Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/9201 E. , 2021/13911 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/9201
Karar No : 2021/13911
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1-(DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2-(DAVACI) …Belediye Başkanlığı
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının karşılıklı temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlara ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine dair İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planı değişikliğiyle … ada, … parsel sayılı taşınmazın park alanından, sosyal altyapı alanına dönüştürüldüğü, kaldırılan park alanı kullanımı için aynı bölgede eşdeğer alan ayrılmadığı, diğer yandan sosyal altyapı alanı olarak belirlenen taşınmazlarda yapılaşma koşulu öngörülmeyerek, uygulamanın avan projeye göre yapılmasının imar planının dentlenmesini ve öngörülebilirliğini engellediği, dini tesis alanı yönünden fonksiyon değişikliği yapılmadığı, sadece dini tesis alanı kullanımının … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlara taşındığı, dava konusu plan değişikliğinde sosyal altyapı alanına ilişkin kısım yönünden kamu yararına, planlama ilkelerine ve hukuka uyarlık bulunmadığı, dini tesis alanı kısmı bakımından ise kamu yararına, planlama ilkelerine ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin sosyal alt yapı alanına ilişkin kısmı bakımından iptaline, dini tesis alanı bakımından davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından; dava konusu imar planı değişikliğinden önce dini tesis alanı kullanımının yaklaşık 2957,17 m2 olduğu, plan değişikliğiyle yaklaşık 559,47 m2 alanın küçüldüğü, Diyanet İşleri Başkanlığından uygun görüş alınmadığı ileri sürülerek davanın reddine ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından; karara esas alınan bilirkişi raporunun dayanaksız olduğu, ilgili kuruluşlardan görüş alındığı ileri sürülerek işlemin iptale ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davacı tarafından; savunma verilmemiştir.
Davalı idare tarafından; davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmı bakımından reddi ile anılan kısmın onanması, davanın reddine ilişkin kısım bakımından temyiz isteminin kabulü ile anılan kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, .. Mahallesi, … ada, … ve …parsel sayılı taşınmazlar, değişiklik öncesi 1/5000 ölçekli nazım imar planında park alanı, belediye hizmet alanı ve dini tesis alanı olarak belirlenmiş, … ada … parsel sayılı taşınmaz Uluslararası Gençlik Merkezi Projesi kapsamına alınmış, bu doğrultuda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılarak belediye hizmet alanı ve park alanı kullanımı sosyal altyapı alanına dönüştürülmüş ve … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlar sosyal altyapı alanı, …ada … ve … parsel sayılı taşınmazlar ise dini tesis alanı olarak belirlenmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "İmar planı değişiklikleri" başlıklı 26. maddesinin 3. fıkrasında; "İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için:
a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır.
b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir. Eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının temyiz istemine gelince;
Dosyanın ve Dairemizin E:2019/18254 sayılı dosyalarının beraber incelenmesinden; mülkiyeti Hazineye ait olup cami yapılmak üzere Diyanet İşleri Başkanlığına tahsis edilen İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazın dini tesis alanından sosyal altyapı alanına alındığı ve … ada … ve … sayılı parsel sayılı taşınmazların dini tesis alanı olarak belirlendiği, dini tesis alanı fonksiyonunun dava konusu planla yerinin değiştirilmesi neticesinde bu fonksiyonda yaklaşık 559,47 m²'lik bir azalma olduğu, Dairemizin E:2019/18252 sayılı dosyasında davaya konu plan değişikliğinden önce Diyanet İşleri Başkanlığından görüş alınıp alınmadığına ilişkin 24.10.2017 tarihli ara kararına davalı idarece verilen yanıttan planlama sürecinde Diyanet İşleri Başkanlığından görüş alınmadığının belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda yatırımcı kuruluş Diyanet İşleri Başkanlığının görüşü alınmaksızın ve yüzölçümü korunmadan (küçültülerek) dini tesis alanı belirlendiğinden eşdeğer alan ayrılmaksızın yapılan dava konusu plan değişikliğinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin
kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptali kısmen davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmının ONANMASINA, davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulmasına karar verilen kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/12/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.