Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/8773 E. , 2022/2817 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/8773
Karar No : 2022/2817
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … 2-…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Danıştay Altıncı Dairesinin 22/11/2016 tarihli, E:2016/6236, K:2016/7564 sayılı bozma kararına uyularak … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Mersin İli, … İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı imar planlarında otopark olarak ayrılan taşınmazın üzerindeki kısıtlılığın imar planı değişikliği yapılarak kaldırılması ve mülkiyetin serbest kullanımına imkan tanınması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesinin Kararının özeti:İdare mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu taşınmazın hem 1/5000 ölçekli nazım imar planında hem de 1/1000 ölçekli uygulama imar planında genel otopark alanı olarak ayrıldığı, buna göre her iki plan arasında plan hiyerarşisinin sağlandığı ve buna bağlı olarak planlar arasındaki kademeli birliktelik ilkesinin yerine getirildiği, planlama bölgesinin bir alt merkez olarak gelişmesinin 2007 yılında açılan … AVM ile birlikte olduğu, bu alan ve etrafında gelişen kentsel gelişme koridorunun ihtiyaçlarının 1986 yılındaki plandan sonra 2009 yılındaki nazım imar planı ile ele alındığı, dava konusu taşınmazın bir kısmının oluşturduğu genel otopark kullanımının da alanda yoğunlaşan trafikte araçlara park yeri oluşturmak için belirlenen ihtiyaçlara karşılık oluşturulduğu, bu haliyle genel otopark kullanımının kamusal yarar gözetilerek sunulmuş bir teknik altyapı alanı olduğu,davacılar tarafından, davalı idareden taşınmazın kamulaştırılması talebinde bulunulmadığı, yalnızca imar planı değişikliği ile taşınmazın üzerindeki kısıtlılığın kaldırılarak mülkiyet hakkının serbest kullanıma imkan tanınması istemiyle başvuru yapıldığı anlaşıldığından dava konusu taşınmazın genel otopark alanı olarak ayrılmasının şehircilik ve planlama ilkelerine uygun olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Mülkiyet hakkının kullanılmasına engel teşkil edecek kısıtlılığın ilgili mevzuata göre kaldırılması gerektiği,taşınmazın 5 yıl içerisinde kamulaştırılması gerektiği,5 yıl dolduktan sonra her halde mülkiyet hakkının kullanılmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY
Dava, Mersin İli, … İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazın uygulama imar planında "genel otopark alanı" olarak belirlendiğinden bahisle plan değişikliği yapılmak suretiyle üzerindeki kısıtlılığın kaldırılarak mülkiyet hakkının serbest kullanıma imkan tanınması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT
3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dosyanın incelenmesinden; taşınmazın Mersin Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında BL-5 (Blok beş kat) yapı nizamlı konut alanında kaldığı, Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Yenişehir Planlama Bölgesi I. Etap Nazım İmar Planında "genel otopark alanı" olarak belirlendiği, Yenişehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ve Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile Nazım İmar Planı ile uyumlu olarak "genel otopark alanı" olarak ayrıldığı anlaşılmıştır.
Davacının 15/10/2018 tarihinde kayda giren dilekçesinde Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla taşınmazın fonksiyonunun "konut ve ticari" alan olarak değiştirildiği iddia edilmiş ise de uyuşmazlığın Dairemizin E:2019/13579 sayılı dosyasıyla birlikte incelenmesinden ... İdare Mahkemesinin … tarihinde kayıtlarına giren dilekçede davacı tarafından taşınmazın fonksiyonunun değiştirildiğinin bildirilmesi üzerine anılan mahkemece 23/10/2018 tarihli ara karara verilen cevapta taşınmazın Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla "konut+ticaret alanı(TİCK)-535 k/ha olarak planlandığı belirtilmiştir.
Bu durumda dava konusu taşınmazın bulunduğu alanıda kapsayan bölgede yapılan ve Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen Akdeniz-Toroslar-Yenişehir ve Mezitli ilçeleri 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Revizyonunun dava konusu taşınmazı etkileyen yönü ile birlikte bir değerlendirme yapılarak uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
Nitekim Dairemizin E:2019/13579 ve E:2019/815 sayılı dosyalarında aynı davacılar tarafından otopark alanında kalan taşınmazları için kısıtlılığın kaldırılması ve mülkiyet hakkının serbest kullanıma imkan vermesi istemiyle yaptıkları başvuruların reddi üzerine söz konusu ret işlemlerinin iptali istemiyle açmış oldukları davalarda, İdare Mahkemelerince taşınmazı kapsayan bölgede yapılan … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen nazım imar planı revizyonu yönü ile taşınmazı etkileyen kısmı hakkında bir değerlendirme yapılarak karar verilmiş önümüzdeki uyuşmazlıkta da yürürlüğe giren nazım imar planı revizyonunun taşınmazı etkileyen yönü ile yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verileceği açıktır.
KARAR SONUCU
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49.maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne
2. ... İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın BOZULMASINA,
3.2577 sayılı Kanunun(Geçiçi 8.maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen)54.maddesinin 1.fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 08/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.