Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/8899 E. , 2022/5715 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/8899
Karar No : 2022/5715
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- .... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana İli, Çukurova İlçesi, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda … Büyükşehir Belediyesi'nin … gün ve … sayılı kararıyla kabul edilen nazım imar planının ve bu doğrultuda … Belediye Meclisinin … tarih ve .. sayılı kararıyla kabul edilen uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:2017/360 sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, ... sayılı adanın ... sayılı adayla 10 metrelik … nolu sokağa cepheli olmasına rağmen ve ... sayılı adanın tüm parselleri E=2.00 yapılaşma koşulunda iken dava konusu … sayılı adanın E=1.20 yapılaşma koşuluna tabi olduğu, bu durumun imar planının adil olması ilkesine aykırı olduğu, benzer durumun dava konusu … sayılı adanın doğusunda bulunan … sayılı adada da aynı olduğu, … sayılı ada E=2.00 yapılaşma hakkına sahip iken aynı yola cepheli (… sokak) … sayılı adanın E=1.20 yapılaşma hakkına sahip olduğu, ana caddeye cepheli ada parsellerinin farklı (fazla) yapılaşma hakkı olmasının doğal olduğu, ancak arka cepheleri aynı yola bakan parseller olduğu için komşu adaların yapılaşma hakları da düşünülerek planlanması ve aynı yola bakan parsellerin eşit haklardan yararlanabilmesi gerektiği, dava konusu taşınmaza ilişkin plan değişikliğinin teknik ve bilimsel açıklamasının bulunmadığı, bu nedenle dava konusu imar planlarının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Bütüncül yaklaşımla planlama yapıldığı, önceki imar planlarında da aynı yapılaşma hakkının tanındığı, ... sayılı adaya ilişkin durumun geçmiş yıllarda oluşturulduğu, eşitsizlik ve dengesizliğin daha fazla artırılmaması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Adana İli, Çukurova İlçesi, … Mevkii, ... ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda … Büyükşehir Belediyesi'nin 14.02.2013 gün ve 34 sayılı kararıyla kabul edilen nazım imar planının ve bu doğrultuda … Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen uygulama imar planının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde nazım imar planı, “Varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan” olarak, uygulama imar planı; "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, her ne kadar Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ... sayılı adanın ... sayılı adayla 10 metrelik …. nolu sokağa cepheli olmasına rağmen ve ... sayılı adanın tüm parselleri E=2.00 yapılaşma koşulunda iken dava konusu ... sayılı adanın E=1.20 yapılaşma koşuluna tabi olduğu, bu durumun imar planının adil olması ilkesine aykırı olduğu, benzer durumun dava konusu ... sayılı adanın doğusunda bulunan ... sayılı adada da aynı olduğu, ... sayılı ada E=2.00 yapılaşma hakkına sahip iken aynı yola cepheli (... sokak) ... sayılı adanın E=1.20 yapılaşma hakkına sahip olduğu, ana caddeye cepheli ada parsellerinin farklı (fazla) yapılaşma hakkı olmasının doğal olduğu, ancak arka cepheleri aynı yola bakan parseller olduğu için komşu adaların yapılaşma hakları da düşünülerek planlanması ve aynı yola bakan parsellerin eşit haklardan yararlanabilmesi gerektiği, dava konusu taşınmaza ilişkin plan değişikliğinin teknik ve bilimsel açıklamasının bulunmadığı ifade edilmişse de, dava konusu taşınmazın bulunduğu imar adasının orta yoğunluklu konut alanı olarak belirlendiği ve bu alandaki yoğunluk kararlarının bütünlük arz ettiği, bu itibarla dava konusu nazım imar planı ile getirilen yoğunluk kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu, uygulama imar planının da nazım imar planına uygun olduğu, bilirkişi raporunda da yoğunluk kararlarının yerinde olmadığına ilişkin teknik verilerin ortaya konulamadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından kendi parselinin yüksek yoğunluklu konut alanı olarak belirlenmesi istemiyle tek parsel ölçeğinde arazi kullanım kararı açısından yapılaşma koşulları itibariyle çevresinde oluşan bütünlükten farklı bir yapının oluşmasının talep edildiği, bu talebin plan bütünlüğüne parçacıl ve noktasal bir müdahale anlamına geldiği ve aynı zamanda yoğunluk artışı getiren ve donatı alanlarını azaltıcı nitelikte olduğu dikkate alındığında, imar planlarının bütünlüğü ilkesi gereği yoğunluk kararının parsel bazında arttırılması talebinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğu açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi gerekmekte iken, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/05/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.