Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/7349 E. , 2021/11287 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/7349
Karar No : 2021/11287
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Isparta ili, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın belediye hizmet alanı olarak belirlenmesine ilişkin Isparta Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, belediye hizmet alanını kullanım kararında belirsizlik olduğu, içeriğinin doldurulmadığı, bu nedenle imar planı tadilatına ilişkin Isparta Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararının şehircilik ilkelerine, planlama esasları ve tekniklerine, kamu yararına ve hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde 2863 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tescil edilen korunması gerekli taşınmaz kültür varlığının bulunduğu, taşınmazın kullanım kararını değiştiren imar planı değişikliği işleminden önce koruma bölge kurulundan uygun görüş alınması gerekirken anılan görüşün alınmadığı, bu nedenle de tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun ilave gerekçe eklenmek suretiyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından dava konusu plan değişikliğine ilişkin nihai bir karar alınmadığı, tespit edilen eksikler doğrultusunsa yeniden plan değişikliği hazırlanması gerektiğinin belirtildiği, plan değişikliği onay sürecinin henüz tamamlanmadığı, hasım mevkiinden çıkarılmaları gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Isparta Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu alanda bulunan tescilli yapıların korunması ve yaşatılması amacıyla plan değişikliği yapıldığı, ilgili yönetmeliklerde belediye hizmet alanı kullanımına ilişkin tanımın yapıldığı ve yapıların restore edilerek bu amaç doğrultusunda kullanılacağı ileri sürülmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığının temyiz isteminin kabulü ile kararın bu kısmının bozulması gerektiği, davalı Isparta Belediye Başkanlığı temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Isparta ili, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan yapının tescilli eser olduğu, işlevin 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile taşınmaz konut alanından belediye hizmet alanına dönüştürülmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun "İstisnalar" başlıklı 4. maddesinin 1 fıkrasında, "2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un işlem tarihinde yürürlükte olan şekliyle, “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.” hükmüne yer verilmiştir.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyetleri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkilatın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir." hükmü yer almış; "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde, "Kültür varlıkları, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan veya tarih öncesi ya da tarihi devirlerde sosyal yaşama konu olmuş bilimsel ve kültürel açıdan özgün değer taşıyan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklardır." şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Kanun'un "Korunma alanı ile ilgili karar alma yetkisi" başlıklı 8. maddesinde, "Yedinci maddeye göre tescil edilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunma alanlarının tesbiti ve bu alanlar içinde inşaat ve tesisat yapılıp yapılamayacağı konusunda karar alma yetkisi koruma kurullarına aittir." hükmü; "İzinsiz kullanma ve müdahale yasağı" başlıklı 9. maddesinde, "Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma bölge kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarında inşaî ve fizikî müdahalede bulunulamaz, bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez" hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmı yönünden;
Üzerinde tescilli eser bulunan uyuşmazlık konusu taşınmazın işlevinin imar planında belediye hizmet alanı olarak belirlenmesinin tescilli taşınmazın kullanımını değiştirdiği, ayrıca inşai ve fiziki müdahale de gerektirebileceği açık olduğundan bölge sit alanı olmasa da imar planlarının tescilli eserin bulunduğu parsel ve koruma alanlarına yönelik kısımlarına ilişkin olarak yukarıda belirtilen Yasa hükmü uyarınca koruma bölge kurulunun uygun görüşünün alınması gerekmektedir.
Bu durumda, 1/5000 ölçekli nazım imar planında belediye hizmet alanı işlevinin getirilebileceği, belediye hizmet alanının içeriğinin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında belirlenebileceğinden anılan gerekçede isabet bulunmadığı anlaşılmakta birlikte koruma bölge kurulunun uygun görüşü alınmadan, usule aykırı olarak onaylanan dava konusu planların iptali yolundaki kararda sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.
Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın temyiz istemi bakımından yapılan incelemede;
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusu nazım ve uygulama imar planı değişikliklerinin Isparta Belediye Meclisi kararıyla kabul edildiği, Antalya Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'nun onayına sunulmadığı, dolayısıyla Kültür ve Turizm Bakanlığının dava konusu işlemlerin tesisine yönelik bir iradesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda temyize konu kararda Isparta Belediye Başkanlığının yanı sıra Kültür ve Turizm Bakanlığı da hasım mevkiine alınarak anılan Bakanlık aleyhine yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesinde isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı Isparta Belediye Başkanlığının temyiz isteminin reddine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
2. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı Kültür ve Turizm Bakanlığının temyiz isteminin kabulüne, anılan kararın davalı Kültür ve Turizm Bakanlığının hasım mevkiine alınması ile aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücreti hükmedilmesine ilişkin kısmının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
4. Bozulan kısma yönelik yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.