Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2018/810 E. , 2022/1489 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/810
Karar No : 2022/1489
DAVACI : ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN KONUSU : Adana İl Sağlık Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapan davacı tarafından; 07/11/2017 günlü, 51275 sayılı olur ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin "İl Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu" başlıklı 6. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "Başkanlıklar bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Ek- 3'te belirlenen birim sayıları esas alınarak müdür tarafından birimler kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir.
" düzenlemesinin ve bu düzenlemeye ilişkin Ek-3 sayılı cetvelin; aynı Yönerge'nin "İlçe Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "İlçe sağlık müdürlüğü bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Türkiye İstatistik Kurumu verileri esas alınarak nüfusu; 200.000 ila 350.000 arasında olan ilçelere 2 yi, 350.000 ila 500.000 arasında olan ilçelere 3 ü, 500.000 ila 750.000 arasında olan ilçelere 4 ü, 750.000'in üzerinde olan ilçelere 5 i geçmemek üzere müdür tarafından birim kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir." düzenlemesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı; sağlık memuru olarak göreve başladığını, 2015 yılında yapılan görevde yükselme sınavında başarılı olarak kadrolu şube müdürü olarak atandığını,
694 sayılı KHK ile Bakanlığın taşra teşkilatında bazı değişikliklerin yapıldığını, boş şube müdürü kadrolarının iptal edildiğini, sonraki tarihte Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliği'nde değişiklik yapıldığını ve daha öncesinde yönetim hiyerarşisinde yer alan şube müdürü unvanına ilişkin açık bir düzenleme yapılmayarak kazanılmış haklarının korunmadığını,
Şube müdürlüğü kadrosunun görevde yükselmeye tabi olduğunu, hiçbir objektif kriter aranmaksızın idari tasarrufla atanılabilen uzman kadrosuyla şube müdürlüğünün denk tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, 694 sayılı KHK'ye aykırı düzenleme yapıldığını ve bu şekilde şube müdürü unvanın içinin boşaltıldığını,
Görevde Yükselme Yönetmeliği'nde şube müdürlüğü kadrosunun yönetim hizmetleri grubunda, uzman kadrosunun ise araştırma, planlama hizmetleri grubunda yer aldığını, dava konusu Yönerge ile anılan Yönetmelik'e aykırı olarak iki kadro arasındaki hizmet grubu farkının ortadan kaldırıldığını,
694 sayılı KHK eki (II) sayılı cetvele göre sözleşmeli uzmanların sadece il sağlık müdürlüklerinde istihdam edilebileceğini, Yönerge'nin dava konusu 7/2 maddesi ile sözleşmeli uzmanların ilçe sağlık müdürlüklerinde oluşturulacak birimlerde de görev alması sağlanarak 694 sayılı KHK'ye aykırı düzenleme yapıldığını, bu durumdan doğrudan etkilendiğini, ilçe sağlık müdürlüğüne kendisi yerine herhangi bir uzmanın atanmasına imkan tanındığını ileri sürmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :
Davalı idarece; usule ilişkin olarak, 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği,
Esasa ilişkin olarak ise, Anayasa'nın 56. maddesi ile Devlete sağlık alanında önemli görev ve yükümlülükler verildiği,
663 sayılı KHK'nin 25 ve 40. maddelerine dayanılarak, 04/01/2012 günlü, 28163 sayılı Resmi Gazete'de Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliği'nin yayınlandığı, bu düzenlemeler doğrultusunda da dava konusu Yönerge'nin yürürlüğe girdiği,
694 sayılı KHK ile 663 sayılı KHK'ye eklenen Ek-1 maddesi ile taşra teşkilatındaki münhal şube müdürü kadrolarının iptal edildiği, 694 sayılı KHK'nin 190. maddesi ile değiştirilen 663 sayılı KHK'nin 42. maddesi ile il sağlık müdürlüklerinde uzman istihdamının öngörüldüğü,
Söz konusu düzenlemeler uyarınca Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliği'nde değişikliğe gidildiği, taşra teşkilatının kadro yapısı ve standartlarının 694 sayılı KHK'ye uygun olarak belirlendiği,
Yönetmelik ile il sağlık müdürlüğü, ilçe sağlık müdürlüğü ve hizmet birimlerinin kadro ve pozisyon standardı ile birim adları ve görev tanımlarının yönerge ile belirleneceğinin belirtildiği,
Ülke genelinde il ve ilçe sağlık müdürlükleri bünyesinde toplamda 2075 adet birimin bulunduğu, 484 adet kadrolu şube müdürünün görev yaptığı, sözleşmeli uzman kadro sayısının 1502 olduğu, görevdeki uzman sayısının ise 1349 olduğu, şube müdürleri yanında sözleşmeli uzmanların tamamının da birim sorumlusu olarak görevlendirilmesi durumunda dahi 153 birimin boş kaldığı, davacının mağduriyetinin olmadığı,
Dava konusu Yönerge'nin, Bakanlığın görev ve yetkileri dahilinde güncellenen sağlık politikaları çerçevesinde ve üst hukuk normlarına uygun olarak kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda hazırlandığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 07/11/2017 günlü, 51275 sayılı olur ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin dava konusu düzenlemelerinin üst hukuk normlarına aykırı olarak il müdürlerine birim kurma/kaldırma yetkisi verdiği, hukuka aykırı olan düzenlemelerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Adana İl Sağlık Müdürlüğü'nde şube müdürü olarak görev yapan davacı tarafından, 07/11/2017 tarih ve 51275 sayılı olur ile 28163 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliği'ne dayanılarak hazırlanan "Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge"nin, "İl Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu" başlıklı 6. maddesinin 4. fıkrasında düzenlenen "Başkanlıklar bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Ek- 3'te belirlenen birim sayıları esas alınarak müdür tarafından birimler kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir.
" hükmünün ve buna ilişkin Ek-3 sayılı cetvelin; yine aynı Yönerge'nin "İlçe Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen "İlçe sağlık müdürlüğü bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Türkiye İstatistik Kurumu verileri esas alınarak nüfusu; 200.000 ila 350.000 arasında olan ilçelere 2 yi, 350.000 ila 500.000 arasında olan ilçelere 3 ü, 500.000 ila 750.000 arasında olan ilçelere 4 ü, 750.000'in üzerinde olan ilçelere 5 i geçmemek üzere müdür tarafından birim kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir.
" hükmünün iptali istenilmektedir.
Anayasanın 124.maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarılabileceği kurala bağlanmıştır.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunun 3. maddesiyle, bütün sağlık kurum ve kuruluşlarının ve sağlık personelinin ülke düzeyinde dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esası benimsenmiş; bu çerçevede Sağlık Bakanlığı, sağlık ve yardımcı sağlık personelinin yurt düzeyinde dengeli dağılımını sağlamak üzere istihdam planlaması yapmakla görevlendirilmiştir.
4.1.2012 tarih ve 28163 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliğinin Ek-1'inde yer alan cetvelde, il ve ilçe sağlık müdürlüklerinin nüfuslara göre azami kadro standartları gösterilmiş, 9 . maddesinde de, "Bu Yönetmelik yürürlüğe girdiği tarihte, bünyesinde Ek-1’deki cetvelde belirtilenler dışındaki standart kadronun üstünde personeli bulunan birimlerin bu personele ait standart fazlası kadroları muhafaza edilir ve bunların herhangi bir sebeple birimden ayrılmaları halinde boşalan kadrolar kadro ihtiyacı bulunan diğer birimlere tahsis edilir." hükmü yer almıştır.
Belirtilen Yönetmeliği'ne dayanılarak hazırlanan "Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge"nin, "İl Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu" başlıklı 6. maddesinin 4. fıkrasında düzenlenen "Başkanlıklar bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Ek- 3'te belirlenen birim sayıları esas alınarak müdür tarafından birimler kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir.
" hükmü ve buna ilişkin Ek-3 sayılı cetvelin; yine aynı Yönerge'nin "İlçe Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen "İlçe sağlık müdürlüğü bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Türkiye İstatistik Kurumu verileri esas alınarak nüfusu; 200.000 ila 350.000 arasında olan ilçelere 2 yi, 350.000 ila 500.000 arasında olan ilçelere 3 ü, 500.000 ila 750.000 arasında olan ilçelere 4 ü, 750.000'in üzerinde olan ilçelere 5 i geçmemek üzere müdür tarafından birim kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir.
" hükmü yer almıştır.
Yukarıda belirtilen Kanun hükmü uyarınca sağlık hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde görülmesi için personelin yurt düzeyinde dengeli dağılımını sağlamakla görevli olan davalı idare tarafından, bu doğrultuda taşra teşkilatında idari birimlerin hizmet amaçlarına göre görevlendirilecek yönetici personelin dağılımı ile kadroların düzenli ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanımına dair usul ve esasların belirlenmesi amacıyla yürürlüğe konulan Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanan Yönergenin dava konusu hükümlerinde hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usule ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY :
Adana İl Sağlık Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapan davacı, 07/11/2017 günlü, 51275 sayılı olur ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin 6. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "Başkanlıklar bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Ek- 3'te belirlenen birim sayıları esas alınarak müdür tarafından birimler kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir.
" düzenlemesinin ve bu düzenlemeye ilişkin Ek-3 sayılı cetvelin; aynı Yönerge'nin 7. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "İlçe sağlık müdürlüğü bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Türkiye İstatistik Kurumu verileri esas alınarak nüfusu; 200.000 ila 350.000 arasında olan ilçelere 2 yi, 350.000 ila 500.000 arasında olan ilçelere 3 ü, 500.000 ila 750.000 arasında olan ilçelere 4 ü, 750.000'in üzerinde olan ilçelere 5 i geçmemek üzere müdür tarafından birim kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir." düzenlemesinin iptali istemiyle bakılan davayı açmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İlgili Mevzuat:
02/11/2011 günlü, 28103 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (02/07/2018 günlü, 703 sayılı KHK’nin 25. maddesiyle anılan KHK'nin adı "Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" şeklinde değiştirilmiştir.) -dava konusu Yönerge'nin yürürlüğe girdiği tarihteki haliyle- "Taşra teşkilatı" başlıklı 25. maddesinde; "(1) Bakanlık ve bağlı kuruluşları, ilgili mevzuatına uygun olarak taşra teşkilatı kurmaya ve kaldırmaya yetkilidir.
(2) Bakanlığın il ve ihtiyaca göre kurulacak ilçe yönetim birimleri il ve ilçe sağlık müdürlükleridir. İl sağlık müdürlüğü bünyesinde ihtiyaca göre halk sağlığı, kamu hastaneleri, ilaç ve tıbbi cihaz, sağlık ve acil sağlık hizmetleri ile personel ve destek hizmetlerini yürütmek üzere başkanlıklar kurulabilir.
(3) İl sağlık müdürlüğü Bakanlığın il düzeyindeki hizmetlerinin etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumludur. Bakanlığın düzenlemeleri çerçevesinde il düzeyinde personelin adil ve dengeli dağılımını yapar ve bu amaçla il içinde personel nakil ve görevlendirme işlemlerini doğrudan gerçekleştirir.
(4) İl sağlık müdürü, acil sağlık hizmetlerinin yürütülmesi için kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait tüm sağlık kurum ve kuruluşlarının sevk ve idaresinden sorumlu ve bu konuda yetkilidir.
(5) Birden fazla ildeki sağlık hizmetlerinin bir arada değerlendirilmesi, gelişmişlik farklarının giderilmesi ve hizmetlerin ve ihtiyaçların müşterek planlanması amacıyla Bakanlıkça belirlenen illerdeki müdürlerden biri koordinatör olarak görevlendirilebilir.";
"Düzenleme yetkisi" başlıklı 40. maddesinde; "Bakanlık ve bağlı kuruluşlar görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarî düzenlemeler yapabilir." hükümlerine yer verilmiştir.
04/01/2012 günlü, 28163 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliği'nin -dava konusu Yönerge'nin yürürlüğe girdiği tarihteki haliyle- "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik, Sağlık Bakanlığının taşra teşkilatında idari birimlerin hizmet amaçlarına göre görevlendirilecek yönetici personelin dağılımı ile kadroların ve pozisyonların düzenli ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanımına dair usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır."
"Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; "11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 25 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır."
Anılan Yönetmelik'in "İl ve İlçe Sağlık Müdürlüklerinin Nüfuslara Göre Pozisyon Standartları" başlıklı ekinde yer alan "Pozisyon" tablosunun devamındaki 1. fıkrasında; "İl Sağlık Müdürlüğü, İlçe Sağlık Müdürlüğü ve hizmet birimlerinin kadro ve pozisyon standardı ile birim adları ve görev tanımları yönerge ile belirlenir." düzenlemeleri yer almıştır.
07/11/2017 günlü, 51275 sayılı olur ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönergenin amacı; Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatının görev yetki ve sorumlulukları, kadro ve pozisyon standartları, kadroların ve pozisyonların düzenli ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanımı ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.";
"Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönerge; 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 40 ıncı maddesi ile 04/01/2012 tarihli ve 28163 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.";
-Davanın açıldığı tarihteki haliyle- "İl sağlık müdürlüğünün kuruluşu" başlıklı 6. maddesinde; "
(1) İldeki sağlık hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla her ilde bir müdürlük kurulur.
(2) Müdürlükte ilgili hizmet alanları itibariyle başkanlıklar oluşturulur.
(3) Müdürlüğün ilgili hizmet alanlarına göre oluşturulmuş görevleri Ek-2'de gösterilmiştir. Bu görevler Ek-l'e ve ilgili hizmet alanlarına uygun olarak Başkanlar eliyle yürütülür.
(4) Başkanlıklar bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Ek- 3'te belirlenen birim sayıları esas alınarak müdür tarafından birimler kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir.
(5) Birden fazla ildeki sağlık hizmetlerinin bir arada değerlendirilmesi, gelişmişlik farklarının giderilmesi ve hizmetlerin ve ihtiyaçların müşterek planlanması amacıyla Bakanlıkça belirlenen illerdeki müdürlerden biri koordinatör olarak görevlendirilebilir.
"İlçe sağlık müdürlüğünün kuruluşu" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliğine uygun olarak Bakanlığın ilçe düzeyindeki hizmetlerinin etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla müdürlüğe bağlı olarak ilçe sağlık müdürlükleri kurulur.
(2) İlçe sağlık müdürlüğü bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Türkiye İstatistik Kurumu verileri esas alınarak nüfusu; 200.000 ila 350.000 arasında olan ilçelere 2 yi, 350.000 ila 500.000 arasında olan ilçelere 3 ü, 500.000 ila 750.000 arasında olan ilçelere 4 ü, 750.000’in üzerinde olan ilçelere 5 i geçmemek üzere müdür tarafından birim kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir." düzenlemelerine yer verilmiş olup;
Anılan Yönerge'nin ekinde de Ek-3 sayılı "Birim Dağılım Cetveli" yer almıştır.
Dava konusu düzenlemelerin incelenmesi :
I - 07/11/2017 günlü, 51275 sayılı olur ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin 6. maddesinin 4. fıkrasında yer alan düzenlemenin ve bu düzenlemeye ilişkin Ek-3 sayılı cetvelin iptali istemine ilişkin olarak;
07/11/2017 günlü, 51275 sayılı olur ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin "İl Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu" başlıklı 6. maddesinin 4. fıkrasında; "Başkanlıklar bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Ek- 3'te belirlenen birim sayıları esas alınarak müdür tarafından birimler kurulabilir. Birimlerin sorumluluğu şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirilir.
" düzenlemesi yer almakta olup, anılan düzenlemenin, 09/10/2019 günlü, 13461 sayılı Bakan Onayı ile değiştirildiği görüldüğünden, anılan düzenleme ile bu düzenlemeye ilişkin Ek-3 sayılı cetvele yönelik olarak davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği düzenleme ve bu düzenlemeye ilişkin Ek-3 sayılı cetvel yürürlükte olmadığından, anılan düzenleme ile bu düzenlemeye ilişkin Ek-3 sayılı cetvelin iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
II - Anılan Yönerge'nin "İlçe Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında yer alan düzenlemenin iptali istemine ilişkin olarak;
Dava konusu Yönerge'nin yürürlüğe girdiği tarihteki haliyle 663 sayılı KHK'nin 25. maddesinde, il sağlık müdürlüğünün, Bakanlığın il düzeyindeki hizmetlerinin etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olduğu, Bakanlığın düzenlemeleri çerçevesinde il düzeyinde personelin adil ve dengeli dağılımını yapacağı ve bu amaçla il içinde personel nakil ve görevlendirme işlemlerini doğrudan gerçekleştireceği hüküm altına alınmış ve aynı KHK'nin 40. maddesiyle de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarına, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarî düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiştir.
663 sayılı KHK'nin 25. maddesine dayanılarak hazırlanan Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliği'nin -dava konusu Yönerge'nin yürürlüğe girdiği tarihteki haliyle- ekinde yer alan "Pozisyon" tablosunun devamındaki 1. fıkrasında; "İl Sağlık Müdürlüğü, İlçe Sağlık Müdürlüğü ve hizmet birimlerinin kadro ve pozisyon standardı ile birim adları ve görev tanımları yönerge ile belirlenir." düzenlemesi yer almıştır.
Aktarılan düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, il ve ilçe sağlık müdürlükleri ile hizmet birimlerinin kadro ve pozisyon standardı ile birim adları ve görev tanımlarının belirlenme yetkisi yönergeye bırakılmıştır.
Dava konusu Yönerge'nin 6. maddesiyle il sağlık müdürlüklerinin kuruluşu düzenlenmiş ve bu düzenlemeye ilişkin birim dağıtım cetveli de Yönerge'nin ekinde yer almış; aynı Yönerge'nin 7. maddesiyle de ilçe sağlık müdürlüklerinin kuruluşu düzenlenmiştir.
Anılan Yönerge'nin dava konusu 7. maddesinin 2. fıkrasında, ilçe sağlık müdürlüğü bünyesindeki iş ve işlemleri yürütmek üzere, Türkiye İstatistik Kurumu verileri esas alınarak nüfusu; 200.000 ila 350.000 arasında olan ilçelere 2'yi, 350.000 ila 500.000 arasında olan ilçelere 3'ü, 500.000 ila 750.000 arasında olan ilçelere 4'ü, 750.000’in üzerinde olan ilçelere 5'i geçmemek üzere müdür tarafından birim kurulabileceği, birimlerin sorumluluğunun şube müdürleri ve/veya uzmanlar tarafından yerine getirileceği düzenlemesine yer verilerek, 663 sayılı KHK'nin ilgili düzenlemeleriyle yönetmeliğe, Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliği ile de yönergeye bırakılan ilçe sağlık müdürlüklerinin hizmet birimlerini belirleme yetkisi il sağlık müdürüne verilmiştir. Dava konusu düzenlemede yer alan nüfus istatistikleri ve birim sayıları doğrultusunda, bu birim sayılarını geçmemek üzere il sağlık müdürlüğünce birim kurulabilmesi, aynı zamanda kaldırılabilmesi ve bu birimlerin adları ile görevlerinin belirlenmesi mümkün olabilmektedir. İlgili düzenlemedeki nüfus istatistiklerine göre en fazla kaç birim kurulabileceği belirtilmiş olmakla birlikte birim sayılarının ne kadar olacağı, birim adlarının ve görevlerinin neler olacağı yönünde bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
İdari teşkilatlanmaya ilişkin genel ilkeler uyarınca, idari teşkilatların kanun veya kanun hükmünde kararnameler ile kurulabileceği açıktır. Buna karşın, yürütülecek asli hizmetler ile hizmet birimleri dışında, kurumun özelliği, hizmetin dinamik yapısı ve ihtiyaçlara göre belirlenecek hizmet birimlerinin kurulabilmesi/kaldırılabilmesi hususunun alt düzenleyici işlemlere (yönerge-genelge) bırakılması mümkün ise de, Yönetmelik ile Yönerge'ye bırakılan ilçe sağlık müdürlüklerinin hizmet birimlerini belirleme yetkisinin, Yönerge'nin dava konusu edilen maddesiyle, il sağlık müdürüne bırakıldığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan hareketle, 663 sayılı KHK'nin ilgili düzenlemeleriyle yönetmeliğe, Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı İdari ve Hizmet Birimleri Kadro Standartları Yönetmeliği ile de yönergeye bırakılan ilçe sağlık müdürlüklerinin hizmet birimlerini belirleme yetkisinin, yönergeyle düzenlenmesi gerekirken, birim sayılarının üst sınırının kaç olacağı dışında herhangi bir sınırlamaya da yer verilmeksizin il sağlık müdürüne bırakılmasına ilişkin 07/11/2017 günlü, 51275 sayılı olur ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin dava konusu 7. maddesinin 2. fıkrasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 07/11/2017 günlü, 51275 sayılı olur ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin 6. maddesinin 4. fıkrası ile Ek-3 sayılı cetvelinin iptali istemine ilişkin olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla,
2. Aynı Yönerge'nin 7. maddesinin 2. fıkrasının İPTALİNE oybirliğiyle,
3. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta giderinden artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 23/03/2022 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İdari Yargı denetiminin amacının "hukuka uygunluk" olduğu ve bu denetimin de dava konusu işlemin kurulduğu tarih itibarıyla gerçekleştirilmesi gerektiği İdare hukukunun ve idari yargının bilinen en temel ilkeleridir. Bu nedenle, 07/11/2017 günlü, 51275 sayılı olur ile yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'nin "İl Sağlık Müdürlüğünün Kuruluşu" başlıklı 6. maddesinin 4. fıkrasında yer alan düzenleme ile bu düzenlemeye ilişkin Ek-3 sayılı cetvelin hukuka uygunluğunun denetlenerek bir karar verilmesi ve tarafların davadaki haklılık durumuna göre de yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekmekte iken, dava konusu edilen Yönerge maddesinin daha sonra yürürlüğe giren Yönerge maddesiyle değiştirilmesi nedeniyle anılan düzenleme ile bu düzenlemeye ilişkin cetvel bakımından davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen kararın bu kısmına katılmıyorum.