Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/9566 E. , 2021/6068 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/9566
Karar No : 2021/6068
DAVACI : … Birliği
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : 27.10.2018 tarih ve 30578 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin ekinde yer alan "Ek-10 Yapı Ruhsatı Föy 2/A Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresi ile eksik düzenleme nedeniyle Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümü ve 'Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerin tamamının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Mevzuatta yer almasına karşın meslek odalarına danışılmadan bu düzenlemenin yapıldığı, dava konusu düzenleme ile yapı üretim süreçlerinde yer alan mühendis ve mimarların mesleki emek ve tecrübeleri ile üretmiş oldukları projeler üzerindeki tasarruflarının kısıtlandığı, müelliflerin yapı ruhsatı verilmesi aşamasında idareye giderek imza atması sürecinin kaldırılması ile birlikte üretmiş oldukları mesleki hizmetlerin bilgi ve onayları olmaksızın kullanılmasının önünün açıldığı, bunun 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile korunan haklarının açık bir ihlali niteliğinde olduğu, özellikle projenin ruhsat öncesi aşamada değişikliğe uğradığı ve aynı hususta birden fazla proje söz konusu olduğu durumlarda, ruhsatta imzası olmayan müellifin hangi proje ile ruhsat alındığını bilmesinin mümkün olamayacağı, imza hanelerinin kaldırılması ile müelliflerin projeleri üzerindeki hak ve yetkilerinin kısıtlandığı ancak sair mevzuatta öngörüldüğü üzere sorumluluklarının devam ettiği, hazırlanan bir projede ruhsat aşaması öncesi zorunlu bir değişiklik yapılması gerektiği durumda, ruhsat alınması aşamasında imzası gerekmediğinden proje müellifince hangi proje ile ruhsat alındığının bilinemeyeceği, böylece ileride mesleki sorumluluğunun doğabileceği, yahut hangi projelere dayalı ruhsat alındığını ruhsat aşamasında göremeyen meslek mensuplarının projelerdeki uyumsuzluktan sorumlu olacağı, bu bakımdan alıntılanan hükümler başta olmak üzere imar mevzuatında yapı üretim süreçlerinde görev alan mühendis ve mimarlara yüklenen sorumluluk göz önünde bulundurulduğunda, sürecin tümünde aktif rol almalarını sağlayacak düzenlemelerin getirilmesinin nitelikli mühendislik ve mimarlık hizmetine ulaşma, sağlıklı ve güvenli yapılaşma ve dolayısıyla kamu yararı açısından zorunlu olduğu, bu bakımdan mühendis ve mimarları yapı ruhsatı sürecinden dışlayan dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı, aynı durumun şantiye şefleri, fenni mesuller ve yapı denetim kuruluşları bakımından da geçerli olduğu, Yapı Ruhsatı Formundan imza haneleri kaldırılarak, yapı ruhsatı alınması sürecine müdahillikleri ortadan kaldırılan anılan meslek mensuplarının, bilgi ve dahi onayları olmaksızın ruhsat alınabileceği, bununla birlikte dava konusu Ek-10 Yapı Ruhsatı formunun Föy 2/a kısmında "Yapı Ruhsatı Formu Eki: Açıklama" bölümünde yer alan açıklamalarda "Mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur" denildiği, mimari proje müelliflerinin imza zorunluluğu kaldırıldığı için belki hiç görmeyecekleri yapı ruhsatı formunun usulüne uygun doldurulmasından sorumlu tutulmakta oldukları, ruhsat formunun doldurulması aşamasına hiçbir dahli bulunmayan, daha vahimi bu süreçten bilgilerinin dahi bulunmaması mümkün olan mimari proje müelliflerinin, başkası tarafından doldurulacak ve doldurulurken görmeyeceği formun usulüne uygun doldurulmaması dolayısıyla sorumlu tutulmasının anlaşılabilir olmaktan uzak olduğu, davalı tarafından yapı ruhsatı alınması sürecine ilişkin yetkileri elinden alınan mimari proje müelliflerine sorumluluk yüklenmesine ilişkin dava konusu düzenlemenin iptali gerektiği, proje müelliflerinin imzaları alınmadan dolayısıyla bilgi ve onaylarının alınmamış olması dahi mümkün olarak oluşturulacak olan yapı ruhsatlarında ruhsat eki projelerin ve proje tadilatlarının denetimlerinin hangi yolla yapılacağının belirsiz olduğu, proje müelliflerinden yapı ruhsatı verilmesi aşamasında imza alınmaması sonucu yapı ruhsatı başvurusunda sunulan projelerdeki isimlerin gerçek olup olmadığı, proje müellifinin onayı olup olmadığı, projede herhangi bir değişiklik olup olmadığının denetimi mümkün olmayacağı, bu bakımdan düzenlemenin müelliflik haklarının ihlalinin yanı sıra denetimsizliğe yol açacağı, ruhsat alınması sürecinden dışlanmanın meslek mensuplarınca yapılacak denetim açısından yarattığı tehlike ve hukuka aykırılık bir yana, dava konusu düzenlemeler ile kamusal denetim de engellenmekte olduğu, yapı ruhsatlarından imza hanelerinin kaldırılması ile mühendis/mimar olmayan kişilerce yahut yetkisiz mühendis/mimarlarca hazırlanacak projelere dayanılarak yapı ruhsatı verilebileceği ve bu durumun denetlenmesi araçlarının da yok edildiğinden sahteciliğin önünün açılacağı, kamunun güvenliğinin tehlikeye gireceği, Föylerde yer alan "onaylı birer örneği bir ay içinde ilgili meslek odalarına gönderilecektir." ibaresinin kaldırılmasının İmar Kanununun 28.maddesine açıkça aykırı olduğu, TMMOB ve Odaların, ülke genelinde yaygın ve kamunun can ve mal güvenliği ile doğrudan ilişkili olan yapı inşa süreçlerinde yürüttüğü kamusal denetim faaliyetini zorlaştıracak düzenlemelerin kamu yararına aykırı olduğu, sahte mühendis ve mimarlarca projelendirilen ve inşaa edilen yapıların söz konusu olmaması için idarece meslek odalarının denetim faaliyetlerini engelleyici düzenleme yapmak yerine, kamusal hizmet yürüten bu kuruluşların faaliyetlerini kolaylaştırıcı düzenlemelerin öngörülmesi gerektiği, bu sebeple yapıya ilişkin bilgilerin idarece meslek odalarına gönderilmesine ilişkin düzenlemeye yer verilmemesinde kamu yararı bulunmadığından, dava konusu Yapı Ruhsatı Formu ve Yapı Kullanma izin Belgesi amaç unsuru bakımından sakat olup eksik düzenleme niteliği taşıdığı, yapı sahiplerinin de kendi mülkleri üzerindeki imzalı onaylarının ilga edilmesinin yapı sahibinin hangi mimari proje ile ruhsat alındığını kontrol edememesi sonucuna yol açacağı ve ağır mülkiyet hakkı ihlalleriyle karşılaşılacağı, bu nedenle dava konusu düzenlemenin kamu yararına aykırı olduğu, ruhsat eki projeleri değiştirir nitelikteki ruhsat başvurularında ruhsat süresi içerisinde; yapı sahibi, müteahhidi, şantiye şefi ve fenni mesul değişikliği başvurularında ruhsat eki projelerin yeniden onaylanmasının etüt ve proje müelliflerinin yapı ruhsatlarında imzalarının yeniden alınmasının Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 57.maddesinin 11.fıkrasına göre zorunlu olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davanın yasal süresi içinde açılmadığı, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulunun 180 günlük Eylem Planında alınan kararların yaşama geçirilmesi ve bürokratik gecikmelerin önlenmesi amacının güdüldüğü, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile proje sözleşmesi aşamasında fikir ve sanat eseri devrine ilişkin hükmün yer alması ile sözleşme aşamasında projenin başka müellifler tarafından değiştirilmesinin önlendiği, meslek odalarının, hakkında süreli veya süresiz kısıtlılığı bulunan veya üyeliği sona eren üyelerini derhal elektronik ortamda ve yazı ile merkez yapı denetim komisyonu ile bütün ilgili yerlere ve kuruluşlara bildireceği, ilgili idarelerin ise mimar ve mühendislerin kısıtlılık durumunu yapı denetim sisteminden kontrol ederek işlem yapmaları gerektiğinin hali hazırda düzenlenmiş olduğu göz önüne alındığında; konu ile ilgili kontrol mekanizmasının oluşturulduğu, meslek mensubunun beyanı yanı sıra ilgili meslek odalarından gelen güncel bilgiler doğrultusunda idarelerin işlem yapması gerektiği, yapı ruhsatı formunda ruhsatın düzenlenme aşamasında imzaları alınmamakla birlikte yetkili yapı sorumlularından, imar mevzuatı kapsamında belirlenen sorumluluklar ve ilgililer arasında yapılan ruhsat eki sözleşmeler açısından taahhüt niteliği taşıyan taahhütnameler alınmaksızın ilgili idarece ruhsat düzenlenemeyeceği, dolayısıyla ilgili mevzuatta ruhsat alınmadan önce yapı sorumlularının haberdar edilmesine yönelik düzenlemelerin mevcut olduğu, yapı ruhsatı başvurusunun yapı sahibi veya kanuni vekillerince dilekçe ile yapılacağı, dilekçeye de mimari projenin de ekleneceği yönündeki açık düzenlemenin mevcudiyeti ve proje sözleşmelerinin de yapı sahipleri ile müellifler arasında akdedileceği gerçeği karşısında yapı ruhsatında imzasının kaldırılmasının yapı sahibinin hangi mimari proje ile ruhsat alındığını kontrol edememesi ve sonucunda ağır mülkiyet hakkı ihlalleri ile karşılaşılacağı iddialarını geçersiz kıldığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Dava, 27.10.2018 tarih ve 30578 sayılıResmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin ekinde yer alan "Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresi ile eksik düzenleme nedeniyle Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümü ve 'Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerin tamamının iptali istemiyle açılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun "Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar" başlıklı 28. maddesinin beşinci fıkrasında, "Fenni mesuller, uzmanlık alanlarına göre yapım işlerinin denetimine ilişkin ayrıntılı bütün belgeler ile mimarlık ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye vermek ve yapı kullanma izin belgesini imzalamak mecburiyetindedir. Yapıya ilişkin bilgiler, ilgili idarece, etüt ve proje müelliflerinin, fenni mesullerin, yapı müteahhitlerinin ve şantiye şefi mimar veya mühendisin üyesi bulunduğu meslek odasına, üyelik kayıtlarına işlenmek üzere bildirilir." hükmüne, onuncu fıkrasında da, "Fenni mesullerce denetime ilişkin mimarlık ve mühendislik raporları hazırlanan, yapı sahibi, fenni mesuller ve ilgili idare elemanlarının birlikte düzenlediği tespit tutanağı ile tamamlandığı belirlenen, ancak, yapı müteahhidinin yapım işlerinden doğan vergi ve sigorta primi borçlarının ve diğer sorumluluklarının gereğinin yerine getirilmemesi sebebiyle yapı kullanma izin belgesi verilmesi işlemleri tamamlanamayan yapılar için, yapının müteahhidi olmayan yapı sahibinin talebi üzerine, ilgili idarece durum tespit edilerek yapı kullanma izin belgesi verilir. Bu belgenin bir örneği, ilgili kurumlara ve ilgililerin kayıtlarına işlenmek ve değerlendirilmek üzere ilgili meslek odalarına ve Bakanlığa gönderilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5.maddesinin 2.fıkrasının (b) bendinde de, "İdareler sorumluluk alan mimar ve mühendislerin yaptıkları işlemlere ilişkin bilgileri her ayın ilk haftası içinde ilgili meslek odalarına bildirir." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere, yapıların inşasında sorumluluk alan mimar ve mühendislerin yaptıkları işlemlere ilişkin bilgilerin ilgili idarelerce meslek odalarına gönderilmesi zorunludur.
Yapı Ruhsatı formlarının, yasada sözü edilen "Yapıya ilişkin bilgiler" kapsamında olduğu hususunda, imar hukukuna ilişkin idari teamüller ve yargısal içtihatlar bağlamında duraksama bulunmamaktadır.
Bu durumda, 3194 sayılı Kanunun 28. maddesinin amir hükmünü teminen 03.07.2017 tarih ve 30113 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği eki "Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu"nda yer alan düzenlemelerin, dava konusu işlemle kaldırılmasında imar mevzuatına uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 55.maddesinin 11.fıkrasında "Ruhsat eki projeleri değiştirir nitelikteki ruhsat başvuruları hariç ruhsat süresi içerisinde; yapı sahibi, müteahhidi, şantiye şefi ve fenni mesul değişikliği başvurularında ruhsat eki projelerin yeniden onaylanması etüt ve proje müelliflerinin yapı ruhsatlarında imzalarının yeniden alınması gerekli değildir." hükmüne yer verilmiş olup ruhsat eki projelerin yeniden onaylanması aşamasında etüt ve proje müelliflerinin yapı ruhsatlarında imzalarının yeniden alınmasına gerek görülmemesi halinde mimari proje müelliflerinin diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından, ruhsat alınması aşamasında yapılan değişiklikten haberdar olmayan proje müelliflerinin sorumlu tutulmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, dava konusu düzenleme ile yapı ruhsatlarında ilgili kişilerin imzalarına yer verilmediği, ancak dava konusu düzenleme ile yapı ruhsatında imzası bulunmayan müelliflerin, formun usulüne uygun doldurulmasından sorumlu tutulmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, form ile form eki açıklamalarda çelişki bulunduğundan dava konusu bu düzenlemenin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 27.10.2018 tarih ve 30578 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin ekinde yer alan "Ek-10 Yapı Ruhsatı Föy 2/A Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresi ile Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümünün ve Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerin yapı ruhsatı formunda "yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun" imzalarına yer verilmemesi ve bu formların bir örneğinin ilgili meslek odalarına gönderilmesi ifadelerine yer verilmemesi yolundaki eksik düzenleme yönünden iptaline, Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerin diğer bölümlerine yönelik olarak ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava, 27.10.2018 günlü, 30578 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin ekinde yer alan "Ek-10 Yapı Ruhsatı Föy 2/a Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "...mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresi ile eksik düzenleme nedeniyle Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümü ve "Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu" ve eki föylerin tamamının iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmemiştir.
Dava konusu Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1.maddesinde, "3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (öööö) bendi ile (rrrr) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“öööö) Yapı kullanma izin belgesi: Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak tamamlandığını gösteren, yapının kullanımına izin veren, Ek-9’da yer alan forma uygun olarak düzenlenen, onaylı belgeyi,”
“rrrr) Yapı ruhsatı: Bir parselde, Ek-10’da yer alan forma uygun olarak bu Yönetmelikle öngörülen belgeler ile projelerin onaylanması sonrasında ilgili idaresince tanzim edilen, onaylı resmi izin belgesini,” hükmü yer almaktadır.
Yapı ruhsatı ve yapı kullanım iznine dair formlar TS 10970 Formlar-Yapı Kullanma İzin Belgesi Standardına ve TS 8737 Yapı Ruhsatı Standardına İlişkin Tebliğle (en son 02.05.2018 günlü, 30409 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ) düzenlenmekte iken dava konusu yönetmelik değişikliği kapsamına alınmış ve bakılan dava sırasında 24.08.2019 günlü, 30868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile 02.05.2018 tarihli tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
Yönetmelik ekinde yer alan "Ek-10 Yapı ruhsatı formunda yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun bilgilerine yer verilmiş, ancak imzalarının bulunduğu hanelere yer verilmemiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun "Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar" başlıklı 28. maddesinin, beşinci fıkrasında, fenni mesullerin, uzmanlık alanlarına göre yapım işlerinin denetimine ilişkin ayrıntılı bütün belgeler ile mimarlık ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye vermek ve yapı kullanma izin belgesini imzalamak mecburiyetinde oldukları hükme bağlanmıştır.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin dava konusu yönetmelik değişikliği tarihinde yürürlükte olan şekliyle 55. maddesinin 11. fıkrasında yapı ruhsatı eki projeleri değiştirir nitelikteki ruhsat başvuruları hariç olmak üzere ruhsat süresi içerisinde; yapı sahibi, müteahhidi, şantiye şefi ve fenni mesul değişikliği başvurularında ruhsat eki projelerin yeniden onaylanması ile etüt ve proje müelliflerinin yapı ruhsatlarında imzalarının yeniden alınmasının gerekli olmadığı kurala bağlanmıştır.
İmar Kanununun 28. maddesinde yapı kullanma izin belgelerinin imzalanılması zorunluluğu düzenlenmekte iken, anılan belgenin düzenlenme sürecinin yapı ruhsatından sonraki aşamaya ilişkin olduğu dikkate alındığında, yapı ruhsatı formlarında da bulunması gereken imzalara yer verilmemesinde mevzuata uyarlık bulunmamıştır.
Yapı ruhsatında ve projelerde imzası bulunan kişilerin değişikliği durumunda projelerin yeniden onaylanmasının ve yapı ruhsatındaki imzaların yeniden alınmasının zorunlu olmadığının düzenlendiği yönetmeliğin 55. maddesinin yukarıda yer verilen hükmünde 25.07.2019 günlü, 30842 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile yapılan değişiklikle madde hükmünde yer alan "etüt ve proje müelliflerinin yapı ruhsatlarında imzalarının yeniden alınması.." ibareleri yürürlükten kaldırılmışsa da, yukarıda yer verilen yasal düzenleme de gözönünde bulundurulduğunda, anılan hüküm yapı ruhsatının ilk düzenlendiği aşamada imzaların alınması, yapı ruhsatında ve projelerde değişiklik yapılması halinde proje müelliflerinin imzalarının yeniden alınması zorunluluğunu ortadan kaldırmamakta, ancak ruhsat süresi içinde ruhsat eki projeleri değiştirmeyen yapı sahibi, müteahhidi, şantiye şefi ve fenni mesul değişikliklerinde ruhsat eki projelerin yeniden onaylanmasına, etüt ve proje müelliflerinin imzalarının yeniden alınmasına gerek olmadığına ilişkin bulunmaktadır.
Bu durumda, yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun yapı ruhsatı alınması sürecinde sorumlulukları yalnızca projelerin hazırlanması veya taahhütname düzenlenmesi ile sınırlı olmayıp, sürecin belgeye bağlandığı yapı ruhsatlarında imza atılması suretiyle yapıya ilişkin hususların hukuka ve fenne uygun olduklarının onaylanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan, yönetmelik ekinde yer alan yapı kullanma izin belgelerinde anılan kişilerin imza hanelerine yer verilmiş olup, yapı kullanma izin belgelerinin, yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak tamamlandığını gösteren ve yapının kullanımına izin veren onaylı belgeyi ifade ettiği dikkate alındığında, bahse konu kişilerin yapı ruhsatı formunda imzalarına yer verilmeyerek, yapı kullanma izni belgelerinin bu kişiler tarafından imzalanmaya devam edilmesi gerekeceğinden, yapının inşa aşamasından kullanımına kadar olan zincirleme süreçte bir kopukluk olacağı nedeniyle, dava konusu Ek-10 Yapı ruhsatı formunda yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun imzalarının bulunduğu hanelere yer verilmemesinde, bu yönüyle de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Dava konusu yönetmeliğin ekinde yer alan "Ek-10 Yapı Ruhsatı Föy 2/a Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "...mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresi yönünden:
Yönetmelik ekinde yer alan yapı ruhsatı formuna ilişkin açıklamalar kısmında; "Yapı Ruhsatı formu usulüne uygun olarak düzenlenmek zorundadır. Mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur. Yeterli olmayan bölümler için, yalnızca o bölümü kullanmak koşulu ile ek form düzenlenecek olup, düzenlenecek ek form mutlaka aynı ruhsat tarih ve numarası yazılarak idarece onaylanacak ve ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilecektir." düzenlemesi yer almıştır.
Dava konusu düzenlemeler bütün halinde değerlendirildiğinde, yapı ruhsatlarında ilgili kişilerin imzalarına yer verilmediği, ancak yapı ruhsatına ilişkin açıklamaların yer aldığı föylerde getirilen değişikliklere paralel şekilde düzenlemeler yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Davalı idarece, sorumlulukların verilen taahhütnamelere dayalı olduğu, yapı ruhsat formunda ruhsat alınmadan önce yapı sorumlularının haberdar edilmesine yönelik düzenlemeler olduğu savunulmakta ise de, yapı ruhsatında imzası bulunamayacak müelliflerin, formun usulüne uygun doldurulmasından sorumlu tutulmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, form ile form eki açıklamalarda çelişki bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Yönetmelik eki Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümü ve 'Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerdeki eksik düzenlemeler yönünden:
3194 sayılı İmar Kanununun "Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar" başlıklı 28. maddesinin, 5. fıkrasında: "Fenni mesuller, uzmanlık alanlarına göre yapım işlerinin denetimine ilişkin ayrıntılı bütün belgeler ile mimarlık ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye vermek ve yapı kullanma izin belgesini imzalamak mecburiyetindedir. Yapıya ilişkin bilgiler, ilgili idarece, etüt ve proje müelliflerinin, fenni mesullerin, yapı müteahhitlerinin ve şantiye şefi mimar veya mühendisin üyesi bulunduğu meslek odasına, üyelik kayıtlarına işlenmek üzere bildirilir." hükmüne, 10. fıkrasında: "Fenni mesullerce denetime ilişkin mimarlık ve mühendislik raporları hazırlanan, yapı sahibi, fenni mesuller ve ilgili idare elemanlarının birlikte düzenlediği tespit tutanağı ile tamamlandığı belirlenen, ancak, yapı müteahhidinin yapım işlerinden doğan vergi ve sigorta primi borçlarının ve diğer sorumluluklarının gereğinin yerine getirilmemesi sebebiyle yapı kullanma izin belgesi verilmesi işlemleri tamamlanamayan yapılar için, yapının müteahhidi olmayan yapı sahibinin talebi üzerine, ilgili idarece durum tespit edilerek yapı kullanma izin belgesi verilir. Bu belgenin bir örneği, ilgili kurumlara ve ilgililerin kayıtlarına işlenmek ve değerlendirilmek üzere ilgili meslek odalarına ve Bakanlığa gönderilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5.maddesinin 2.fıkrasının (b) bendinde de, "İdareler sorumluluk alan mimar ve mühendislerin yaptıkları işlemlere ilişkin bilgileri her ayın ilk haftası içinde ilgili meslek odalarına bildirir." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca, yapıların inşasında sorumluluk alan mimar ve mühendislerin yaptıkları işlemlere ilişkin bilgilerin ilgili idarelerce, meslek odalarına gönderilmesi zorunlu olup, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni formlarının da; imar hukukuna ilişkin idari teamüller ve yargısal içtihatlar bağlamında aynı yasada sözü edilen "Yapıya ilişkin bilgiler" kapsamında yer aldığı açık olmakla, uyuşmazlıkta yönetmelik eki yapı ruhsatı formu ve yapı kullanma izni formu eki föylerde bu formların bir örneğinin ilgili meslek odalarına gönderilmesi hususuna ilişkin ifadelere yer verilmemesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacı tarafından Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği "Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu" ve eki föylerin tamamının iptali istenilmekte ise de, dava dilekçesinde yukarıda anılan düzenlemeler dışındaki kısımlarına ilişkin bir iddiada bulunulmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ekleri "Ek-10 Yapı Ruhsatı Föy 2/a Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "...mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresinin; Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümünün ve Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerin yapı ruhsatı formunda "yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun" imzalarına yer verilmemesi ve bu formların bir örneğinin ilgili meslek odalarına gönderilmesi ifadelerine yer verilmemesi yolundaki eksik düzenleme yönünden iptallerine, Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerin diğer bölümlerine yönelik olarak ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava dosyası ile Dairemizin E:2013/6220 sayılı, E:2015/5763 sayılı ve E:2015/8145 sayılı dosyalarının birlikte incelenmesinden, 15.08.2012 tarih ve 28385 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzin Belgesi Kullanılmasına İlişkin Mecburi Standard Tebliği" uyarınca uygulamaya koyulan T.S 8737 Yapı Ruhsatı Standart metnindeki Föy 2/a'nın açıklamalar kısmında: "Yapı inşasına başlanıldığında; ruhsat formunun inşaata başlama tarihi de işlenerek bu tarihten itibaren onaylı birer örneği bir ay içinde ilgili meslek odalarına gönderilecektir." ifadesine, T.S 10970 Yapı Kullanma İzin Belgesi Standart metnindeki Föy 2'nin açıklamalar kısmında da benzer şekilde: "Ayrıca formun onaylı birer örneği bir ay içinde ilgili meslek odalarına gönderilecektir." ifadesine yer verilmekte iken, Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 57.maddesinin ondördüncü fıkrasında yer alan "İdareler sorumluluk alan mimar ve mühendislerin yaptıkları işlemlere ilişkin bilgileri her ayın ilk haftası içinde ilgili meslek odalarına bildirir." cümlesinin 01.06.2013 tarih ve 28664 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 42. maddesi ile kaldırıldığı, yine T.S 8737 sayılı Yapı Ruhsatı ve T.S 10970 sayılı Yapı Kullanma İzin Belgesi Formunun ekinde yer alan söz konusu ifadelerin kaldırıldığı, bu işleme karşı açılan davada Dairemizin 14/01/2019 tarih ve E:2015/8145 K:2019/182 sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, 27.10.2018 tarih ve 30578 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin ekinde yer alan "Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresi ile eksik düzenleme nedeniyle Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümü ve 'Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerin tamamının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Dava dilekçesinin, dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 27.10.2018 tarih ve 30578 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine 60 günlük yasal dava açma süresi içinde, 26.12.2018 tarihinde, Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğü kayıtlarına girdiği görüldüğünden, davalı idarenin davanın süre aşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
3194 sayılı İmar Kanununun "Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar" başlıklı 28. maddesinin, beşinci fıkrasında: "Fenni mesuller, uzmanlık alanlarına göre yapım işlerinin denetimine ilişkin ayrıntılı bütün belgeler ile mimarlık ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye vermek ve yapı kullanma izin belgesini imzalamak mecburiyetindedir. Yapıya ilişkin bilgiler, ilgili idarece, etüt ve proje müelliflerinin, fenni mesullerin, yapı müteahhitlerinin ve şantiye şefi mimar veya mühendisin üyesi bulunduğu meslek odasına, üyelik kayıtlarına işlenmek üzere bildirilir." hükmüne, onuncu fıkrasında: "Fenni mesullerce denetime ilişkin mimarlık ve mühendislik raporları hazırlanan, yapı sahibi, fenni mesuller ve ilgili idare elemanlarının birlikte düzenlediği tespit tutanağı ile tamamlandığı belirlenen, ancak, yapı müteahhidinin yapım işlerinden doğan vergi ve sigorta primi borçlarının ve diğer sorumluluklarının gereğinin yerine getirilmemesi sebebiyle yapı kullanma izin belgesi verilmesi işlemleri tamamlanamayan yapılar için, yapının müteahhidi olmayan yapı sahibinin talebi üzerine, ilgili idarece durum tespit edilerek yapı kullanma izin belgesi verilir. Bu belgenin bir örneği, ilgili kurumlara ve ilgililerin kayıtlarına işlenmek ve değerlendirilmek üzere ilgili meslek odalarına ve Bakanlığa gönderilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5.maddesinin 2.fıkrasının (b) bendinde de, "İdareler sorumluluk alan mimar ve mühendislerin yaptıkları işlemlere ilişkin bilgileri her ayın ilk haftası içinde ilgili meslek odalarına bildirir." hükmü yer almaktadır.
27.10.2018 tarih ve 30578 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1.maddesinde, "3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4.maddesinin birinci fıkrasının (öööö) bendi ile (rrrr) bendi değiştirilerek, yapı kullanma izin belgesi, "Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak tamamlandığını gösteren, yapının kullanımına izin veren, Ek-9’da yer alan forma uygun olarak düzenlenen, onaylı belge,” yapı ruhsatı da, "Bir parselde, Ek-10’da yer alan forma uygun olarak bu Yönetmelikle öngörülen belgeler ile projelerin onaylanması sonrasında ilgili idaresince tanzim edilen, onaylı resmi izin belgesi” olarak tanımlanmıştır.
Dava Konusu İşlemin İncelenmesi:
1-Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin eki "Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümü ve 'Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerdeki" eksik düzenlemelere ilişkin olarak;
Yukarıda yer verilen yasa hükümlerinden anlaşıldığı üzere, yapıların inşasında sorumluluk alan mimar ve mühendislerin yaptıkları işlemlere ilişkin bilgilerin ilgili idarelerce, meslek odalarına gönderilmesinin yasanın amir hükmünden kaynaklanan zorunluluk olduğu, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni formlarının ise; imar hukukuna ilişkin idari teamüller ve yargısal içtihatlar bağlamında aynı yasada sözü edilen "Yapıya ilişkin bilgiler" kapsamında yer aldığı hususunda duraksama bulunmamaktadır.
Bu durumda, 3194 sayılı Kanunun 28. maddesinin amir hükmünü teminen yapı ruhsatı formu ve yapı kullanma izni formu eki föylerde yer alan uyuşmazlık konusu ifadelerin, başka bir ifadeyle yönetmelik eki yapı ruhsatı formu ve yapı kullanma izni formu eki föylerde "bu formların bir örneğinin ilgili meslek odalarına gönderilmesi" hususuna ilişkin ifadelerin dava konusu işlemle kaldırılmasında eksik düzenleme nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2-Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ekinde yer alan "Ek-10 Yapı ruhsatı formunda yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun bilgilerine yer verilmesi, ancak imzalarının bulunduğu hanelere yer verilmemesine ilişkin olarak;
Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 57.maddesinin ondördüncü fıkrasında yer alan "İdareler sorumluluk alan mimar ve mühendislerin yaptıkları işlemlere ilişkin bilgileri her ayın ilk haftası içinde ilgili meslek odalarına bildirir." cümlesinin 01.06.2013 tarih ve 28664 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde (PATİY) Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 42. maddesi ile kaldırılmasına ilişkin işleme karşı açılan davada Dairemizin E:2013/6220 sayılı ve E:2013/5763 sayılı dosyalarında davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca verilen savunma dilekçelerinde, "PATİY'in 57. maddesinin ondördüncü fıkrasından dördüncü cümlenin çıkarılmasının, söz konusu mecburiyetin kaldırıldığı anlamına gelmediği, T.S. 8737 ve T.S. 10970 standart form sayfalarında da bu formların bir örneğinin meslek odalarına gönderilmesi hususunun zorunlu tutulduğu, yapılan dava konusu düzenleme ile hem yönetmelik hükmü hem de standart form hükmünden kaynaklanan bürokratik işlem yükünün azaltıldığı" belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
Dairemizin 25.12.2018 tarih ve E:2013/6220, K:2018/10656 sayılı ve 08.03.2018 tarih ve E:2013/5763, K:2018/2065 sayılı kararlarında da 3194 sayılı İmar Kanunun 28. maddesinin beşinci fıkrası ile öngörülen yükümlülüğün, T.S. 8737 ve T.S. 10970 standart formlarda yer alan uyuşmazlık konusu cümlelerle düzenlenmesi hususu dikkate alınarak anılan davalarda davanın reddi yolunda hüküm kurulmuştur.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 55.maddesinin 11.fıkrasında "Ruhsat eki projeleri değiştirir nitelikteki ruhsat başvuruları hariç ruhsat süresi içerisinde; yapı sahibi, müteahhidi, şantiye şefi ve fenni mesul değişikliği başvurularında ruhsat eki projelerin yeniden onaylanması etüt ve proje müelliflerinin yapı ruhsatlarında imzalarının yeniden alınması gerekli değildir." hükmüne yer verilmiş olup ruhsat eki projelerin yeniden onaylanması aşamasında etüt ve proje müelliflerinin yapı ruhsatlarında imzalarının yeniden alınmasına gerek görülmemesi halinde mimari proje müelliflerinin diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından, ruhsat alınması aşamasında yapılan değişiklikten haberdar olmayan proje müelliflerinin sorumlu tutulmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 28.maddesinde yapı kullanma izin belgelerinin imzalanılması zorunluluğu düzenlenmekte iken, anılan belgenin düzenlenme sürecinin yapı ruhsatından sonraki aşamaya ilişkin olduğu dikkate alındığında, yapı ruhsatı formlarında da bulunması gereken imzalara yer verilmemesinde mevzuata uyarlık bulunmamıştır.
Yapı ruhsatında ve projelerde imzası bulunan kişilerin değişikliği durumunda projelerin yeniden onaylanmasının ve yapı ruhsatındaki imzaların yeniden alınmasının zorunlu olmadığının düzenlendiği yönetmeliğin 55. maddesinin yukarıda yer verilen hükmünde 25.07.2019 günlü, 30842 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile yapılan değişiklikle madde hükmünde yer alan "etüt ve proje müelliflerinin yapı ruhsatlarında imzalarının yeniden alınması.." ibareleri yürürlükten kaldırılmışsa da, yukarıda yer verilen yasal düzenleme de gözönünde bulundurulduğunda, anılan hüküm yapı ruhsatının ilk düzenlendiği aşamada imzaların alınması, yapı ruhsatında ve projelerde değişiklik yapılması halinde proje müelliflerinin imzalarının yeniden alınması zorunluluğunu ortadan kaldırmamakta, ancak ruhsat süresi içinde ruhsat eki projeleri değiştirmeyen yapı sahibi, müteahhidi, şantiye şefi ve fenni mesul değişikliklerinde ruhsat eki projelerin yeniden onaylanmasına, etüt ve proje müelliflerinin imzalarının yeniden alınmasına gerek olmadığına ilişkin bulunmaktadır.
Bu haliyle, yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun yapı ruhsatı alınması sürecinde sorumlulukları yalnızca projelerin hazırlanması veya taahhütname düzenlenmesi ile sınırlı olmadığı, sürecin belgeye bağlandığı yapı ruhsatlarında imza atılması suretiyle yapıya ilişkin hususların hukuka ve fenne uygun olduklarının onaylanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, yönetmelik ekinde yer alan yapı kullanma izin belgelerinde anılan kişilerin imza hanelerine yer verilmiş olup, yapı kullanma izin belgelerinin, yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak tamamlandığını gösteren ve yapının kullanımına izin veren onaylı belgeyi ifade ettiği dikkate alındığında, bahse konu kişilerin yapı ruhsatı formunda imzalarına yer verilmeyerek, yapı kullanma izni belgelerinin bu kişiler tarafından imzalanmaya devam edilmesi gerekeceğinden, yapının inşa aşamasından kullanımına kadar olan zincirleme süreçte bir kopukluk olacağı nedeniyle, dava konusu Ek-10 Yapı ruhsatı formunda yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun imzalarının bulunduğu hanelere yer verilmemesinde, bu yönüyle de hukuka uyarlık görülmemiştir.
3-Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ekinde yer alan "Ek-10 Yapı Ruhsatı Föy 2/a Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "...mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresi yönünden;
Yukarıda incelendiği üzere, yapı ruhsatlarında ilgili kişilerin imzalarına yer verilmediği, ancak dava konusu düzenleme ile yapı ruhsatında imzası bulunmayan müelliflerin, formun usulüne uygun doldurulmasından sorumlu tutulmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, form ile form eki açıklamalarda çelişki bulunduğundan dava konusu bu düzenlemenin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ekinde yer alan "Ek-10 Yapı ruhsatı formunda yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun bilgilerine yer verilmesine karşın imzalarının bulunduğu hanelere yer verilmemesine ilişkin kısmının, Yönetmeliğinin eki "Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümü ve 'Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerdeki" "bu formların bir örneğinin ilgili meslek odalarına gönderilmesi" hususuna ilişkin ifadelerin dava konusu işlemle kaldırılmasına ilişkin kısmı ile Yönetmeliğin ekinde yer alan "Ek-10 Yapı Ruhsatı Föy 2/A Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresinde hukuka uyarlık bulunmadığından iptaline karar verilmiştir.
Diğer yandan, Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerin iptal edilen kısımları dışında kalan bölümlerine yönelik olarak davanın reddine karar verilmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ekinde yer alan "Ek-10 Yapı ruhsatı formunda yapı sahibinin, müteahhidin, şantiye şefinin, proje müellifleri ve fenni mesullerin ve yapı denetim kuruluşunun bilgilerine yer verilmesine karşın imzalarının bulunduğu hanelere yer verilmemesine ilişkin kısmının, Yönetmeliğinin eki "Ek-9 Yapı Kullanım İzin Belgesi Föy 2/a Yapı Kullanım İzin Belgesi Eki: Açıklama bölümü ve 'Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerdeki" "bu formların bir örneğinin ilgili meslek odalarına gönderilmesi" hususuna ilişkin ifadelerin dava konusu işlemle kaldırılmasına ilişkin kısmı ile Yönetmeliğin ekinde yer alan "Ek-10 Yapı Ruhsatı Föy 2/A Formu Eki: Açıklama kısmındaki, "mimari proje müellifleri diğer görevliler ile birlikte bu formun usulüne uygun doldurulmasından sorumludur." ibaresinin İPTALİNE,
2. Ek-10 Yapı Ruhsatı Formu ve eki föylerin iptal edilen kısımları dışında kalan bölümleri yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin …-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, …-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.