T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/9394
Karar No : 2022/1452
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
DAVANIN KONUSU :
Mersin Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünde biyolog olarak görev yapmakta iken 06/01/2017 tarihli ve 29940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca devlet memurluğundan çıkarılan davacı tarafından; 2016 yılına ilişkin üretimi teşvik priminin ödenmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin 04/10/2017 tarihli işlemin iptali ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı "Üretimi Teşvik Primi" konulu Genel Yazısının üçüncü maddesindeki, " ...ihraç edilenlere ödenecek tutar ise, 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletilecektir." ibaresinin iptali ile yoksun kaldığı tutarın başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
1- 679 sayılı KHK uyarınca herhangi bir gerekçe göstermeksizin devlet memurluğundan çıkarıldığı,
2- 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanun’un 3. maddesi uyarınca 2016 yılına ilişkin üretimi teşvik pirimi üzerinde mülkiyet hakkının bulunduğu ve Anayasa Mahkemesi kararlarına göre bu nemaların mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirildiği,
3- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 18. maddesinde, “Kanunlarda yazılı haller dışında devlet memurunun memurluğuna son yerilemez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz” kuralına yer verildiği, gerek Anayasa gerekse 657 sayılı Kanun'a göre memurun aylığından mahkeme kararı olmadan kesinti yapılamayacağından, başvurunun reddine ilişkin işlem ile Genel Yazı'nın üçüncü maddesindeki, "...ihraç edilenlere ödenecek tutar ise, 336-Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletilecektir." ibaresinin hukuka aykırı olduğu ve iptali gerektiği; 21/04/2021 tarihinde kayda giren ek beyan dilekçesi ile de 2016 yılına ilişkin üretimi teşvik piriminin 16/04/2021 tarihinde ödendiği, ancak alacaklarına faiz işletilmediği bu nedenle yoksun kalınan parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
1- Davacının 679 sayılı KHK'nin 1. maddesindeki "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz.Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir." hükmü uyarınca kamu görevine son verildiği,
2- 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesiyle 4. maddesi birlikte değerlendirildiğinde; ihraç tarihinden sonra davacıya yapılacak ödemelerin terörün finansmanı kapsamında olma ihtimalinin yüksek olduğu, davacı hakkında yapılacak inceleme ve değerlendirmelerin sonunda aklanması ve yeniden devlet memurluğu görevine iadesine kadar, bloke edilmesinde hukuki yarar bulunduğu, davacı adına tahakkuk ettirilen 2016 yılı üretimi teşvik priminin iptal edilmediği; Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının iptal talebine konu ... tarih ve ... sayılı yazısında da belirtildiği üzere, "336-Diğer Çeşitli Borçlar” hesabına kaydedilerek beklemeye alındığı, dava konusu yapılan işlemin kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlem olmayıp, geçici tedbir niteliğinde hukuka uygun bir işlem olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacının talebinin, 2016 yılı fiili çalışma karşılığında verilen üretimi teşvik primine (ihraç edilmeden görev yaptığı döneme ilişkin) ilişkin olduğu, Üretimi teşvik priminin fiili çalışma karşılığında ödendiği bu ödemenin, Anayasanın 18. maddesinde düzenlenen Angarya yasağı ve 35. Maddesinde düzenlen mülkiyet hakkı kapsamında olduğu, 679 sayılı KHK nin Kamu Personeline İlişkin Tedbirler başlıklı 1. maddesinde parasal hakların ödenmemesi yönünde bir sınırlama getirilmediği ve dava açıldıktan sonra mevzuatta herhangi bir değişiklik olmaksızın 16/04/2021 tarihi itibarıyla davalı idare tarafından davacıya, Ziraat Bankası hesabından 7941,35 TL üretimi teşvik primine ilişkin ödeme yapıldığı gözetildiğinde, belirtilen nedenlerle bireysel işlem ile düzenleyici işlemlerde hukaka uyarlılık bulunmadığından iptali, yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi istemine ilişkin 2016 yılına ilişkin üretimi teşvik pirimi ödemesinin 16/04/2021 tarihi itibari ile ödendiği banka dekontundan anlaşıldığından bu kısma ilişkin Karar Verilmesine Yer Olmadığı, davacının dava dilekçesinde başvurudan itibaren faiz talebi olduğundan, faiz istemi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Mersin Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü'nde Biyolog olarak görev yapmakta iken 06.01.2017 tarihli ve 29940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılan davacı tarafından, 2016 yılına ilişkin "Üretimi Teşvik Primi"nin tarafına ödenmesi yolunda yapılan başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı "Üretimi Teşvik Primi" konulu Genel Yazısının üçüncü maddesindeki, "...ihraç edilenlere ödenecek tutar ise 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletilecektir." ibaresinin iptali ile mahrum kalınan tutarın başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinin son fıkrasında; "Döner sermaye işletmelerinden elde edilen kârın en fazla % 80'i, Bakanlık kadro ve pozisyonlarında bulunan personelden kârın elde edilmesinde emeği geçen 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ve bu Kanunun 4/B maddesine tâbi personele katkıları oranında, asgari ücretin yıllık brüt tutarının iki katını aşmamak üzere, üretimi teşvik primi olarak ödenebilir. Üretimi teşvik priminin miktarı ile ödenmesine ilişkin esas ve usûller; görev yapılan birimin iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin hizmet sınıfı, kadro unvanı ve çalışma süresi gibi kriterler dikkate alınarak, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Üretimi teşvik primi dağıtımı işletme bünyesi ile sınırlıdır. İşletmenin zararı, izleyen yılların kârlarından mahsup edilir." hükmüne yer verilmiştir.
31.01.2015 tarih ve 29253 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanuna göre kurulan veya kurulacak döner sermayeli işletmelerin malî ve idarî işlemleri ile elde edilen kârdan üretimi teşvik primi dağıtılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." hükmü, "Üretimi teşvik primi" başlıklı 41. maddesinde de, "İşletmenin malî yıl bilançosunda görülen kârın, var ise geçmiş yıllar zararı mahsup edildikten sonra kalan kısmının en fazla % 80’i, bu Yönetmelik esaslarına göre üretimi teşvik primi olarak dağıtılır." hükmü, 42. maddesinde ise, "Üretimi teşvik primi dağıtım esasları" düzenlemesi yer almıştır.
18/02/2006 tarih ve 26084 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; strateji geliştirme birimlerinin çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. Bu Yönetmelik, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerini kapsar." hükmüne, "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesi ile 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 15 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
" hükmüne, 5. maddesinde de, "Strateji geliştirme birimlerinin görevleri" düzenlemesine, "Danışmanlık hizmeti sunma ve bilgilendirme yükümlülüğü" başlıklı 27. maddesinde ise, "Strateji geliştirme birimleri, harcama birimleri tarafından birimlerine ilişkin olarak istenilen bilgileri sağlamak ve harcama birimlerine malî konularda danışmanlık hizmeti sunmakla yükümlüdür. Bu amaçla malî yönetim ve kontrol ile denetim konularında gerekli bilgi ve dokümantasyon, yetki ve görevleri çerçevesinde, strateji geliştirme birimleri tarafından oluşturulur ve izlenir. Harcama birimleri, malî mevzuatta meydana gelen değişiklikler konusunda strateji geliştirme birimleri tarafından uygun araçlarla bilgilendirilir. Malî konulardaki düzenleme ve kararların uygulanması konusunda, gerektiğinde ilgili idarelerin görüşü de alınarak, strateji geliştirme birimleri tarafından uygulamaya açıklık getirici ve yönlendirici yazılı bilgilendirme yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Mersin Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü'nde Biyolog olarak görev yapmakta iken 06.01.2017 tarihli ve 29940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılan davacı tarafından, 2016 yılına ilişkin "Üretimi Teşvik Primi"nin tarafına ödenmesi yolunda yapılan başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı "Üretimi Teşvik Primi" konulu Genel Yazısının üçüncü maddesindeki, "...ihraç edilenlere ödenecek tutar ise 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletilecektir." ibaresinin iptali ile mahrum kalınan tutarın başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, "Strateji geliştirme birimlerinin görevleri" dikkate alındığında, olağanüstü hal döneminde yapılacak ödemelerle ilgili uygulamayı yönlendirmek için Strateji Geliştirme Başkanlığınca Maliye Bakanlığından görüş istenmesinde ve Maliye Bakanlığından görüş gelene kadar açığa alınan ve ihraç edilen personele üretimi teşvik priminin tahakkuk ettirilip ödeme yapılmayarak, borçlar hesabında bekletilmesi yolundaki uyuşmazlığa konu Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı "Üretimi Teşvik Primi" konulu Genel Yazının, dayanağı Yönetmelik ve diğer mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu anlaşıldığından, iptali istenilen "...ihraç edilenlere ödenecek tutar ise 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletilecektir." ibaresine yönelik düzenlemede hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu Genel Yazının üst hukuk normlarına uygun olması karşısında, başvurunun reddi yolunda tesis edilen işlemde de hukuka aykırılık görülmediğinden, idarenin bu konuda tazminle yükümlü tutulmasına da hukuken imkan bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Mersin Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünde biyolog olarak görev yapmakta iken 06/01/2017 tarih ve 29940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılan davacı tarafından, 2016 yılına ilişkin "üretimi teşvik primi"nin tarafına ödenmesi için CİMER aracılığıyla yapılan 29/06/2017 tarihli başvuru ile ilgili işlemlerin yapılarak sonucunun Bilgi Edinme Birimine gönderilmesi talebine ilişkin, davalı idare tarafından Maliye Bakanlığından görüş yazısı gelene kadar Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı "Üretimi Teşvik Primi" konulu Genel Yazısı'nın üçüncü maddesindeki, "...ihraç edilenlere ödenecek tutar ise 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletilecektir." ibaresi dayanak gösterilerek herhangi bir işlem yapılamayacağından başvurunun reddine karar verilmiş, davacı tarafından 04/10/2017 tarihli bu işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı "Üretimi Teşvik Primi" konulu 81 il müdürlüğü ve 118 kuruluş müdürlüğüne dağıtılan Genel Yazısı'nın "Devletimizce terör örgütlerine yönelik yürütülen soruşturmalarda (FETÖ/PDY,PKK,DHKPC vb.) açığa alınan veya ihraç edilen personele, Kanun ve Yönetmelik çerçevesinde üretimi teşvik pirimi ödenip ödenmeyeceğine dair Bakanlığımız Strateji Dairesi Başkanlığından alınan ... tarih ve ... sayılı yazıyla konunun Maliye Bakanlığına görüş sorulduğu ve cevap alındığında bildirileceği belirtilmektedir.
Konuyla ilgili Maliye Bakanlığından görüş gelene kadar, FETÖ/PDY,PKK,DHKPC vb. açığa alınan ve ihraç edilen personele üretimi teşvik piriminin tahakkuk ettirilmesi ancak açığa alınan personele ödenecek tutar 335- Personele Borçlar Hesabına, ihraç edilene ödenecek tutar ise 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletilecektir." düzenlemesini içeren 3. maddesindeki ilgili ibarenin iptali ile yoksun kaldığı tutarın başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanun'un 3. maddesinin son fıkrasında, döner sermaye işletmelerinden elde edilen kârın en fazla %80'inin, Bakanlık kadro ve pozisyonlarında bulunan personelden kârın elde edilmesinde emeği geçen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na ve bu Kanun'un 4/B maddesine tâbi personele katkıları oranında, asgari ücretin yıllık brüt tutarının iki katını aşmamak üzere, üretimi teşvik primi olarak ödenebileceği, üretimi teşvik priminin miktarı ile ödenmesine ilişkin esas ve usûllerin; görev yapılan birimin iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin hizmet sınıfı, kadro unvanı ve çalışma süresi gibi kriterler dikkate alınarak, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine, davalı İdare tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği, üretimi teşvik primi dağıtımının işletme bünyesi ile sınırlı olacağı hükme bağlanmıştır.
31/01/2015 tarih ve 29253 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 01/05/2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliğinin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, Yönetmeliğin amacı, 21/12/1967 tarih ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanuna göre kurulan veya kurulacak döner sermayeli işletmelerin mali ve idari işlemleri ile elde edilen kârdan üretimi teşvik primi dağıtılmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi olarak belirlenmiş; "Üretimi teşvik primi" başlıklı 41. maddesinde; "İşletmenin malî yıl bilançosunda görülen kârın, var ise geçmiş yıllar zararı mahsup edildikten sonra kalan kısmının en fazla % 80’i, bu Yönetmelik esaslarına göre üretimi teşvik primi olarak dağıtılır." hükmü; "Üretimi teşvik primi dağıtım esasları" başlıklı 42. maddesinde; "Üretimi teşvik primi dağıtım esasları aşağıda gösterilmiştir.
a) İşletme bünyesinde çalışan personele verilecek üretimi teşvik priminin yıllık brüt tutarı, dağıtıma esas kârın elde edildiği yıla ait asgari ücretin yıllık brüt tutarının iki katını geçemez….
c) Üretimi teşvik primi, Bakanlık kadro ve pozisyonlarında bulunan personelden işletme bünyesinde görev yapan ve kârın elde edilmesinde emeği geçen 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (A) ve (B) fıkralarına göre istihdam edilen personele ödenir.
ğ) Prim tutarı hesabında, bir yıl 360 gün olarak kabul edilir. Her bir personelin çalışma süresi 360 gün üzerinden değerlendirilir. Üretimi teşvik primi gün hesabında 5 inci maddede yer alan hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan fazla çalışma karşılığında verilen izinler hariç her türlü izin, istirahat, görevden uzaklaştırma, gözaltına alınma, tutuklanma ve benzeri sebeplerle göreve gelinmeyen günler, fiilen çalışılan gün hesabında dikkate alınmaz." hükmü getirilmiştir.
679 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kamu personeline ilişkin tedbirler" başlıklı 1. maddesinde;
"(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir.
(2) Birinci fıkra gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin, mahkûmiyet kararı aranmaksızın, rütbe ve/veya memuriyetleri alınır ve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabul edilmezler; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler; bunların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri de sona ermiş sayılır. Bunların silah ruhsatları, gemi adamlığına ilişkin belgeleri ve pilot lisansları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından onbeş gün içinde tahliye edilir. Bu kişiler özel güvenlik şirketlerinin kurucusu, ortağı ve çalışanı olamazlar. Bu kişiler hakkında bakanlıkları ve kurumlarınca ilgili pasaport birimine derhal bildirimde bulunulur. Bu bildirim üzerine pasaport birimlerince pasaportlar iptal edilir.
(3) Birinci fıkra kapsamında kamu görevinden çıkarılanlar, varsa uhdelerinde taşımış oldukları büyükelçi, vali gibi unvanları ve müsteşar, kaymakam ve benzeri meslek adlarını ve sıfatlarını kullanamazlar ve bu unvan, sıfat ve meslek adlarına bağlı olarak sağlanan haklardan yararlanamazlar." hükmü yer almaktadır.
18/02/2006 tarih ve 26084 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; strateji geliştirme birimlerinin çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. Bu Yönetmelik, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerini kapsar." hükmüne; "Strateji geliştirme birimlerinin görevleri" başlıklı 5. maddesinde, "Aşağıda belirtilen görevler, strateji geliştirme birimleri tarafından yürütülür:
a) Ulusal kalkınma strateji ve politikaları, yıllık program ve hükümet programı çerçevesinde idarenin orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek, amaçlarını oluşturmak üzere gerekli çalışmaları yapmak.
b) İdarenin görev alanına giren konularda performans ve kalite ölçütleri geliştirmek ve bu kapsamda verilecek diğer görevleri yerine getirmek.
c) İdarenin yönetimi ile hizmetlerin geliştirilmesi ve performansla ilgili bilgi ve verileri toplamak, analiz etmek ve yorumlamak.
d) İdarenin görev alanına giren konularda, hizmetleri etkileyecek dış faktörleri incelemek, kurum içi kapasite araştırması yapmak, hizmetlerin etkililiğini ve tatmin düzeyini analiz etmek ve genel araştırmalar yapmak.
e) Yönetim bilgi sistemlerine ilişkin hizmetleri yerine getirmek.
f) İdarede kurulmuşsa Strateji Geliştirme Kurulunun sekretarya hizmetlerini yürütmek.
g) İdarenin stratejik plan ve performans programının hazırlanmasını koordine etmek ve sonuçlarının konsolide edilmesi çalışmalarını yürütmek.
h) İzleyen iki yılın bütçe tahminlerini de içeren idare bütçesini, stratejik plan ve yıllık performans programına uygun olarak hazırlamak ve idare faaliyetlerinin bunlara uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek.
i) Mevzuatı uyarınca belirlenecek bütçe ilke ve esasları çerçevesinde, ayrıntılı harcama programı hazırlamak ve hizmet gereksinimleri dikkate alınarak ödeneğin ilgili birimlere gönderilmesini sağlamak." hükmüne; "Danışmanlık hizmeti sunma ve bilgilendirme yükümlülüğü" başlıklı 27. maddesinde ise, "Strateji geliştirme birimleri, harcama birimleri tarafından birimlerine ilişkin olarak istenilen bilgileri sağlamak ve harcama birimlerine malî konularda danışmanlık hizmeti sunmakla yükümlüdür. Bu amaçla malî yönetim ve kontrol ile denetim konularında gerekli bilgi ve dokümantasyon, yetki ve görevleri çerçevesinde, strateji geliştirme birimleri tarafından oluşturulur ve izlenir. Harcama birimleri, malî mevzuatta meydana gelen değişiklikler konusunda strateji geliştirme birimleri tarafından uygun araçlarla bilgilendirilir. Malî konulardaki düzenleme ve kararların uygulanması konusunda, gerektiğinde ilgili idarelerin görüşü de alınarak, strateji geliştirme birimleri tarafından uygulamaya açıklık getirici ve yönlendirici yazılı bilgilendirme yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının dava konusu Genel Yazısı incelendiğinde, terör örgütlerine yönelik yürütülen soruşturmalarda (FETÖ/PDY,PKK,DHKPC vb.) açığa alınan veya ihraç edilen personele, Kanun ve Yönetmelik çerçevesinde üretimi teşvik pirimi ödenip ödenmeyeceğine dair Bakanlığın Strateji Dairesi Başkanlığı tarafından Maliye Bakanlığına görüş sorulduğu ve cevap alındığında bildirileceği konuyla ilgili Maliye Bakanlığından görüş gelene kadar, FETÖ/PDY,PKK,DHKPC vb. açığa alınan ve ihraç edilen personele üretimi teşvik piriminin tahakkuk ettirileceği, ancak açığa alınan personele ödenecek tutarın 335- Personele Borçlar Hesabına, ihraç edilene ödenecek tutar ise 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletileceğinin bildirildiği görülmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; strateji geliştirme birimlerinin 2006/9972 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'le belirlenen fonksiyonları ve görevleri de dikkate alındığında, olağanüstü hal döneminde yapılacak ödemelerle ilgili uygulamayı yönlendirmek için Strateji Geliştirme Başkanlığınca Maliye Bakanlığından görüş istenmesinde ve Bakanlıktan görüş gelene kadar açığa alınan ve ihraç edilen personele, üretimi teşvik priminin tahakkuk ettirilip ödeme yapılmayarak, borçlar hesabında bekletilmesi yolundaki uyuşmazlığa konu Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı "Üretimi Teşvik Primi" konulu Genel Yazısı'nın, dayanağı Yönetmelik ve diğer mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu anlaşıldığından, iptali istenilen "...ihraç edilenlere ödenecek tutar ise 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletilecektir." ibaresinde de hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Davacının 2016 yılına ilişkin "Üretimi Teşvik Primi"nin ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 04/10/2017 tarihli bireysel işlemin iptali isteminin incelenmesinde; davacının talebinin, 2016 yılı fiili çalışma karşılığında verilen üretimi teşvik primine (ihraç edilmeden önce görev yaptığı döneme ilişkin) ilişkin olduğu, üretimi teşvik priminin fiili çalışma karşılığında ödendiği, bu ödemenin, Anayasa'nın 18. maddesinde düzenlenen angarya yasağı ve 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkı kapsamında olduğu, 679 sayılı KHK'nin "Kamu Personeline İlişkin Tedbirler" başlıklı 1. maddesinde parasal hakların ödenmemesi yönünde bir sınırlama getirilmediği ve dava açıldıktan sonra mevzuatta herhangi bir değişiklik olmaksızın, 16/04/2021 tarihinde davalı idare tarafından davacıya, 8.003,39 TL tutarında üretimi teşvik priminin ödendiği gözetildiğinde, belirtilen nedenlerle, yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi istemine ilişkin karar verilmesine yer olmadığı;
Davacının faiz talebine ilişkin ise; faiz, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem veya işlemlerinden dolayı uğradığı zararların giderilmesi sırasında, idarenin temerrüde düştüğü tarihten ödemenin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir. Başka bir ifadeyle, faiz, idari işlem dolayısıyla hakları ihlal edilen davacıların bu işlem nedeniyle uğradıkları mali kayıplarının veya yoksun kaldıkları mali haklarının gecikerek ödenmesi karşısında, bu gecikmeden doğacak zararı karşılayan meblağ olup bu niteliği itibarıyla yasal faiz, yoksun kalınan mali haklara bağlı olan fer'i bir alacaktır.
Bir idari işlem veya eylemden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak; idareye başvuru var ise, bu başvuru tarihinin, idareye başvuru yok ise, davanın açıldığı tarihin esas alınması gerektiği, istikrar kazanmış Danıştay içtihatlarıyla kurala bağlanmıştır.
Bu durumda, faiz istemi yönünden davanın kabulü ile davacıya ödenmiş olan üretimi teşvik primi tutarına, idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizin davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı "Üretimi Teşvik Primi" konulu Genel Yazısı'nın üçüncü maddesindeki, " ...ihraç edilenlere ödenecek tutar ise, 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına kaydedilerek bekletilecektir." ibaresinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Dava konusu 04/10/2017 tarihli bireysel işlemin, davacının 2016 yılına ilişkin üretimi teşvik priminin ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin kısmı hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3. Davacının faiz talebine ilişkin kısmı yönünden ise DAVANIN KABULÜNE, davacıya ödenmiş olan üretimi teşvik pirimi tutarına, idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizin davacıya ÖDENMESİNE
4. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen ret, kısmen kabul ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen ... - TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, yargılama giderinin diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, ...-TL vekâlet ücretinin de davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.