Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/7427 E. , 2022/2751 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/7427
Karar No : 2022/2751
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, … Turizm Nakliye Taşımacılık Danışmanlık ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … , şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … , … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacı adına tanzim edilen … sayılı ödeme emrinin, asıl borçlu şirketin, 2009/7 ila 11. dönemlerine ilişkin vergi borcunun tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlendiği, ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 23/06/2009 tarih ve 7338 sayılı ilanından davacının şirket ortağı olduğu anlaşıldığından, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık, … sayılı ödeme emrinin, asıl borçlu şirketin 2009 ve 2010 muhtelif dönemlerine ilişkin beyan üzerine tahakkuk eden gelir (stopaj) ve damga vergilerinin tahsili amacıyla davacı adına şirket ortağı sıfatıyla düzenlendiği, Mahkemelerinin, 17/03/2017 ve 19/04/2017 tarihli ara kararları ile anılan ödeme emrinin dayanağı olan ve asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emirleri ve ödeme emirlerinin şirkete tebliğine ilişkin tebliğ alındılarının istenilmesi üzerine idarece sunulan bilgi ve belgelerden; şirket hakkında düzenlenen ve dava konusu edilen ödeme emrinin bir kısmını içeren … , … sayılı ödeme emirlerinin dosyaya ibraz edildiği, ibraz edilen ödeme emirlerinin 31/08/2015 tarihinde şirket müdürü … 'nın ikametgah adresinde eşi, … 'ya tebliğ edildiği, davacı adına düzenlenen ödeme emrinin, şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tamamı üzerinden düzenlendiği, davacı şirket ortağı olduğundan ancak şirketteki hissesi oranında takip edilebileceğinden, anılan ödeme emrinin bu kısımlarında ve dava konusu ödeme emrinin diğer kısımları yönünden ise, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emirleri sunulamadığı anlaşıldığından, davacı adına ortak sıfatıyla düzenlenen anılan ödeme emrinde hukuka uyarlık, … sayılı ödeme emrinin, asıl borçlu şirketin, 2009/4 ila 9. dönemlerine ilişkin vergi borcunun tahsili amacıyla davacı adına ortak sıfatıyla düzenlendiği, Mahkemelerinin, 17/03/2017 ve 19/04/2017 tarihli ara kararları ile anılan ödeme emrinin dayanağı olan ve asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emirleri ve ödeme emirlerinin, şirkete tebliğine ilişkin tebliğ alındılarının istenilmesi üzerine idarece sunulan bilgi ve belgelerden; dava konusu işbu ödeme emrinin dayanağı olan asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen … sayılı ödeme emrinin dosyaya ibraz edildiği, ibraz edilen ödeme emrinin, 31/08/2015 tarihinde şirket müdürü … 'nın ikametgah adresinde eşi, … 'ya tebliğ edildiği, davacı adına düzenlenen ödeme emrinin, şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tamamı üzerinden düzenlendiği, davacı şirket ortağı olduğundan ancak şirketteki hissesi oranında takip edilebileceğinden, anılan ödeme emrinin bu kısımlarında ve dava konusu ödeme emri içeriği borcun 01/04/2009-11/06/2009 dönemlerine ilişkin kısmı yönünden ise, davacının asıl borçlu şirkete giriş tarihinin, 12/06/2009 olduğu, davacının söz konusu dönemde ortaklık sıfatı bulunmadığı anlaşıldığından, davacı adına ortak sıfatıyla düzenlenen anılan ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, amme alacağının tahsili amacıyla öncelikle asıl borçlu şirket nezdinde takip işlemlerini yapıldığı, tüm takip yollarının tüketildiği, asıl borçlu şirketten amme alacağının tahsil edilmemesi ve tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine ilgili dönemlerde kanuni temsilci davacı adına dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği, idarelerince tesis edilen işlemlerin yasal ve yerinde olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idare tarafından, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının, dava konusu, … tarih ve … sayılı davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrine yönelik hüküm fıkrası ile … tarih ve … sayılı davacı adına ortak sıfatıyla düzenlenen ödeme emri içeriğindeki, … , … , … , … , … , … , … kalemlere ait hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin, davacı adına ortak sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emri içeriğindeki diğer kalemler ile … sayılı ödeme emirlerine yönelik temyiz istemine gelince,
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte olan “ödeme emri” başlıklı 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, “ödeme emrine itiraz” başlıklı 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hususlarında yedi gün içinde dava açabileceği, aynı Kanunun ''limited şirketlerin amme borçları'' başlıklı 35. maddesinin 1. fıkrasında, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları, 2. fıkrasında, ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahısların devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu olacakları, 3. fıkrasında ise, amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu olacakları hüküm altına alınmıştır.
Sözü edilen yasa kurallarına göre asıl amme borçlusu limited şirketin borçlarından dolayı şirket ortağı hakkında takibat yapılabilmesi için söz konusu alacağın şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gerektiği ve şirket ortaklarının, 6183 sayılı Kanunun 35. maddesi uyarınca takip edilebileceği, bu takibin de şirketin borçlarının tamamı için değil ortakların sermaye hisseleri oranında olacağı anlaşılmaktadır.
Dava dosyası ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin birlikte incelenmesinden, davacının, … Noterliği'nin 12/06/2009 ile 17/06/2009 tarihli ve … , … sayılı tasdikli hisse devir ve temlik sözleşmeleri ile şirket hissedarı … nün tüm hisselerini devir alarak anılan şirkete ortak olduğu, söz konusu durumunun 23/06/2009 tarih ve 7338 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığı ve asıl borçlu şirket hakkındaki Türkiye Ticaret Sicil Gazetesindeki son ilanın ise, asıl borçlu şirketin, Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca münfesih sayıldığı ve 18/02/2015 tarihinde ticaret sicilinden resen silindiği 24/02/2015 tarihinde olduğu, davaya konu, ortak sıfatıyla düzenlenen, … tarih ve … sayılı ödeme emri içeriği borcun, yukarıda Vergi Dava Dairesinin kararının, belirtilen kalemler dışında kalan kalemlere ait borçların, asıl borçlu şirketin, 2009 ve 2010 yılının muhtelif dönemlerine ait gelir (stopaj), tevk. damga, damga, 5035 sayılı Kanun uyarınca damga vergilerini kapsadığı, anılan borçların vade tarihlerinin 26/01/2010, 17/02/2010, 26/02/2010, 26/03/2010, 26/04/2010, 30/04/2010, 17/05/2010, 26/05/2010, 30/07/2010 olduğu, asıl borçlu şirket adına, anılan ödeme emri içeriğindeki borçlar için, … tarih ve … ve
… tarih ve … , sayılı ödeme emirlerinin düzenlendiği, ortak sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emri içeriği borcun ise, asıl borçlu şirketin 2009 yılının muhtelif dönemlerine ait katma değer vergisi, gecikme faizi, özel usulsüzlük ve vergi ziyaı cezalarını kapsadığı, anılan borçların vade tarihlerinin 01/02/2014 olduğu, asıl borçlu şirket adına, anılan ödeme emri içeriğindeki borçlar için, … tarih ve … sayılı ödeme emrinin düzenlendiği, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin, 31/08/2015 tarihinde şirket kanuni temsilcisi, … 'nın ikametgah adresinde eşi … 'ya tebliğ edildiği, asıl borçlu şirket tarafından anılan ödeme emirlerine karşı dava açılmaması ve borcun ödenmemesi sebebiyle, asıl borçlu şirket hakkında 21/01/2016 tarihinde mal varlığı araştırılmasının yapıldığı, anılan şirketin banka hesapları üzerine 08/01/2016 ve 22/06/2016 tarihilerinde e-haciz uygulandığı, şirket nezdinde araç ve gayrimenkule rastlanılmadığı, akabinde davalı idarece dosyasına ibraz edilen … tarih ve … servis notuna istinaden şirket ortak ve yöneticileri hakkında 213 sayılı Kanun'un 10. maddesi ve 6183 sayılı AATUHK'nun ilgili hükümleri gereğince gerekli takip işlemlerinin yapılması ve haciz varakalarının düzenlenmesinin istenilmesi üzerine, davacı adına işbu davaya konu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Vergi Dava Dairesince davacı adına ortak sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan ve Dairemizce onanan kalemler dışında kalan kalemlere ait borçlar ile 16/02/2016 tarih ve 2016/004 sayılı ödeme emri içeriğindeki vergilendirme dönemi, 01/04/2009-11/06/2009 tarihleri arasında olanlar dışında kalan borçların, davacı adına düzenlenen ödeme emirlerin, şirket adına düzenlenen ödeme emrinin tamamı üzerinden düzenlendiği, davacının şirket ortağı olduğu hissesi oranında takip edilmesi gerektiğinden, … tarih ve … ödeme emri içeriğindeki vergilendirme dönemi, 01/04/2009-11/06/2009 tarihleri arasında olanlar için ise, davacının şirkete giriş tarihinin 12/06/2009 olduğundan bahisle, ortak sıfatı bulunmadığından iptallerine karar verilmiş ise de, davacının, asıl borçlu şirkete 12/06/2009 ile 17/06/2009 tarihli ve … , … sayılı tasdikli hisse devir ve temlik sözleşmeleri ile şirket hissedarı olduğu, borçların vade tarihinde davacının şirket ortaklığının devam ettiği, ayrıca vergilendirme döneminde ortak olmasa dahi yukarıdaki mevzuat hükümleri uyarınca amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu oldukları ve hissesi oranında sorumluluğunun bulunacağı açık olup, Vergi Dava dairesince, dava konusu ödeme emri içeriğindeki kalemlere ilişkin olarak asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emirlerinin mevzuata uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, asıl borçlu şirket hakkında yeterli mal varlığı araştırılması yapılıp yapılmadığı vb. hususlar irdelenerek karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen kararın buna ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emri ile ortak sıfatı ile düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emri içeriğindeki … , … … , … , … kalemlere ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının, ortak sıfatı ile düzenlenen, … tarih ve … sayılı ödeme emri içeriğindeki diğer kalemler ile … tarih … sayılı ödeme emirlerine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 20/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.