Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/846 E. , 2020/3404 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/846
Karar No:2020/3404
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurulu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E: … , K: … sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "… Belgesel" logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 27/03/2016 ve 28/03/2016 tarihlerinde yayınlanan " … " adlı belgesel yayınında yer verilen görüntülerin 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ş) bendinde yer alan, "Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz." yayın ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle uyarı yaptırımı uygulanmasına ilişkin ... Kurulu'nun (Kurul) 13/07/2016 tarih ve 35 sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E: … , K:… sayılı kararda; söz konusu yayın ile ilgili olarak yapılan şikâyetler neticesinde düzenlenen 26/04/2016 tarihli yayın hizmetleri izleme ve değerlendirme raporu ile yayına ilişkin görüntülerin yer aldığı CD kaydının birlikte incelenmesinden, belgeselde, … 'deki iç savaşın başlamasına ilişkin sürecin, iç savaş aşamasında meydana gelen olayların, çatışmalara katılanlar ve savaşta yakınlarını kaybeden kişiler ile yapılan mülakatların yer aldığı, yayının bütünü itibarıyla iç savaşın insan hayatına ve şehirlere olan etkisi, hayatta kalanların yaşadığı olumsuzluklar, bombalı saldırılardan dolayı enkaz altında kalan bir çocuğun ambulans ile hastaneye götürülüş görüntüsü ve bunun gibi iç savaşın olumsuz etkilerinin neler olduğu hususuna yer verildiğinin görüldüğü, her ne kadar yayında yer verilen görüntüler ve söyleşilerin şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamayacağı yayın ilkesinin ihlâli anlamında değerlendirilerek uyuşmazlığa konu Kurul kararı tesis edilmiş ise de, yayın bir bütün olarak değerlendirildiğinde, söz konusu yayının bir belgesel olduğu, bu yayında, … 'de yaşanan iç savaşın oluşturmuş olduğu olumsuz etkilere maruz kalan insanların yaşamakta olduğu çaresizliğin ve dramın görüntüler ve tanıklarla yapılan söyleşiler ile ortaya konulduğu, bu görüntü ve söyleşilerin şiddeti özendirici ve kanıksatıcı olmasından ziyade savaşın insan hayatında oluşturduğu ağır tahribatın ortaya konulmasına yönelik olduğu, şiddeti özendirici nitelikte olmadığı, çocuk yaşamı üzerinde savaşın ne kadar büyük etkilere sebep olduğu, babasını kaybeden bir çocuğun ne kadar zor bir yaşam mücadelesi verdiğinin ortaya konulmaya çalışıldığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan araştırmaların televizyonda şiddet eğilimli program izleyenlerin, izlemeyen seyirci kitlesine oranla daha saldırgan davranışlar sergilediğini ortaya çıkardığı, şiddet bilgisi ve görüntüsüne maruz kalmanın şiddete maruz kalma niteliğinde olduğu, medyada şiddete sık sık yer verilerek duyarsızlaştırma yoluna gidildiği, televizyon programlarında şiddetin yer almasının şiddetin model alınmasına, bireylerin tetiklenmesine, şiddetin toplum içinde istenilen bir davranış olarak algılanmasına neden olabileceği, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, yayında yer alan görüntülerin ve konuşmaların kurgu olmadığı, … 'de yaşanan iç savaşın olumsuz etkilerinin neler olduğunun ortaya konulduğu, şiddeti özendirici ve kanıksatıcı olmadığı, dava konusu Kurul kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E: … , K: … sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 26/11/2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.