Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2018/969 E. , 2021/4865 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/969
Karar No : 2021/4865
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) :…Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI) : … Spor Malzemeleri Satış ve Pazarlama Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2015 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın kıymetine satın alma komisyonunun eklenmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilerek ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin ihtirazi kayda konu kısmına vaki itirazın, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi ve Gümrük Yönetmeliği'nin 78 no'lu ekinde yer alan "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak itirazın ilgili gümrük idaresine yapılması gerektiğinden bahisle reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın yasal faizi ile birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, davacı şirket ile …International BV'nin farklı tüzel kişiliklere sahip olmaları ve taraflar arasında imzalanan acentelik sözleşmesinde acenteye davacı adına sözleşme yetkisi verilmiş olması ile aynı ve benzer faaliyet alanlarında bulunmalarının şirketlerin bağımsızlığına engel teşkil etmeyeceği, davacı firma tarafından, ithal edilecek ürünlerin belli standartlarda üretimini gerçekleştirecek üreticinin bulunabilmesi amacıyla üreticinin bulunduğu ülkede mukim komisyon acentesi olan ve davacı şirketin bu anlamda temsilcisi konumunda bulunan bir şirkete satış fiyatı üzerinden belli oranda hesaplanarak ödenen komisyon ücretinin niteliğinin, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 27. maddesinin 4. fıkrasında tanımlandığı şekliyle, ithalatçının temsilcisine eşyanın satın alınmasında yurt dışında verdiği temsil hizmeti karşılığında ödediği ücret olan satın alma komisyonu olduğu ve bu komisyonun Kanun'un 28. maddesinin (e) bendinde açıkça belirtildiği üzere gümrük kıymetine dahil edilmeyeceğinin düzenlenmesi karşısında; ödemelerin ilişkili … grup şirketlerinden biri olan … International BV'ye yapılması ve ithal eşyasının satış koşuluna bağlı olarak satışı gerçekleştirilecek ithal eşyasının satış bedelinin belli bir yüzdesi şeklinde hesaplanması ile acenteye davacı adına sözleşme yapma yetkisinin verilmiş olmasının gerçek durumu değiştirmeyeceği, ihtirazi kayıt kabul edilmeyerek yapılan tahakkukta ve tahakkuka vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; paranın tasarrufundan yoksun kalınan süre için 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre yasal faiz ödenmesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, davalı idarece, ihtirazi kaydın beyanın bağlayıcılığı üzerinde herhangi bir etkisinin bulunmadığı, vergilerin geri verme ve kaldırmaya ilişkin hükümler uyarınca ilgili gümrük müdürlüğünden istenmesi gerektiğinden bahisle ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk ettirilen vergilerin ihtirazi kayda konu kısmına vaki itirazın esasının incelenmeksizin reddedildiği, buna karşın Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi uyarınca, ihtirazi kayıtla beyan edilen vergilere karşı idari itiraz yoluna başvurulmasının mümkün olduğu, davalı idarece itirazın esası hakkında bir inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken, davacının koşulları daha ağır bir hukuki sürece yönlendirilmesi yolunda tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, istinaf başvurusunda ileri sürülen iddiaların sonucu itibarıyla yerinde olan mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği; ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk ettirilen vergilere vaki itirazın esası hakkında Bölge Müdürlüğünce verilmiş bir karar bulunmadığından, tahsil edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte iadesi yönündeki talebin incelenmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, mahkeme kararının; ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk ettirilen vergilere vaki itirazın reddine dair işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine, anılan hüküm fıkrasının belirtilen şekilde düzeltilmesine, ödenen vergilerin faiziyle iadesine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, anılan hüküm fıkrasının kaldırılmasına, ödenen vergilerin iadesi istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarece, davanın konusunun, Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında ödenen vergilerin iadesi istemine ilişkin olduğu, tahsil edilen vergiler için itiraz yolunun değil geri verme yolunun işletilmesi gerektiğinden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacı tarafından, Bölge Müdürlüğünce itiraza karşı kesin olmayan bir cevap verildiğinden istemin reddi sayılarak davanın açıldığı, idarenin yanlış yönlendirmesi nedeniyle iade hakkından mahrum kaldıkları ileri sürülmekte ve duruşma yapılması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından savunma verilmemiş; davalı idarece, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. … TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 16/11/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.