Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/7978 E. , 2022/1376 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/7978
Karar No : 2022/1376
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Bakanlığı - ...
VEKİLİ : ..., Hukuk Müşaviri (E-Tebligat)
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Yapı Denetim Ltd. Şti.
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı yapı denetim şirketi tarafından, denetim sorumluluğunu üstlendiği ..., ...ve ...YİBF nolu yapıları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda denetlemediğinden bahisle hakkında bir yıl içerisinde üç defa idari para cezası uygulanması nedeniyle aynı Kanun’un 8. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesi, davacı şirketin kuruluş ortakları ...ve ...’ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olmaması için Bakanlıkça kayıtlarının tutulması yönündeki ...tarih ve ...sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirket hakkında tesis edilen idari para cezalarının iptali talebiyle açılan davaların reddine karar verildiği anlaşıldığından, dava konusu bir yıl süreyle yeni iş almaktan men cezası ve davacı yapı denetim şirketinde uygulama denetçisi, denetçi ve kontrol elemanı olarak çalışan, denetim tutanaklarında imzası bulunan kuruluş ortakları Yeşim Yüksel Kuzu ve Celal Aydoğan'ın da bakanlıkça kayıtlarının tutulması yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; toplu inşaat yapımından oluşan yapı denetim sözleşmesine konu dava konusu denetim işinde aynı tespitlere yer verilerek her blok için ayrı ayrı uygulanan idari yaptırımların aynı inceleme kapsamında olduğu değerlendirildiğinden, iptali istenilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyiz edilen kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden, husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı yapı denetim şirketi tarafından, denetim sorumluluğunu üstlendiği ..., ...ve ...YİBF nolu yapıların 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda denetlenmediğinden bahisle hakkında bir yıl içerisinde üç defa idari para cezası uygulanması nedeniyle aynı Kanun’un 8. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesi, davacı şirketin kuruluş ortakları ...ve ...’ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olmaması için Bakanlıkça kayıtlarının tutulması yönündeki ...tarih ve ...sayılı davalı idare işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu mahkeme kararının; dava konusu işlemin, davacı şirket hakkında 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline dair kısmında, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu mahkeme kararının; dava konusu işlemin, davacı şirketin kuruluş ortakları ......ve ...’ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olmaması için Bakanlıkça kayıtlarının tutulmasına ilişkin kısmının iptaline dair kısmına gelince:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı, menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği; 14. maddenin 3/c bendinde, dilekçenin ehliyet yönünden de inceleneceği; 15. maddenin 1/b bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Söz konusu maddede yer alan ve iptal davasının sübjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Bu durumda idari işlemlerin, ancak bu işlemle arasında meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği, sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırlarının her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmesi gerektiği açıktır.
Uyuşmazlıkta, ...ve ...’ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olmaması için Bakanlıkça kayıtlarının tutulmasına ilişkin kısmı açısından davacı şirketin, bir güncel, kişisel ve meşru menfaatinin etkilenmediği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin, ...ve ...’ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olmaması için Bakanlıkça kayıtlarının tutulmasına ilişkin kısmı yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin anılan kısmının da iptali yönünde verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının; dava konusu işlemin, davacı şirketin kuruluş ortakları ...ve ...’ın yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olmaması için Bakanlıkça kayıtlarının tutulmasına ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA, dava konusu işlemin, davacı şirket hakkında 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 10/02/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.