Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/8955 E. , 2022/2654 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/8955
Karar No : 2022/2654
TEMYİZ EDEN TARAFLAR:1- …
VEKİLİ : Av. …
2- ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2012/1 ila 12, 2013/1 dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Ege Vergi Dairesi mükellefi … Metal Elektrik Malz. ve İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Beşiktaş Vergi Dairesi mükellefi … Demir Çelik Döküm ve Paslanmaz Ürün San. Dış Tic. Ltd. Şti., Bornova Vergi Dairesi mükellefi …. Ümraniye Vergi Dairesi mükellefi … İnşaat ve Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti., Davutpaşa Vergi Dairesi mükellefi …, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerden, davacı şirkete düzenlenmiş faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan sahte faturalar olduğu anlaşıldığından yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının ilgili dönemlerde fatura aldığı Çekirge Vergi Dairesi mükellefi … Orman Ür. İz. İnş. Ya. Mlz. Oto. San. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerden ise, düzenlenen faturaların sahte olduğunu ortaya koymada yeterli olmadığı anlaşıldığından cezalı katma değer vergisi ve somut tespit bulunmadan kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Söz konusu alınan mallara ilişkin ödeme belgelerinin sunulduğu, tarhiyatların varsayıma dayalı, genel ve soyut değerlendirmeler olduğu ileri sürülmektalınan mallara ilişkin ödeme belgelerinin sunulduğu, tarhiyatların varsayıma dayalı, genel ve soyut değerlendirmeler olduğu ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu ileri sürülmektedir
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz dilekçesinde, temyiz konusu kararın redde ilişkin kısmı ile davalı idarenin kararın özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısımları yönünden ileri sürdüğü iddialar kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir..
Davalı idarenin, Mahkeme kararının cezalı tarhiyatlara ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Davacının ilgili dönemde fatura aldığı … Orman Ür. İz. İnş. Ya. Mlz. Oto. San. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporunda; … Mah. … Cad. No:… Osmangazi/BURSA adresinde 31.08.2006 tarihinden beri inşaat ve orman ürünleri faaliyeti ile iştigal ettiği, 04/09/2006 tarihinde yapılan işe başlama yoklamasında, işyerinin 300 m2 civarında olduğu, orman ürünleri ve inşaat taahhüt işleri ile iştigal ettiği, işçi çalıştırmadığının şirket müdürü nezdinde tespit edildiği, 01/03/2007 tarihinde yapılan ek işe başlama yoklamasında, mükellefin söz konusu adreste 19/02/2007 tarihinde oto yıkama ve otopark işine de başladığı, aynı adreste kereste ve doğrama işlerinin devam ettiği, mevcut işyerinde ortakların çalıştığı, işçi çalışmadığı, işyerinde bir adet oto yıkama, bir adet süpürge ve bir adet kompresör olduğu, işyerinin 300 m2 civarında olduğunun şirket müdürü nezdinde tespit edildiği, 16/11/2009 tarihinde otoparkta abonelik sistemiyle hizmet alan araçların tespitine yönelik yapılan yoklaması sonucu; mükelllef kurumun söz konusu adreste oto yıkama işinin yapıldığı, herhangi bir otopark hizmetinin verilmediğinin şirket çalışanı nezdinde tespit edildiği, mükellef kurumun 2010 ve 2011 yılları hesaplarının incelenmesi için yazılan defter ve belge isteme yazısı, mükellefin işyeri adresini terk ettiği başka bir mükellefin yaklaşık altı aydan beri faaliyette gösterdiğinin tespit edilmesi üzerine tebliğ edilemediği, 2010 takvim yılına ait kanuni defterlerin tasdikine ilişkin bilgiye rastlanılmadığı, 2011 yılına ilişkin defterlerini tasdik ettirdiği, ortaklık yapısının sık sık değiştiği, 2008 yılı kurumlar vergisinde vergiye tabi matrahının 8.299,69 TL, 2009 yılı kurumlar vergisi vergiye tabi matrahının 0,00 TL, 2010 yılı kurumlar vergisi vergiye tabi matrahının 132.553,17 TL, 2011 yılı kurumlar vergisi vergiye tabi matrahının 42.520,87 TL olduğu, net satışlarının 2008 ila 2011 yıllarında sırasıyla; 522.062,39 TL, 12.447,80 TL, 2.260.666,18 TL, 3.031.688,80 TL olduğu, 2008 ila 2011 yıllarında kurum geçici vergisi ve katma değer vergisi beyannamelerini verdiği, 2010 ila 2012 yılları arasında verilen muhtasar beyannamelerinde 1 ile 4 arası değişen sayılarda işçi çalıştırdığı, raporun yazım tarihi itibari ile 115.916,62 TL vergi borcu bulunduğu, tahakkuk eden vergilerin ödenmediği, mükellef kurum ortakları hakkında yapılan sorgulamalarda başka bir şirket ortaklığı hakkında herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı, mükellef kurumun son ortağı ve şirketi temsile yetkili müdürü …'a defter ve belge isteme yazısının mernis adresinde bulunmaması nedeniyle tebliğ edilemediği, anılan şahsın 10/07/2012 tarihinde idareye gelmesi üzerine tebliğ edildiği, ancak 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin herhangi bir defter ve belge ibraz edilmediği, …'ın hisselerinin tamamını devrettiği …'a tebliğ edilen bilgi isteme yazısına cevap verilmediği, mükellef kurumun 2008 yılında 518.900,00 TL tutarında sadece tek bir mükelleften mal aldığı, toplam 510.280,00 TL iki mükellefe mal sattığı, 2009 yılında ba-bs formlarını boş olarak verdiği, 2010 yılında 2.289.981,00 TL tutarında mal aldığı, 1.984.869,00 TL tutarında mal sattığı ve 2010 yılında mal aldığı mükellefler hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporları bulunduğu, 2011 yılında 1.614.910,00 TL mal aldığı, 2.208.872,00 TL mal sattığı, mal aldığı mükellefler hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporlarının bulunduğu, mükellef kurumun kurulduğu tarihten 2010/09 dönemine kadar muhasebe işlemlerini yürüten ... tarafından verilen ifadede özetle: “Şirketin beyanlarından da görüleceği üzere 2010 yılına kadar fazla bir faaliyeti yoktu, sadece 2008 yılında bir dönem çok büyük bir alış ve satışı olmuştu. Bu alış ve satışa ilişkin olarak kendilerine bu alışverişi nasıl yaptıklarıyla ilgili sorular sordum.O da bir yakınının kereste işi yaptığını, onun vasıtasıyla ucuz bir mal aldığını ve sattığını söyledi. Ödemelerin nasıl yapıldığı taşıma irsaliyelerinin olup olmadığını hatırlamıyorum. Ben işyerine sıkça gidip gelirdim. 2010 yılının mart nisan aylarında şirkete gidip geldiğim de bir mal alış ve satışına ilişkin telefon görüşmelerinin de olduğuna şahit oldum. 2010 yılında zannedersem nisan ayında büyük bir alış ve satışı da olmuştu. Bu alış ve satışa ilişkin ödeme belgelerini taşıma irsaliyelerini istedim ancak alışı da satışı da banka aracılığıyla yaptım dedi ancak bunlara ilişkin belgeleri bana getirmedi. Bu arada 2009 yılından itibaren muhasebe ücretini ödemede sıkıntı yaşamaya başlamıştım. Defter tasdiklerini kendileri yaptıracaktı ancak bana tasdikli defter getirmediler hep oyaladılar. 2010 eylül ayında eski ortakları şirkette ki hisselerini … ve …'a devrettiler ancak ben şirketin merkezine gidip geldiğimde bu kişiyi ağustos ayından itibaren şirkette görmeye başlamıştım. Hisse devrinden sonra alım ve satımların yükselmesi ve bu hareketlere ilişkin ödeme belgeleri, taşıma irsaliyeleri gibi belgelerin ısrarla istememe rağmen getirilmemesi durumunu dikkate alarak faaliyetlerinin gerçekliğinden emin olmadığım için bu şirketin muhasebe işlemlerini yürütmeyi durdurdum” şeklinde ifade verdiği, mükellef kurum adına verilen 2010/10 ve 11 vergilendirme dönemlerinde muhasebe işlemlerini yürüten ... tarafından verilen ifade de özetle: “Şirket yetkilisi bütün ısrarlarıma rağmen 2010 yılının önceki dönemlerine ait defter belgelerini bana getirmedi. Bu durumda benim beyannamelerini verdiği döneme ilişkin belgeleri ve 2011 yılına ilişkin tasdik ettirmiş olduğum yevmiye, kebir, envanter deflerlerini teslim tutanağı ile teslim ettim.Ben bu şirketin 2010/10,11 beyannamelerini ve bu dönemlere ilişkin ba ve bs formlarını verdim.Şirket yetkilisi alış ve satış giderlere ait belgeleri beyanname verme süresinin son gününde getiriyordu. Faturalar yüksek tutarlarda idi ve sadece faturaları getiriyordu. Taşıma, ödeme vb. belgeleri getirmiyordu. İlk dönemi bu şekilde beyannamesini verdim. Bütün ısrarlarıma rağmen önceki dönemlere ait defter ve belgeleri getirmedi. Yine kasım ayına ilişkin faturaları da beyanname verme süresinin son gününde ve yine ödeme bilgisi ve taşıma bilgileri olmadan getirdi. Bunun üzerine ben kasım ayına ilişkin beyannameleri vermeyeceğimi ifade ettim. Bu nedenle aramızda gerginlik oldu. Ben de olayın fazla uzamaması nedeni ile kasım ayına ilişkin beyannameleri de verdim. Ancak diğer beyannameleri kesinlikle vermeyeceğimi belirterek bendeki tüm evrakları teslim tutanağı ile teslim ettim. Ben Bursa SMM odasında ki görevi nedeniyle vakıf olduğum bir bilgiyi de sizinle paylaşma istiyorum. Bursa da ... adında şahsın korsan muhasebecilik yaptığı ve işlerini de Balıkesit SMMO üyesi … vasıtası ile yürüttüğü tespit edilmiş, bu kişiler hakkında gerekli hukuki süreçler başlatılmıştır. Bu şirketin benden sonra bu korsan muhasebeci tarafından muhasebe işlerinin yürütüldüğü tespit edilmiştir. Yukarıda da bahsettiğim gibi bu kişinin iş ciddiyeti olmadığı, düzgün bir kayıt ve sisteminin olmaması, işyeri ve organizasyonunun elvermediği ölçüde yüksek tutarlı faturalar alıp vermesi gibi sebeplerden dolayı bu şirketin muhasebesini bıraktım. Sadece iki dönem beyanname verdim. Söyleyeceklerim bundan ibarettir” şeklinde beyanda bulunduğu, mükellef tarafından düzenlenen belgelerin sahte olarak değerlendirildiği hususunun haklarında düzenlenen vergi tekniği raporlarıyla tespit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, davacı şirkete düzenlenen faturaların mükellefin faaliyet konusu ile uyumsuz olduğu, faaliyet konusunun sürekli değiştirildiği, alım yapılan mükelleflerin birçoğu hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu bulunduğu, tahakkuk eden vergi borçlarının ödenmediği anlaşıldığından adı geçen mükelleflerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediği sonucuna ulaşılmış olup, kararın buna ilişkin kısmında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, redde ilişkin kısmı ile kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının … Orman Ür. İz. İnş. Ya. Mlz. Oto. San. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklı cezalı tarhiyatların kaldırılmasına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, davacı aleyhine onanan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 19/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.