yol bekçilerine her yirmidört saat için,
turne tazminatı ödenir.
Turne tazminatının, 4 saat ve daha az süren seyahatler için 1/3'ü, 8 saate kadar (8 saat dahil) seyahatler için 2/3'ü, 8 saatin üzerindeki seyahatler için ise tümü ödenir.
Turne tazminatının hesabında, hareket cetvellerinde veya turne grafiklerinde yazılı katedilen kilometre veya saat toplamına göre her ay hazırlanan ve amirlerince onaylanan puantaj cetvelleri esas alınır. hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden; hizmet tazminatının harcırah karşılığı yapılacak bir ödeme olduğu, dolayısıyla bu tazminatların ödenmesi halinde ayrıca harcırah ödenmeyeceği anlaşılmaktadır. Ancak, söz konusu durum, bağlı bulundukları merkezde çalışıp bu tazminatları hak edenler için geçerli olup, görev mahallinden başka yerde geçici görevlendirilenlere 6245 sayılı Kanun hükümleri uyarınca geçici görev harcırahının da ayrıca ödenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, görevli olduğu merkezden bir başka yerde görevlendirilen ilgililere, bu görev nedeniyle geçici görev harcırahı yanında, hak kazandığı takdirde turne tazminatı da ödenecektir.
Dosyanın incelenmesinden; Devlet Demiryolları İşletmesi Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla bazı kadro ve pozisyonların iptal ve ihdas işlemleri hususunda Genel Müdürlüğe yetki verildiği, anılan yetki doğrultusunda, '"yol şube şefi" unvanının iptal edilerek "yol bakım onarım müdürü" unvanının, "yol kısım şefi" unvanının iptal edilerek yerine "yol bakım onarım şefi" unvanının ihdas edildiği, bunun yanında, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Memur ve Hizmetlilerine Verilecek Harcırah ve Harcırah Karşılığı Hizmet Tazminatlarına İlişkin Tüzüğün 14. maddesinde turne tazminatı ödenebileceği düzenlenen unvanlardan bir kısmının da iptal edilerek yerine farklı unvanların ihdas edildiği, söz konusu değişikliklerin sadece unvana ilişkin olduğu ve görev hususunda bir değişikliğin yapılmadığı; buna rağmen, anılan maddede bir değişiklik veya güncellemenin yapılmadığı, turne tazminatı ödenebilecek unvanlar arasında iptal edilen unvanların yer aldığı anlaşılmaktadır.
Bu duruma göre; yukarıda anılan Tüzüğün 14. maddesi uyarınca, turne tazminatı ödenecek unvanlar arasında sayılan "yol şube şefi" unvanının iptal edilerek, bu unvan yerine "yol bakım onarım müdürü" unvanının ihdas edilmiş olması sebebiyle, yol bakım onarım müdürü olarak görev yapan davacıya turne tazminatı ödenmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.