Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/8534 E. , 2021/5832 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/8534
Karar No : 2021/5832
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura düzenlediğinden bahisle re'sen tesis edilen vergi mükellefiyetinin iptali ve takdir komisyonu kararlarına istinaden tarh edilen 2014 yılı gelir vergisi, 2014/1-3, 4-6, 7-9 dönemleri geçici vergiler ile kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; olayda davacı, sahte fatura düzenleme organizasyonu içinde yer aldığından bahisle takdire sevk edilmiş ise de; konuya ilişkin olarak düzenlenen vergi tekniği raporunda son şirket müdürü ...'nın şirketi devir almadan önce Kırklareli 1.Noterliği huzurunda vermiş olduğu 03/06/2013 tarihli vekaletname ile ...ve ...'u şirketi her hususta ve tüm konularda tam yetkiyle temsil ve ilzama yetkili vekil olarak tayin ettiği, söz konusu vekaletnameye istinaden ...ve ...'un Bakırköy 14. Noterliğinde 06/06/2013 tarihli Limited Şirket Hisse Devri Sözleşmesini imzalayarak şirketi son şirket müdürü ... üzerine devir aldıkları, bunun dışında davacının komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yaptığına ilişkin somut bir tespit bulunmadığı; dolayısıyla, gerek inceleme aşamasında vergi müfettişince tanzim edilen ve takdire dayanak alınan vergi tekniği raporunda, gerekse takdir komisyonunca alınan kararda davacının komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yaptığına ilişkin somut bir tespite dayanılmaksızın, sadece bu konuda şirket müdürünün şirketi devralmadan önce davacı adına devir amaçlı verilen vekaletname esas alınarak yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan, …. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K: … sayılı kararıyla davacı adına tesis edilen mükellefiyet işleminin iptaline hükmedildiği anlaşıldığından, “derdestlik” halinin varlığı nedeniyle davanın sözü edilen idari işleme ilişkin kısmının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı adına yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu öngürülmüş, 30. maddesinin 1. fıkrasında, re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlandıktan sonra, aynı maddenin 6. bendinde, tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması hali re’sen tarh nedeni olarak belirtilmiş, 134. maddesinin 1. fıkrasında ise, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Kırıkkale 1. Noterliğinde düzenlenen … tarih ve … yevmiye numaralı vekaletname ile ...'nın "T.C Hudutları dahilinde kurulu bulunan veya kurulacak olan şirketlerden dilediği miktar, dilediği bedel ve şartlarla hisseler devir almaya, devir bedellerini tediyeye, hisse devir sözleşmelerini tanzim ve imzalamaya, ayrıca bilcümle şirketlerde gerek halen kayıtlı ve gerekse bundan sonra devir alınacak olan hisselerin bir kısmını veya tamamını dilediği kimse veya kimselere dilediği bedel ve şartlarla devretmeye, devir bedellerini talep, tahsil ve ahzu kabza, sulh ve ibraya, devir senet ve sözleşmelerini tanzim ve imzalamaya, elden evrak alıp vermeye, bu işlemlerle ilgili olarak bilcümle resmi daireler, maliye, belediye, vergi daireleri, Ticaret Sicil Müdürlükleri, Ticaret Odaları ve diğer ilgili makam ve merciler nezdinde tam yetkiyle temsile, şirketin diğer ortakları nezdinde dahi temsile, ortaklar kurulu toplantılarına katılmaya, kararlar almaya, alınmış veya alınacak kararlara itiraza, kararları kabul veya redde, oy kullanmaya, seçmeye ve seçilmeye, kendi imzası ile dilekçeler vererek her türlü müracaatlarda bulunmaya, bunları takip ve neticelendirmeye, yazılı ve sözlü olarak beyan ve izahatlarda bulunmaya, bunları geri almaya, değiştirmeye, yerine yenilerini vermeye, kayıt ve suretleri tetkike, çıkarttırmaya, elden alıp vermeye, son dereceye kadar işlemleri takibe, bütün bu işlerle ilgili olarak gerekli her türlü evrak ve belgeyi tanzim ve imzaya, takdime, lüzumlu bilcümle vergi, harç ve masrafları tediyeye, beyannameler tanzim ve imzalamaya, iade olunan veya fazla ödenen vergileri geri almaya, velhasıl tüm bu konularda tam yetkiyle temsil ve ilzama yetkili olmak üzere" ...ve ...'u vekil tayin ettiği, söz konusu vekaletnameye istinaden de ...ve ...'un, Bakırköy 14. Noterliğinin … tarih ve … yevmiye numarası ile onaylı Limited Şirket Hisse Devri Sözleşmesini imzalayarak ... Organizasyon Tasarım ve Yayıncılık Ltd. Şti.'nin hisselerini ... üzerine devraldığı anlaşılmıştır.
... Organizasyon Tasarım ve Yayıncılık Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; şirket dergi ve süreli yayınların yayımlanması faaliyeti ile iştigal etmekte iken şirket müdürü …'nun şirketteki mevcut hisselerini ve şirket müdürlüğü görevini 21/06/2013 tarih ve 8347 sayılı ticaret sicil gazetesiyle ...'na devrettiği, daha sonra mükellef kurumun 26/07/2013 tarih ve 8372 sayılı ticaret sicil gazetesiyle ticaret ünvanını … Demir Çelik San. ve Tic. Ltd. Şti olarak değiştirdiği, faaliyetine inşaat taahhüt ve müteahhitlik işleri yapmak üzere devam ettiği, 31/05/2014 tarihinde ise mükellefiyetinin re'sen terkin edildiği, şirketin 2013 ve 2014 yıllarına ait kurumlar vergisi beyannamelerinin verilmediği, katma değer vergisi matrahları toplamının ise 2013 yılında 14.327.318,84 TL, 2014/1 ila 5 döneminde 12.794.709,49 TL olduğu, şirketin 2013 ve 2014 yıllarında Ba bildirim formlarıyla mal ve hizmet aldığını beyan ettiği mükellefler tarafından Bs bildirim formlarının verilmediği, mal alışı yapıldığı bildirilen mükellefler hakkında sahte fatura düzenledikleri yönünde tanzim edilmiş vergi tekniği raporları bulunduğu, 28/03/2013 tarihli yoklamada, ilgili firmanın, adresi ikamet amaçlı kullanan şirket ortağı …'nun ikametgahı olan villanın giriş katında 40 m2'lik bir ofiste bulunduğu, kirasının 500 TL olduğu, adreste 3 kişi çalıştığı, firmanın faaliyet konusunun yurtiçi-yurtdışı çeşitli organizasyonlar düzenlemek, danışmanlık, reklam yapmak olduğu, demirbaş olarak 1 adet masa, 2 adet bilgisayar, 1 adet LCD TV, 1 adet koltuk takımı ve muhtelif ofis eşyası bulunduğu; 30/06/2014 tarihli yoklamada, ilgili mükellef şirketin tanınmadığı, muhtarlık kayıtlarında yer almadığı; 03/07/2014 tarihli yoklamada, söz konusu adresin açık olduğu ancak 13/01/2014 tarihinde adreste başka bir mükellefin faaliyete başladığı, bu tarihten önce yaklaşık 6 ay süre ile adresin boş olduğu hususlarının beyan ve tespit edildiği; mükellef şirketin unvan değişikliğinin yapıldığı 26/07/2013 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ticaret merkezi olarak görünen adrese ilişkin herhangi bir yoklama yapılmadığının tespiti üzerine, 04/02/2016 tarihinde düzenlenen e-yoklama fişinde, adreste 5 tane iş yeri, 10 tane daire bulunduğu, ödevli mükellefin tanınmadığı, yaklaşık 20 yıldır bina sorumlusu olan kişinin, böyle bir firmanın adreste hiç faaliyet göstermediği ve tanınmadığı beyanında bulunduğu bilgisine yer verildiği; şirketin vadesi geçmiş ve ödenmesi gereken toplam 28.166,49 TL vergi borcu bulunduğu, hiç ödeme yapılmadığı, ...'un ortağı olduğu bir şirket hakkında sahte fatura düzenleme yönünden vergi tekniği raporu tanzim edildiği, ...'un ortak/yönetici olduğu şirketin mükellefiyet kaydının re'sen terk ettirildiği, yine ...nın ortak/yönetici olduğu iki şirket hakkında sahte fatura düzenlediği yönünde tespitler yapıldığı, bir şirketin ise re'sen terk ettirildiği; ...'un vergi dairesine verdiği ifadesinde, şirketin son müdürü ...'nı şahsen tanımadıklarını, sadece o dönemde muhasebeci arkadaşının şehir dışında işi olması nedeniyle devir işlemlerini kendisinin ve abisi ...'un yapmasını istediğini, söz konusu vekaletnameye istinaden sadece şirketi devir almak için işlemde bulunduklarını beyan ettiği, şirketin hisse devir sözleşmesinin yapıldığı 06/06/2013 tarihinden itibaren gerçek bir ticari faaliyette bulunmadığı, bu tarihten itibaren komisyon karşılığında sahte fatura düzenleme amacı ile mükellefiyetine devam ettiği, şirket müdürü olarak görünen ... ile ...ve ... isimli şahısların sahte fatura düzenleme organizasyonu içinde yer aldıkları, 06/06/2013 tarihi itibariyle bu şahıslar adına eşit paylı olarak adi ortaklık tesis ettirilmesi, adi ortaklık adına katma değer vergisi mükellefiyeti, ismi geçen şahıslar adına ise ayrı ayrı gelir vergisi ve geçici vergi mükellefiyetleri oluşturularak dönem matrahlarının tespiti için takdir komisyonuna sevk edilmeleri gerektiği tespitlerine yer verildiği görülmüştür.
Olayda, her ne kadar Vergi Mahkemesince, davacının komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yaptığına ilişkin somut bir tespite dayanılmaksızın, sadece şirket müdürünün şirketi devralmadan önce verdiği Kırıkkale 1. Noterliğinde düzenlenen … tarih ve … yevmiye numaralı vekaletname esas alınmak suretiyle yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ve Vergi Dava Dairesince istinaf başvurusu reddedilmiş ise de; söz konusu vekaletname ile davacı ve ...'un şirketle ilgili konularda şirket müdürünü tam yetkiyle temsil ve ilzama yetkili kılındığı, dolayısıyla şirket ile ilgili işlemlerde kanuni temsilci gibi hareket etme yetkilerinin bulunduğu ve şirket adı altında yapılan işlemlerden sorumlu oldukları tartışmasızdır.
Yukarıda yer verilen tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, şirket tarafından yüksek tutarlı katma değer vergisi matrahları beyan edilmesine rağmen, mal alışlarının gerçeği yansıtmadığı, yapılan yoklamada bina sorumlusu olan kişinin, böyle bir firmanın adreste hiç faaliyet göstermediğini söylediği, elde edilen yüksek cirolara rağmen tahakkuk eden vergilerinin ödenmediği, ..., ...ve ... isimli şahısların ortak ve yönetici oldukları diğer şirketler hakkında da olumsuz tespitler bulunduğu, davacının da şirketi tam yetkiyle temsil ve ilzama yetkili olduğu hususları dikkate alındığında, davacı ve anılan diğer iki kişinin şirket ismini kullanarak birlikte sahte fatura düzenledikleri, dolayısıyla olayda re'sen tarh sebebinin oluştuğu sonucuna varıldığından, aksi yönde verilen mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kararda hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda, Vergi Dava Dairesince, takdir komisyonunca şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporuna dayanılarak matrah takdir edildiği anlaşıldığından, matrahın bulunuş biçimi bakımından bir değerlendirme yapılarak hangi tutarların ve oranların esas alındığının araştırılması suretiyle yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ve geçici vergi asılları yönünden de yeniden değerlendirme yapılacağı tabiidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 27/10/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.