Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/923 E. , 2022/3796 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/923
Karar No:2022/3796
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL
(DAVALI İDARE YANINDA) : … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- … 3- … 4- … 5- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Marmaraereğlisi ilçesi, … parsel sayılı taşınmaz üzerine "Marmaraereğlisi Meslek Yüksekokulu Binası Kaba İnşaatı" yapılmasına ilişkin … tarih ve … kayıt numaralı ihale işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 09/06/2016 tarih ve E:2016/1807, K:2016/2387 sayılı usule ilişkin bozma kararına uyularak verilen kararda; Tekirdağ ili, Marmaraereğlisi ilçesi, … pafta, … sayılı parselde kayıtlı bulunan taşınmazın "Üniversite Yeri" olarak belirlenmesine ilişkin Mevzii İmar Planı'nın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8/b maddesi gereğince kabulüne Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile karar verildiği, … sayılı parselin ifraz işleminden … sayılı parselin oluştuğu, … sayılı parselin Hazine'nin mülkiyetinde bulunduğu, 05/01/2016 tarihinde Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı, Marmaraereğlisi Belediyesi Başkanlığı, Namık Kemal Üniversitesi Rektörlüğü arasında Marmaraereğlisi Meslek Yüksekokulu bina inşaatı yapımı işi ile ilgili protokol imzalandığı, bu kapsamda … parsel sayılı taşınmaz üzerine "Marmaraereğlisi Meslek Yüksekokulu Binası Kaba İnşaatı" yapılmasına ilişkin … kayıt numaralı ihale işleminin tesis edildiği ve ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olduğu belirtilen … İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, 25/03/2016 tarihinde ise sözleşmenin imzalandığı, Marmaraereğlisi ilçesinde ikamet eden davacılar tarafından, işlemin dayanağı olan 1/1000 ölçekli Mevzi İmar Planı'nın ilgili olduğu söz konusu parselin 1/100.000 ölçekli planda tarım arazisi, 1/25000 ölçekli planda ise afet iskan alanında kaldığı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı olmaksızın ihale işleminin gerçekleştirildiği, ihale sahasının jeolojik etüt raporunun bulunmadığı, taşınmazın yıllarca çöplük olarak kullanıldığı, çöp arazisi üzerine okul yapılmasının halkın can güvenliği ile çevre sağlığı açısından ciddi tehlike yaratacağı iddialarıyla ihale işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,
Olayda, davacıların bir kısmı tarafından, … no'lu parselde Meslek Yüksekokulu yapılmasına dayanak olan 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın iptali istemiyle Mahkeme'nin … sayılı esasına;… no'lu parselde Meslek Yüksekokulu yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı ile … tarih ve … sayılı yenileme yapı ruhsatının iptali istemiyle ise Mahkeme'nin … sayılı esasına kayden davaların açıldığı; taşınmaz mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasında Mahkeme'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile … no'lu parselde Meslek Yüksekokulu yapılmasına dayanak olan 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın oyçokluğuyla iptaline karar verildiği; Mahkeme'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile ise, 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın iptaline karar verilmesi nedeniyle … no'lu parselde Meslek Yüksekokulu yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının ve … tarih ve … sayılı yenileme yapı ruhsatının da iptaline karar verildiği,
Bu durumda, 11490 sayılı parselin "Üniversite Yeri" olarak belirlenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın ve meslek yüksekokulu inşaatına ilişkin … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı ile … tarih ve … sayılı yenileme yapı ruhsatının Mahkeme'nin kararları ile iptal edilmesi sonrasında uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerine "Marmaraereğlisi Meslek Yüksekokulu Binası Kaba İnşaatı" yapılmasına ilişkin … tarih ve … kayıt numaralı dava konusu ihale işleminin de dayanağının kalmadığı anlaşıldığından, dava konusu ihale işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın iptali istemiyle açılan ve Mahkeme'nin … sayılı esasına kayıtlı olan davada oyçokluğu ile verilen iptal kararının henüz kesinleşmediği, ilgili karara mesnet bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin hukûken isabetsiz olduğu, 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın sonradan yürürlüğe giren 1/25.000 ölçekli Tekirdağ İl Çevre Düzeni planına 2.14 sayılı plan hükmü uyarınca uygun olduğu, ilgili düzenlemede sosyal alt yapı alanlarına ilişkin alt ölçekli planların geçerli olacağının kurala bağlandığı, 1/1000 ölçekli planın hazırladığı tarihte henüz İmar Kanunu'nun tarım arazilerine ilişkin 8. maddesinin (c) fıkrasının yürürlükte olmadığı, ilgili taşınmazın tarım dışı amaçla kullanımı için Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı'ndan gerekli iznin de alındığı, yine ilgili bilirkişi raporunda zikredilen çöp döküm alanının güvenlik riski oluşturması ihtimaline ilişkin olarak, inşaat alanının çöp döküm alanına yaklaşık 370 metre mesafede bulunduğu, alanın rehabilite edilmiş olduğu, yapılan ıslah çalışmalarında metan gazına rastlanmadığı, metan gazı olsa bile bunun aradaki ciddi mesafe dolayısı ile bir risk teşkil etmeyeceği, bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin bilimsel gerçeklikten uzak ve kamu yararına aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Tekirdağ ili, Marmaraereğlisi ilçesi, … pafta, … sayılı parselde kayıtlı bulunan taşınmazın "Üniversite Yeri" olarak belirlenmesine ilişkin Mevzii İmar Planı'nın 3194 sayılı Kanun'un 8/b maddesi gereğince kabulüne Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile karar verilmiş, … sayılı parselin ifrazı ile oluşturulan ve Hazine'nin mülkiyetinde bulunan … sayılı parsel üzerinde Marmaraereğlisi Meslek Yüksekokulu bina inşaatının yapımı için 05/01/2016 tarihinde Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı, Marmaraereğlisi Belediyesi Başkanlığı ve Namık Kemal Üniversitesi Rektörlüğü arasında protokol imzalanmış, bu kapsamda … parsel sayılı taşınmaz üzerine "Marmaraereğlisi Meslek Yüksekokulu Binası Kaba İnşaatı" yapılmasına ilişkin … kayıt numaralı dava konusu ihale işlemi tesis edilmiş, ihale ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olan … İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakılmış ve 25/03/2016 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.
Bunun üzerine ilgili ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tâbidir."; "Genel esas" başlıklı 3. maddesinde, "Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz.
" kuralları yer almıştır.
Dava konusu ihalenin ve ihaleye mesnet 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan ve 02/11/1985 tarih ve 18916 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İmar Plan Yapılması ve Değişikliklerine Ait Esaslara Dair Yönetmelik'in 02/09/1999 tarih ve 23804 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik 3. maddesinin 1. fıkrasının (5) no'lu bendinde, "Mevzii İmar Planı: Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi hâlinde, bu Yönetmeliğin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan, yürürlükteki her tür ve ölçekteki plan sınırları dışında, planla bütünleşmeyen konumdaki, sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan, raporuyla bir bütün olan imar planıdır." tanımına; 8. maddesinde, "Planların hazırlanması sürecinde, planı düzenlenecek alan ve yakın çevresindeki alanlarda aşağıda genel başlıklar hâlinde belirtilen konular ile planlama alanının özelliğine ve plan türüne göre diğer konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan veriler elde edilir: 1- Planlama alanının yeri, 2- Yönetim yapısı, idari bölünüş, sınırlar,
3- Fiziksel yapı,
a) Jeolojik durum, b) Akarsular, taşkın alanları, c) İklim, d) Toprak kabiliyeti, e) Tarım alanları, tarımsal arazi kullanımı, f) Sulama alanları, g) Bitki örtüsü, h) Yeraltı ve yüzeysel su kaynakları, havzaları ve özellikleri,
4- Maden kaynakları,
5- Çevresel kaynaklar ve koruma alanları,
a) Korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları ve alanları, b) Sulak alanlar, c) Özel çevre koruma alanları, d) Orman alanları, e) Ekolojik açıdan korunması gerekli alanlar, f) Milli Parklar,
6- Demografik yapı, 7- Sosyal yapı, 8- Ekonomik yapı,
9- Teknik altyapı,
a) Ulaşım, b) Enerji, c) Çöp, d) İçme suyu, e) Kanalizasyon,
10- Arazi kullanımı, 11- Sektörel yapı, 12- Askeri alanlar, 13- Mülkiyet yapısı, 14- Yerleşme alanları ile ilgili özellikler
Planlama alanı ve yakın çevresi ile alanın bölge veya kent bütünü içindeki konumunu belirlemek üzere eşik analizi, yerinde yapılan incelemeler gibi fiziksel çalışmalarla birlikte, bilimsel tekniklere ve yöntemlere dayalı, yeterli nitelikte ve kapsamda ekonomik, sosyal, kültürel, politik, tarihi, sektörel ve teknolojik araştırmalar yapılır, ilgili kurum ve kuruluşların görüş ve önerileri alınır.
Plan kararları, yapılan inceleme ve araştırma sonuçları değerlendirilerek oluşturulur. Plan raporunda, yapılan tüm inceleme ve araştırmalar, alınan görüş ve öneriler ve yapılan değerlendirmelerle birlikte, planın gerçekleştirilmesini sağlayacak uygulama araçları, kurumsal yapı ve denetim konularına dair ilkeler de yer alır." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyizi talep edilen Mahkeme kararında verilen iptal kararının, aynı Mahkeme'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile … no'lu parselde Meslek Yüksekokulu yapılmasına dayanak olan 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın oyçokluğuyla iptaline ilişkin karara dayandığı, 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın iptaline ilişkin karar sonrasında yine aynı Mahkeme'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile, 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın iptaline karar verilmesi nedeniyle … no'lu parselde Meslek Yüksekokulu yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının ve … tarih ve … sayılı yenileme yapı ruhsatının da iptaline karar verildiği anılan kararlara karşı davalı idarece istinaf yoluna başvurulduğu ve … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … ve … sayılı esaslarına kaydedildiği görülmektedir.
Mevzii İmar Planı'nın iptaline ilişkin Mahkeme kararının temyiz tarihinde henüz kesinleşmediği ve Dairemizin 2018/923 sayılı esasına kayıtlı işbu temyiz dosyasına konu davayı etkileyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, Dairemizce 07/05/2018 tarihinde bekletme kararı alındığı, Mahkeme'nin 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın iptaline ilişkin kararının … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile kaldırılarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği ve bu kararın Danıştay Altıncı Dairesi'nin 04/10/2021 tarih ve E:2019/791, K:2021/10517 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği;
Yine ilgili yapı ruhsatının ve yenileme yapı ruhsatının iptali istemiyle açılan davada, Mahkeme'nin 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın iptaline karar verilmesi nedeniyle verdiği … tarih ve E:… , K:… sayılı iptal kararının da, 1/1000 ölçekli planın iptali istemli davanın süre aşımı nedeniyle reddedildiğinden bahisle … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile kaldırılarak davanın kesin olarak reddine karar verildiği görülmektedir.
Belirtilen hukukî duruma göre, yürütülen yargılama süreçlerinin nihayetinde 1/1000 ölçekli Mevzii İmar Planı'nın hukûken ayakta ve geçerli olduğunun karara bağlandığı, dolayısıyla temyize konu Mahkeme kararında belirtilen iptal gerekçesinin ortadan kalktığı ve dava konusu ihalenin de mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşıldığından, iptali istenen dava konusu ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … -TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5. Davalı idare tarafından yapılan toplam… TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen … -TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Müdahil tarafından yapılan … TL yargılama giderinin davacılardan alınarak müdahile verilmesine,
7. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara ve davalı yanında müdahile verilmesine,
8. Davalı idare tarafından fazladan yatırılan … -TL harcın istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
9. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
10. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 25/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.