Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/8769 E. , 2022/920 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/8769
Karar No : 2022/920
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen 2012/1 ila 12 dönemleri katma değer vergisi ile kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının fatura aldığı Zincirlikuyu Vergi Dairesi mükellefi ... Film Yapım Tur. ve Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerden, düzenlenen faturaların sahte olduğu ortaya konulamadığından söz konusu faturalar nedeniyle yapılan tarhiyatlar ile kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmaların düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı Zincirlikuyu Vergi Dairesi mükellefi ... Film Yapım Tur. ve Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; mükellefin faaliyet konusunun sinema filmi, video ve televizyon programları, yapım faliyetleri (belgesel yapımcılığı dahil) olduğu, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği, mükellef kurumun ortağı ve müdürü olan ... ’ın dört şirketin daha ortağı ve yöneticisi olduğu, bu şirketlerden biri hakkında sahte belge düzenleme yönünden vergi tekniği raporu bulunduğu, 25/02/2008 tarihli adres değişikliğine ilişkin yapılan yoklamada, mükellef kurumun çekim organizasyonu ile iştigal ettiği, işyerinin iki katlı olup 5 ayrı bölümden oluştuğu, iş yerinin bir bölümünün büro olarak düzenlendiği, diğer bölümlerinin montaj ve diğer işler için ayrıldığı, 16/04/2009 tarihli yoklamada; mükellef şirketin faaliyetine devam ettiği, faaliyet konusunun film reklam organizasyon işi olduğu, işyerinin ofis stüdyo olarak kullanıldığı, büro mobilyalarının ve bir takım montaj seti, 3 kamera ve aktarma cihazının mevcut olduğu, şirket aktifine kayıtlı bir adet aracın olduğu, şirkette 20 adet eski Türk filminin (kullanma ve kiralama) bulunduğu, işyerinin aylık kirasının 2.700,00 TL olduğu, 3 işci çalıştırdığı, mükellefin sermayesinin 50.000,00 TL olduğu, 13/06/2011 tarihli yoklamada, adreste başka bir mükellefin faaliyette olduğu, ve faaliyet konusun film yapımı ve projeksiyon klip çekimi olduğu, çalışan işci sayısının 10 kişi olduğu, depo veya şubesinin olmadığı, ortakların ... ve ... olduğu, demirbaş olarak 3 adet masa, 2 adet dizüstü bilgisayar, 1 adet montaj seti, 2 adet profesyonel kamera, 1 adet makam seti, 10 adet sandalyenin bulunduğu, kira bedelinin 1,600 TL olduğu, kira tarihininin 01/02/2008 olduğu, 15/05/2013 tarihli yoklamada; mükellefin adresinde bulunmadığı, kesin terk tarihinin ise bilinmediğinin beyan edildiği, belirtilen adreste bir avukatının faaliyette olduğu, mükellef kurumun 2010 ila 2014 yıllarında mal veya hizmet alımına ilişkin bildirimde bulunan mükelleflerden 22’si hakkında sahte belge düzenlediklerine yönelik vergi tekniği raporu bulunduğu, kalan diğer firmaların tamamına yakını hakkında sahte belge düzenleme tespiti nedeniyle özel esaslara alındığı, mükellefin 2010 yılından sonra verdiği katma değer vergisi beyannamelerinin yıllık toplamları ile gerek mükellefin vermiş oldukları (Ba) ve (Bs) formlarında yer alan tutarlar gerekse üçüncü şahısların vermiş oldukları (Ba) ve (Bs) formlarında yükümlü şirketle fatura ilişkisi belirtilenlerin bir kısmında yer alan tutarlar karşılaştırılmasında birbirleri ile uyumlu olmadıklarının saptandığı, yükümlü şirketin, özellikle (Ba) formunda bir kısım mükelleflerin mükellefiyet bilgilerini girmeyerek bunlarla ilgili iletişim sağlanmasını engellediği, 2012 yılı katma değer vergisi beyannamesinde yıllık toplam 18.839.460,00 TL tutarından matrah beyan etmesine rağmen, aynı yılda mükellefin verdiği (Bs) formları ile 732.325.770,00 TL tutarında mal ve/veya hizmet faturası düzenlediğinin beyan edildiği, buna karşın üçüncü şahıslarca verilen (Ba) formlarında bu yılda yükümlü şirketten 17.096.910,00 TL tutarında mal ve/veya hizmet faturası alındığının beyan edildiği, diğer yandan aynı yıl ile ilgili olarak yükümlü şirket tarafından verilen (Ba) formu ile toplam 5.536.689.706,00 TL tutarında mal ve/veya hizmet faturası alındığı belirtilmiş ise de, üçüncü şahıslar tarafından bu yıl ile ilgili olarak verilen (Bs) formları ile yükümlü şirkete 104.896.149,00 TL tutarında mal ve/veya hizmet satış faturası düzenlediğinin beyan edildiği, ayrıca mükellefin müzik, film, reklam gibi yapım ve organizasyon belgeleri düzenlenmesine karşın profesyonel ses veya sinema sanatçılarından hizmet aldığına dair (Ba) vs (Bs) bildirimlerinde herhangi bir kaydın olmadığı gibi, mükellef tarafından verilen muhtasar beyanname ve eklerinden Serbest Muhasebeci Mali Müşavir dışında bir serbest meslek ödemesi bildiriminin bulunmadığı tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, söz konusu mükellefin Ba/Bs formlarının uyumsuz olduğu, belirtilen ciroları yapacak ticari kapasite ve organizasyonunun (şube, işçi, mal ve hizmet alımı vb.) bulunmadığı dikkate alındığında, anılan mükellef tarafından davacıya ilgili dönemlerde düzenlenen söz konusu faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşıldığından, yapılan cezalı tarhiyatların kaldırılmasına ilişkin kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, yeniden verilecek kararda, özel usulsüzlük cezasının da değerlendirileceği tabiidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 21/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.