Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/8479 E. , 2021/9878 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/8479
Karar No : 2021/9878
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın, 1/5000 ölçekli nazım imar planına ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:... K:... sayılı kararın, 1/5000 ölçekli nazım imar planına ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmının dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.
Temyize konu kararın parselasyon işlemine ilişkin kısmına gelince;
Dava konusu parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davalarda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:..., E:..., K:..., E:..., K:... sayılı iptal kararları sırasıyla Danıştay Altıncı Dairesinin 22/10/2010 tarihli, E:2008/12403, K:2010/9696, E:2008/12405, K:2010/9704 ve E:2008/12404, K:2010/9697 sayılı kararlarıyla onanmış, bu yargı kararları uyarınca ... tarihli, ... sayılı belediye encümeni kararıyla geri dönüşüm yapılmasına karar verilmiştir.
İdare Mahkemesince, dava konusu parselasyona yönelik olarak ... tarihli,... sayılı belediye encümeni kararıyla geri dönüşüm kararı alındığından parselasyon işlemi yönünden davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmış ise de; geri dönüşüme yönelik olarak alınan ... tarihli,... sayılı belediye encümeni kararının, yargı kararının uygulanması amacıyla tesis edildiği, dolayısıyla parselasyon işlemi yönünden davayı konusuz bırakmayacağı, parselasyona yönelik olarak mahkemece bir karar verilmesi gerektiği açıktır.
Dava konusu parselasyon işleminde, belediye adına yoldan ihdas suretiyle oluşturulan bazı parsellerin belediye adına dağıtıma girdiği, bu parsellerden DOP kesildikten sonra belediye adına imar parseli tahsis edildiği görülmüştür.
Kadastral yolların ihdas edilerek belediye adına tescil edildiği ve böylece düzenleme ortaklık payının olması gerekenden fazla hesaplandığı ve düzenlemeye giren taşınmazlardan daha fazla oranda DOP alındığı anlaşıldığından parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesi kararının, parselasyon işlemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik bölümüne karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin olarak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle temyize konu kararın, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik bölümünün onanmasına, parselasyon işlemine yönelik bölümünün bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava, Kırşehir ili, Kaman ilçesi, ... Mahallesi, ... Cad. mevkii, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda ... tarihli, ... sayılı belediye encümeni kararıyla kabul edilen parselasyon işlemi ile dayanağı ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 1/5000 ölçekli nazım imar planında ... ada, ... ve ... sayılı parsellerin meskun konut alanında kaldığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında davacının ... sayılı parseli üzerinde bulunan tek katlı konut yapısının güneyinden doğu-batı uzanımda 7 metrelik yaya/servis yolu geçtiği, ... ve ...sayılı parsellerin üzerinden geçen 7 metrelik bu yol nedeniyle parsellerin konut kullanımlı iki farklı imar adasına isabet ettiği, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, 1/5000 ölçekli nazım imar planına uygun olduğu, dava konusu planlardan sonra ... tarihli, ...sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan revizyon imar planında da parsellerin kullanım kararlarında ve yapılaşma koşullarında hiçbir değişikliğe gidilmediği, parsellerden geçen 7 metrelik yola alanda ihtiyaç bulunduğu, yol güzergahının ... sayılı parselin kuzey veya güney sınırına kaydırılmasının plan tasarımını ve trafik güvenliğini olumsuz etkileyeceği, yolun geçirilmesinde davacı taşınmazlarına özel bir yaklaşım izlenmediği, plan tasarımı ve plan tekniği açısından yolun en uygun güzergahtan geçirildiği, ... sayılı parselin 20 metrelik taşıt yolu ile 7 metrelik yaya/servis yolunun kesişiminde köşe başı parsel konumunda kaldığı, plan kararlarının anılan parseldeki mevcut konut yapısına giriş çıkışı engellemesinin söz konusu olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddine, parselasyon işlemi yönünden ise dava konusu parselasyonun mahkemenin ... tarihli, E:..., K:..., E:..., K:... , E:... , K:... sayılı kararlarıyla iptaline karar verildiği, bu kararların Danıştay Altıncı Dairesinin 22/10/2010 tarihli, E:2008/12403, K:2010/9696, E:2008/12405, K:2010/9704 ve E:2008/12404, K:2010/9697 sayılı kararlarıyla onandığı, anılan mahkeme kararlarının uygulanmasına yönelik olarak ... tarihli, ... sayılı belediye encümeni kararı ile geri dönüşüm kararı alındığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuş, istinaf başvurusunun reddi üzerine karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyize konu kararın, 1/5000 ölçekli nazım imar planına ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:... K:... sayılı kararın, 1/5000 ölçekli nazım imar planına ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmının dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.
Temyize konu kararın parselasyon işlemine ilişkin kısmına gelince;
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmü yer almaktadır.
Parselasyon işleminin amacı; imar planı, plan raporu ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, imar adasının biçim ve boyutu, yapı düzeni, inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafeleri, yapı yüksekliği ve derinliği, yerleşme yoğunluğu, taban alanı ve kat alanı katsayısı, arazinin kullanılma şekli, mülk sınırları, mevcut yapıların durumu göz önüne alınmak suretiyle üzerinde yapı yapmaya elverişli imar parseli oluşturmaktır. Düzenleme sınırı içerisinde bulunan yol, yeşil alan gibi kamusal alanların bedelsiz olarak kamuya kazandırılması için imar parsellerinde oluşacak değer artışı karşılığında düzenleme ortaklık payı alınması mümkün olmakla birlikte, asıl amaç plana uygun yapı yapmaya elverişli imar parselleri oluşturmaktır.
Kadastral yolların kapatılıp ilgili idare adına ihdas edilerek tescil görmesi ve düzenleme sahasında kadastral aşamada malik olmayan ancak ihdas yoluyla adına tescil yapılan ilgili idarenin kadastral taşınmaz malikleri gibi nitelendirilmesi söz konusu olamaz.
Bu kapsamda daha önce genel hizmetler için kullanılan kadastral yolların imar planı kararı ile arzdaki fiili kullanımı sona ermekle birlikte; alanda imar planı ile genel hizmetler kapsamındaki yollar için taşınmaz ayrılması karşısında, ihdasen tescil edilen kapanan yolların düzenleme sonucu elde edilen umumi hizmetler alanına tahsis edilmesi gerekmektedir.
Aksine bir yaklaşım, umumi hizmet alanları olarak hizmet gören ve kapanan yolların miktarı kadar ilave bir alandan, kadastral karşılığı olmadan düzenleme alanında taşınmaz edinilmesi sonucunu doğurur ki bu durum mülk sahiplerinin aleyhine bir sonuç yaratması yanında 3194 sayılı Yasanın 18. maddesinin amacının dışında, ilgili idare adına taşınmaz elde edilmesine imkan sağlayacaktır.
Danıştay Altıncı Dairesinin yerleşik kararları da; parselasyon işlemi yapılırken düzenleme alanında kapanan kadastral yolların bulunması durumunda düzenleme ortaklık payının, kamu alanlarına ayrılan yerlerden bu kapanan kadastral yolların düşülmesinden sonra hesaplanması ve düzenlemeye giren parsel maliklerinden bu miktarın alınması suretiyle şahıs arazilerinden daha fazla oranda düzenleme ortaklık payı kesilmesine yol açılmamasını öngörmektedir.
Dava konusu parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davalarda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:..., E:..., K:..., E:..., K:... sayılı iptal kararları sırasıyla Danıştay Altıncı Dairesinin 22/10/2010 tarihli, E:2008/12403, K:2010/9696, E:2008/12405, K:2010/9704 ve E:2008/12404, K:2010/9697 sayılı kararlarıyla onanmış, bu yargı kararları uyarınca ... tarihli, ... sayılı belediye encümeni kararıyla geri dönüşüm yapılmasına karar verilmiştir.
İdare Mahkemesince, dava konusu parselasyona yönelik olarak ... tarihli,... sayılı belediye encümeni kararıyla geri dönüşüm kararı alındığından parselasyon işlemi yönünden davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmış ise de; geri dönüşüme yönelik olarak alınan ... tarihli,... sayılı belediye encümeni kararının, yargı kararının uygulanması amacıyla tesis edildiği, dolayısıyla parselasyon işlemi yönünden davayı konusuz bırakmayacağı, parselasyona yönelik olarak mahkemece bir karar verilmesi gerektiği açıktır.
Dava konusu parselasyon işleminde, belediye adına yoldan ihdas suretiyle oluşturulan bazı parsellerin belediye adına dağıtıma girdiği, bu parsellerden DOP kesildikten sonra belediye adına imar parseli tahsis edildiği görülmüştür.
Kadastral yolların ihdas edilerek belediye adına tescil edildiği ve böylece düzenleme ortaklık payının olması gerekenden fazla hesaplandığı ve düzenlemeye giren taşınmazlardan daha fazla oranda DOP alındığı anlaşıldığından parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesi kararının, parselasyon işlemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik bölümüne karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin olarak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle,... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın parselasyon işlemine yönelik bölümünün BOZULMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik bölümünün ONANMASINA, dosyanın adı geçen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi gönderilmesine, 22/09/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.