Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/9 E. , 2022/2829 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/9
Karar No : 2022/2829
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
… Başkanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Tekstil Turizm İthalat İhracat İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ihraç kayıtlı satışları nedeniyle 2015/1 dönemleri için doğan katma değer vergisi iade talebinin yerine getirilmesi için yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu olayda, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 32.maddesinde; bu Kanunun 11.maddesi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirileceği ve vergiye tabi işlemleri mevcut olmaması halinde indirilemeyen katma değer vergisinin ise Maliye ve Gümrük Bakanlığı'nca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağının belirtilmesi ve bu hüküm uyarınca hazırlanarak yürürlüğe konulan Katma Değer Vergisi Genel tebliğinde de iadenin nakden veya mahsuben talep edilmesinin mümkün olduğu, mükelleflerin kendi vergi borçları için yapacakları mahsuben iade taleplerinin de miktara bakılmaksızın inceleme ve teminat aranmaksızın yerine getirileceğinin düzenlenmiş olması karşısında, davacı şirketin ihracat istisnası kapsamında olduğu anlaşılan satışları dolayısıyla yüklendiği katma değer vergisinin YMM KDV iadesi tasdik raporu ile mahsuben/nakden iadesi talebiyle yaptığı başvurunun; dava konusu olayda da yasal koşulları oluştuğu halde, mahsuben/nakden iade işleminin yerine getirilmemesinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116.maddesi bağlamında vergi hatası olarak nitelendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığından, düzeltme-şikayet kapsamında yapılan başvurunun davalı idarece zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu olayda ihtilafın herhangi bir vergi hatası kapsamında bulunmadığı, Vergi Mahkemesince uyuşmazlık konusu iade talebinin 74 Seri Nolu KDV Genel Tebliğine ilişkin olduğuna yönelik değerlendirme yapılarak sonuca ulaşıldığı, ancak söz konusu tebliğin indirimli orana tabi işlemlerde iade uygulamasına ilişkin olduğu, uygulanması gereken tebliğ hükümlerinin ise KDV Genel Uygulama Tebliği olduğu, ancak söz konusu tebliğde de mükelleflerin kendi vergi borçları için yapacakları mahsuben / nakden iade taleplerinin miktara bakılmaksızın inceleme ve teminat aranmaksızın yerine getirileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Öncelikle uyuşmazlığın vergi hatası kapsamında bulunduğu açık olduğundan düzeltme şikayet başvurusuna konu edilebileceği, ancak Vergi Mahkemesince ihtilaf konusu olayın çözüme kavuşturulmasında dayanak alınan mevzuatın somut olayla herhangi bir ilgisinin bulunmadığı, davacının iade talebinin dava konusu dönemde yürürlüğe girmiş olan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği uyarınca çözüme kavuşturulması gerektiği, bu haliyle belirtilen husus kapsamında yeniden bir değerlendirme yapılmak üzere Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116. maddesinde, vergi hatasının, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış, 117. maddesinde “Hesap hataları”, 118. maddesinde ise “Vergilendirme hataları” sayılmak suretiyle belirtilmiştir.
Aynı Kanunun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilecekleri, 124. maddesinde de, vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yoluyla Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen kanun hükümlerine göre, dava açma süresi geçtikten sonra, ancak kanunda belirtilen durumlarla sınırlı olarak, hukuki ihtilaf içermeyen basit ve açık hataların düzeltme ve şikayet yolu ile dava konusu edilmesi mümkündür. Aksi takdirde, her türlü uyuşmazlığın düzeltme zamanaşımı içinde dava konusu edilebilmesi söz konusu olur ki, bu da dava açma sürelerine ilişkin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin konuluş amacına uygun düşmeyecektir.
Dosyanın incelenmesinden, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-a maddesi kapsamında ihracat yapan davacı şirketin tevkifat dolayısıyla yüklendiği katma değer vergisinin YMM iade tasdik raporu sunulmak suretiyle geçmiş dönemlerin vergi borçlarına mahsuben/nakten iadesini talep ettiği, iade raporunun incelenmesi üzerine eksiklikler bulunduğunun tespiti üzerine bu eksikliklerinin tamamlanması istendiği, eksikliklerin tamamlanamaması üzerine ise iade talebinin vergi inceleme raporunun sonucuna göre yerine getirileceğinin belirtildiği, bu arada … Gümrük Müdürlüğüne bir ihbarda bulunulduğu, bu müdürlük tarafından gereğinin yapılmasının ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğünden istenildiği, davacı tarafından düzeltme-şikayet yoluna başvurulması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, söz konusu iade isteminin yerine getirilmeme gerekçesi hukuki yorum gerektirdiğinden, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların, ancak iade isteminin yerine getirilmemesi işlemine karşı süresi içerisinde açılan davada incelenmesi mümkündür. Dolayısıyla, hukuki ihtilaf niteliğindeki dava konusu uyuşmazlığın vergi hatası kapsamında incelenmesi mümkün olmadığından, iade talebinin esası incelenmek suretiyle verilen Vergi Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 21/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.