T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/7264
Karar No : 2022/7138
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
2- … Turizm Mimarlık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, sahte fatura kullandığından bahisle hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2010/1, 2, 4 dönemleri için re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası, 2011/12 döneminden devreden katma değer vergisinin azalması ile yapılan hesaplama sonucunda 2013/11 ve 2014/3 dönemleri için, tekerrür hükümlerinin de uygulanması suretiyle vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen katma değer vergisi ile bu tarhiyatların dayanağını oluşturan … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu dönemde davacı şirkete fatura düzenleyen Galata Vergi Dairesi mükellefi Saim Budakoğlu hakkında düzenlenen Vergi Tekniği Raporunda yer verilen tespitlere bu mükelleften alınan faturalara isabet eden katma değer vergilerinin indirilmesi ile yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık, Sarıyer Vergi Dairesi mükellefi … İletişim Tasarım Dan. ve Paz. San. Tic. A.Ş. ile Uluçınar Vergi Dairesi mükellefi …Demir Çelik İnş. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen Vergi Tekniği Raporlarının incelenmesinden bu mükelleften alınan faturalara isabet eden katma değer vergilerinin indirilmesi ile yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden usulsüzlük eyleminin bütün unsurlarıyla ortaya konulamadığı anlaşıldığından hukuka uygunluk, … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporlarının iptali talebi yönünden, bu raporların icrai yönünün bulunmadığı, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığından, davanın esasını incelenme olanağı bulunmadığı, 2013/11 ve 2014/3 dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanan kısımları yönünden tarhiyatların tekerrüre ilişkin kısmın … ve … nolu düzeltme fişleri ile terkin edildiği görüldüğünden bu kısım hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine, dava hakkında kısmen incelenmeksizin ret ve kısmen karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idarenin özel usulsüzlük cezası yönünden verilen kabul kararı ile davacının Vergi İnceleme Raporlarının iptali istemine ilişkin verilen incelenmeksizin ret kararı yönünden istinaf başvurusunun reddine, davacının davanın ...'ndan alınan faturalara isabet eden kısmının reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf isteminin gerekçe değiştirilerek reddine, davalı idarenin … İletişim Tasarım Dan. ve Paz. San. Tic. A.Ş. ile …Demir Çelik İnş. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara isabet eden kısmı yönünden verilen kabul kararına ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın bu kısmının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, alınan faturaların gerçek olduğu, vergi ziyaı cezalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu, Vergi İncele Raporlarının iptali talebi bakımından verilen incelenmeksizin ret kararının yerinde olmadığı, kararın belirtilen kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı idare tarafından kararın özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idare tarafından, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı ile davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar davanın Vergi İnceleme Raporlarının iptali istemi yönünden verilen incelenmeksizin ret kararı ve cezalı tarhiyatın .. ile … İletişim Tasarım Dan. ve Paz. San. Tic. A.Ş.'den alınan faturalara isabet eden kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Davacının kararın …Demir Çelik İnş. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalara isabet eden kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı Uluçınar Vergi Dairesi mükellefi … Demir Çelik İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şirketi hakkında sahte belge düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği gerekçesiyle 2010 takvim yılına ilişkin olarak yapılan vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi tarhiyatına karşı açılan davada ... Vergi Mahkemesince davanın kabulü yönünde verilen kararın Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 23/05/2018 tarih ve E. 2016/5803; K. 2018/3319 sayılı kararı ile onandığı yine, 2010 yılında firmanın düzenlediği faturaların sahte olduğundan bahisle hesaplanan komisyon geliri üzerinden yapılan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı açılan davada … Vergi Mahkemesinin … gün ve E:.., K:… sayılı kabul kararının Danıştay Üçüncü Dairesinin 30/05/2018 tarih ve E. 2016/2358, K. 2018/3043 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır. Buna göre Vergi Dava Dairesi kararının bu mükelleften alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyata ilişkin kısımında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan Vergi Dava Dairesi kararında dava konusu vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan kısımları yönünden Vergi Mahkemesince verilen karar verilmesine yer olmadığı kararı hakkında hüküm kurulmadığı anlaşıldığından verilecek kararda davanın bu kısmının değerlendirileceği tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, özel usulsüzlük cezası, Vergi İnceleme Raporları ve … ile … İletişim Tasarım Dan. ve Paz. San. Tic. A.Ş.'ye ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının …Demir Çelik İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, davacı aleyhine onanan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 29/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.