Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/8281 E. , 2022/5731 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/8281
Karar No : 2022/5731
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ....
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Burdur ili, Bucak ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı yapılmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Bucak Belediye Meclis kararının ve söz konusu plana yapılan itirazın reddine yönelik ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu revizyon imar planlarının kentin ihtiyaçları doğrultusunda şehircilik ilkeleri, planlama teknikleri ve kamu yararına uygun olduğu ancak planların hazırlık aşamasında kullanım kararı değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı kuruluşun görüşünün alınmadığı, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; davaya konu işlemin ada/parsel özelinde yapılan bir imar planı değişikliği niteliğinde olmadığı, Bucak ilçesinin tamamını kapsayacak şekilde yapılan bir imar planı revizyonu mahiyetinde olduğu, geniş çaplı bir revizyon işleminde tüm kurumlara ilçedeki tüm taşınmazları ile ilgili olarak özel, somut, ayrıntılı biçimde görüş sorulmasının fiilen mümkün olmadığı, işin mahiyeti icabı revizyon kapsamında kurumlardan alınacak görüş yazılarının da genel nitelikte olacağı, nitekim yatırımcı kuruluş olan il sağlık müdürlüğünden yapılacak imar planı çalışması kapsamında görüş istenildiği, buna cevaben ... Kaymakamlığı Toplum Sağlığı Merkezinin ... tarihli, .... sayılı yazısı ile plan çalışmaları kapsamında görüş belirtildiği ve rapor eklendiği, yine sonradan ... İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E.... sayılı yazısı ile de ... dahil diğer ilçelerdeki plan çalışmaları hakkında görüş yazısının yazıldığı, şu hâlde dava konusu revizyon işlemi öncesinde ilgili kuruluş olan sağlık idaresinden görüş alındığı ayrıca yapılan revizyon imar planının kent merkezindeki otopark ihtiyacının giderilmesine yönelik olumlu bir düzenleme olduğu, kısmen kaldırılan hastane işlevi için başka bir yerden eşdeğer yerin de ayrıldığı, yapılan yeni düzenlemenin yoğunluk, ulaşım, sosyal donatı gibi unsurlar yönünden de olumsuz etkilerinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda planlama yapılırken üçüncü şahıslara ait taşınmazların ticari alan olarak ayrıldığı ve bu alanlar için dava konusu taşınmaza otopark kullanım kararı getirildiği, alana ilişkin kurum görüşünün alınmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı kararnamenin 99. Madddesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca, davacı Bucak Mal Müdürlüğü yerine Bucak Kaymakamlığı (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) davacı olarak alınması suretiyle işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Burdur ili, Bucak ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti Hazineye ait taşınmaz 1992 yılından itibaren imar planlarında sağlık tesisi alanı alanı olarak planlanmış, fiilen de hastane ve otopark alanı olarak kullanımı devam ettirilmiş, mevcut hastanenin ihtiyaca cevap vermemesi üzerine yeni hastane yapımı amacıyla Burdur ili, Bucak ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlar ... tarihli, ... sayılı Bucak Belediye Meclisi kararıyla sağlık tesis alanı olarak belirlenmiş, Bucak ilçesi genelinde imar planlarının ihtiyaca cevap vermemesi üzerine ... Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı yapılmış, dava konusu alanın yeraltı otoparkı ve katlı otopark alanı olarak belirlenmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde nazım imar planı, “varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan” olarak, uygulama imar planı; "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "İmar Planı Revizyonu ve İlaveleri" başlıklı 25. maddesinin, 1. fıkrasında " İmar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İmar planları, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerdeki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında çeşitli kentsel işlevler arasında var olan, ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla yörenin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanır ve bir bütünlük arz eder. İmar planlarında yapılacak değişikliklerin de bu esaslar gözetilerek gerçekleştirilmesi ve plan bütününü bozucu, donatı alanlarını azaltıcı ve yoğunluk arttırıcı nitelik taşımaması gerektiği açıktır
Dosyanın ve Dairemizin E:... sayılı dosyalarının beraber incelenmesinden, ... tarihli, ... sayılı Bucak Belediye Meclisi kararıyla yapılan imar planı değişikliklerine ait plan raporunda Bucak ilçe nüfusunun 63.437 kişi olduğu, kent merkezi nüfusunun ise 40.903 kişi olduğu, kent merkezinde yapılacak sağlık tesisi alanı için toplam (40.903 kişi x 2 m2) 81.806 m2 alana ihtiyaç olduğu, yeni yapılacak hastane alanının 32.736 m2 olduğu ve yeni yapılacak hastanenin nüfusun 30.000 kişilik kısmının etki alanı içinde bulunduğu, 16.09.2013 tarihli bilirkişi raporunda da Bucak ilçesinin hızla geliştiği, dava konusu taşınmazların bulunduğu alandaki hastanenin kent merkezinde kaldığı ve ulaşım etki alanında bulunan 30.000 kişinin sağlık hizmetlerinden yararlandığı, mevcut hastanenin hizmet vermeye devam etmesinin planlama esasları, şehircilik ilkeleri ve kamu yararı açısından uygun olduğu şeklinde tespitlerin bulunduğu görülmektedir.
Öte yandan temyize konu karara esas alınan bilirkişi raporunda kaldırılan sağlık tesisi alanının yer seçimi, büyüklüğü, planlama alanında bu kullanıma ihtiyaç bulunup bulunmadığı hususları araştırılmadan salt ... tarihli, .. sayılı ... Belediye Meclisi kararıyla yapılan imar plan değişiklikleriyle yeni sağlık tesis alanı ayrıldığı için mevcut sağlık tesisi alanına ihtiyaç kalmadığı yönünde değerlendirme yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu alanda sağlık tesis alanına ihtiyaç olduğu ve sağlık hizmetlerinden etkin ve yaygın biçimde yararlanılmasının önemi karşısında dava konusu alanın sağlık tesis alanından katlı otopark ve yeraltı otopark alanına ayrılmasına ilişkin imar planı revizyonlarında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:.. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/05/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.