Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/7955 E. , 2021/5945 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/7955
Karar No : 2021/5945
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Kız Meslek Lisesi mezunu olan ve … İl Özel İdaresinde 3. dereceli idari ve mali işler müdürü kadrosunda (kazanılmış hak aylığı 2. derecede) görev yapan davacı tarafından, bulunduğu ve yararlandırıldığı 3. dereceli müdür kadrosunun özel hizmet tazminatı (%80) yerine, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 10. maddesi uyarınca, kazanılmış hak aylık derecesi dikkate alınarak 2. dereceli müdür kadrosu için öngörülen %100 oranı üzerinden özel hizmet tazminatının ödenmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin 31/12/2013 tarihli işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152. maddesine istinaden 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 10. maddesinde, kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bir derece verilenler ile kazanılmış hak aylık dereceleri 657 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kadro derecelerinin üzerine yükseltilenlerin zam ve tazminatlarının; bulundukları kurumda, yükselinen derecede kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadroların dereceleri için öngörülen puan ve oranlar esas alınarak ödenmesinin öngörüldüğü; aynı maddede aylıklarının yükseltildiği derecede, 190 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere ekli kurumlarına ait cetvellerde kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadro unvanı bulunmayanlara, bulundukları kadro derecelerinin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesine devam olunmasının kurala bağlandığı; uyuşmazlık konusu olayda, idari ve mali işler müdürü (lise mezunu) olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Kanun'un 37. maddesi kapsamında bir derece verilmek suretiyle, 3. dereceden 2. dereceye yükseltildiği; her ne kadar davacıya 2. derece üzerinden aylık ödenmekte ise de, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 10. maddesi uyarınca, görev yaptığı kurumda 2. dereceli idari ve mali işler müdürü kadrosunun olmadığı dikkate alındığında, 2. dereceli müdür kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatından yararlandırılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 657 sayılı Kanun'un 37. maddesiyle son sekiz yıl içinde disiplin cezası almayan Devlet memurlarının kazanılmış hak aylıklarının bir üst dereceye yükseltilmesi suretiyle ödüllendirilmesinin amaçlandığı; bu kapsamda, 3. dereceli idari ve mali işler müdürü kadrosunda iken, kazanılmış hak aylığının 2. dereceye yükseltildiği ve özel hizmet tazminatı dışındaki maaş unsurlarının 2. derece üzerinden ödendiği; diğer taraftan, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 10. maddesiyle, kazanılmış hak aylık dereceleri, kadro derecelerinin üzerine yükseltilenlerin zam ve tazminatlarının, kadro derecesi yerine kazanılmış hak aylık dereceleri üzerinden ödenmesinin öngörüldüğü; buna göre söz konusu düzenlemelerin amacına uygun olarak, özel hizmet tazminatının kazanılmış hak aylık derecesine göre ödenmesi gerekirken, kadro derecesi üzerinden ödenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Daire kararında yer verilen gerekçeyle, temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kız meslek lisesi mezunu olan ve … İl Özel İdaresinde 25/12/1987 tarihinde göreve başlayan davacı, 1994 yılında 6. dereceli “idari ve mali işler müdürü” kadrosuna atanmıştır.
22/02/2005 tarih ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu yürürlüğe konularak, il özel idareleri yeniden yapılandırılmıştır.
Bu kapsamda, 10/06/2007 tarih ve 26548 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "İl Özel İdareleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik" yürürlüğe konularak, il özel idarelerinin kadro unvanları da yeniden belirlenmiştir.
Anılan Yönetmelikte il özel idarelerinde; müdür, mali hizmetler müdürü, destek hizmetleri müdürü, insan kaynakları ve eğitim müdürü gibi kadro unvanları belirlenmiş; idari ve mali işler müdürü kadro unvanına ise yer verilmemiş; bununla birlikte, dolu olan idari ve mali işler müdürü kadroları ise şahsa bağlı kadroya dönüştürülmüştür.
Bu düzenleme kapsamında davacı, halen 3. dereceli idari ve mali işler müdürü (şahsa bağlı) kadrosunda görev yapmaktadır.
15/01/2013 tarihinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 37. maddesi uyarınca bir (1) derece yükseltilmesinden yararlandırılmak suretiyle, davacının kazanılmış hak aylığı 2. dereceye yükseltilmiş ve bu tarihten itibaren özlük hakları da (özel hizmet tazminatı dışında) 2. derece üzerinden ödenmiştir.
Davacının, özel hizmet tazminatı kazanılmış hak aylık derecesi yerine, bulunduğu kadro derecesi olan 3. dereceli müdür için öngörülen %80 oranı üzerinden ödenmiştir.
Davacı tarafından, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 10. maddesi uyarınca, bulunduğu kadronun derecesi yerine, kazanılmış hak aylık derecesi dikkate alınarak 2. dereceli müdür kadrosu için öngörülen %100 oranı üzerinden özel hizmet tazminatının ödenmesi istemiyle 24/12/2013 tarihinde yaptığı başvurusunun reddi üzerine, bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin "(A) Ortak Hükümler" bölümünün (A) fıkrasında; memurların öğrenim durumlarına göre, memuriyete başlangıç dereceleri ve yükselebilecekleri azami dereceler belirlenmiş olup; bu düzenlemeyle, meslek lisesi mezunlarının 12. derecenin 2. kademesinden memuriyete başlayıp, 3. derecenin son kademesine kadar yükselebilecekleri kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un 37. maddesinde; "Bu kanun hükümlerine göre öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve görev unvanları itibariyle azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü kademesinden aylık almaya hak kazanan ve son sekiz yıllık süre içinde herhangi bir disiplin cezası almayanların kazanılmış hak aylıkları kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir." kuralına yer verilmiştir.
Öte yandan, aynı Kanun'un "Zam ve tazminatlar" başlıklı 152. maddesinde, görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro ünvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak Devlet memurlarına zam ve tazminat ödenmesi öngörülmüş olup; anılan maddenin "III- Ortak Hükümler" bölümünde ise, "Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154. madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur....." düzenlemesi yer almaktadır.
Bu düzenlemeye istinaden, 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın "Kazanılmış hak aylık dereceleri kadro derecelerinin üzerinde bulunanlar" başlıklı 10. maddesinde, "Kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bir derece verilenler ile kazanılmış hak aylık dereceleri 657 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kadro derecelerinin üzerine yükseltilenlerin zam ve tazminatları; bulundukları kurumda, yükselinen derecede kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadroların dereceleri için öngörülen puan ve oranlar esas alınarak ödenir. Aylıklarının yükseltildiği derecede, 190 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere ekli kurumlarına ait cetvellerde kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadro unvanı bulunmayanlara, bulundukları kadro derecelerinin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesine devam olunur." kuralına yer verilmiştir.
Söz konusu Karar'ın eki "Özel Hizmet Tazminatı" başlıklı II sayılı Cetvelin (A) Üst Yönetim ve Genel İdare Hizmetleri" bölümünün Grup-12 sırasında, 2. dereceli müdür ve şube müdürü kadroları için %100 oranında; Grup-13 sırasında da, 3. dereceli müdür ve şube müdürü kadroları için %80 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi öngörülmüştür.
10/06/2007 tarih ve 26548 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İl Özel İdareleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin "Kadro kütüğünde yer almayan kadro unvanları" başlıklı Geçici 3. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4 Özel İdareler Kadro Kütüklerinden (I) sayılı Özel İdareler Memur Kadro Kütüğünde ya da norm kadro standartları cetvellerinde kendi alt gruplarında yer verilmeyen kadro unvanlarından dolu olanlarda yapılacak derece değişikliklerinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinde belirtilen öğrenim durumu itibariyle yükselinebilecek en üst dereceyi aşmamak kaydıyla 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde aynı veya benzer unvanlı kadrolar için tespit olunan en üst ve en alt derece aralığı esas alınır." kuralı yer almıştır.
Aynı Yönetmeliğe ekli listelerde, müdür unvanlı kadrolar (müdür, destek hizmetleri müdürü, mali hizmetler müdürü, strateji geliştirme müdürü gibi) belirlenmiş ve bu kadroların derece aralığı da 1 ilâ 4. derece olarak belirlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesiyle, memurların öğrenim durumlarına göre memuriyete giriş ve yükselebilecekleri azami derece ve kademelerinin belirlendiği; bu düzenlemeyle lise ve lise dengi mesleki veya teknik öğrenim bitiren memurların 3. derecenin son kademesine (8. kademe) kadar yükselebildikleri; aynı Kanun'un 37. maddesi uyarınca da, öğrenim durumu itibarıyla yükselebilecekleri azami derecenin (3. derecenin) 4. kademesine gelen lise mezunlarının, son sekiz yıl içinde disiplin cezası almamaları halinde, kazanılmış hak aylıklarının 2. dereceye yükseltileceği; dolayısıyla parasal haklarının da, aksine bir düzenleme olmadıkça, kazanılmış hak aylık derecesi üzerinden ödeneceği anlaşılmaktadır.
Bakılan uyuşmazlık, … İl Özel İdaresinde kız meslek lisesi mezunu olan ve 3. dereceli idari ve mali işler müdürü (şahsa bağlı) kadrosunda görev yapan davacının, 657 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca bir (1) derece yükseltilmesinden yararlandırılmak suretiyle kazanılmış hak aylığı 2. dereceye yükseltildiği; özel hizmet tazminatının kazanılmış hak aylık derecesine göre ödenip ödenemeyeceğinden kaynaklanmaktadır.
657 sayılı Kanun'un 152. maddesine istinaden 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'a ekli II sayılı Cetvelin "Grup-12" ve "Grup-13" sıralarında yer verilen düzenlemeye göre, 2. dereceli müdür kadrosunda bulunanlara %100, 3. dereceli müdür kadrosunda bulunanlara ise %80 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi kurala bağlanmıştır.
Aynı Karar'ın 10. maddesinde ise, kazanılmış hak aylık dereceleri 657 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kadro derecelerinin üzerine yükseltilenlerin zam ve tazminatlarının; bulundukları kurumda, yükseldikleri derecede kendi kadro unvanlarıyla aynı adı taşıyan kadroların dereceleri için öngörülen puan ve oranlar esas alınarak ödeneceği belirtilmiş; aylıkların yükseltildiği derecede, kendi kadro unvanıyla aynı adı taşıyan kadro unvanı bulunmayanlara, işgal ettikleri kadro derecelerinin karşılığı olan zam ve tazminatların ödenmesine devam olunması öngörülmüştür.
Buna göre, 3. dereceli müdür (idari ve mali işler müdürü, destek hizmetleri müdürü, mali hizmetler müdürü, müdür gibi) kadrosunda bulunanların, 657 sayılı Kanun'un 37. maddesi kapsamında kazanılmış hak aylıklarının 2. dereceye yükseltilmesi halinde, kadro derecelerinde değişiklik olup olmadığına bakılmaksızın, 2. dereceli müdür kadrosu için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlandırılması gerektiği; görev yapılan kurumda 2. dereceli müdür (idari ve mali işler müdürü, destek hizmetleri müdürü, mali hizmetler müdürü, müdür gibi) kadrosunun bulunmaması halinde ise, işgal edilen 3. dereceli müdür kadrosunun zam ve tazminatlarının ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
10/06/2007 tarih ve 26548 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İl Özel İdareleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelikle, idari ve mali işler müdürü kadrosu kaldırılmış, bu kadroda görev yapmakta olanlar yönünden idari ve mali işler müdürü kadrosu şahsa bağlı kadroya dönüştürülmüş; idari ve mali işler kadrosu yerine ise mali hizmetler müdürü, destek hizmetleri müdürü, müdür gibi kadrolar getirilmiş; bu müdür unvanlı kadroların dereceleri de 1 ilâ 4. derece olarak belirlenmiştir.
Bu duruma göre, idari ve mali işler müdürü kadrosunun kaldırıldığı ve bu kadro unvanı yerine benzer nitelikte 1 ilâ 4. dereceli müdür unvanlarının (müdür, mali hizmetler müdürü, destek hizmetleri müdürü gibi) ihdas edildiği; davacıya müdür unvanı esas alınarak özel hizmet tazminatı ödendiği ve il özel idarelerinde de 2. dereceli müdür kadrolarının bulunduğu dikkate alındığında; … İl Özel İdaresinde 3. dereceli idari ve mali işler müdürü (şahsa bağlı) kadrosunda görev yapan ve kazanılmış hak aylığı 2. derecede bulunan davacının özel hizmet tazminatının, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 10. maddesi uyarınca, kazanılmış hak aylık derecesi esas alınarak ödenmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde ve davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 18/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.