Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/977 E. , 2021/6590 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/977
Karar No : 2021/6590
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, ...-... ortaklığının 2014 yılına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ile ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emirlerinin içeriği katma değer vergileri yönünden davacının sorumluluğu 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 44. maddesinde yer aldığı üzere, borcun ödenmemesinden kaynaklı müteselsil sorumluluk olduğundan, 2014 yılının Ağustos ve Eylül dönemine ait katma değer vergisi ve fer'ileri yönünden verginin beyan edilerek ödenmesi gereken tarihlerin 26/09/2014 ve 26/10/2014 olması ve davacının bu tarihten önce 10/09/2014'de hisselerini devrederek ortaklıktan ayrılması nedeniyle sorumlu tutulması mümkün bulunmadığından, ödeme emirlerinin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, gelir (stopaj) vergisi ve fer'ileri açısından ise Borçlar Kanunu'nun adi ortaklıkla ilgili hükümleri gereği genel ilke olan borcun doğduğu tarihi esas alınarak ödeme emirlerinin bu vergi türü ve türevlerine ilişkin 2014 yılının Ağustos dönemi ve öncesine ait kısımlarının davacıdan takibi yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı, 2014 yılının Eylül dönemi gelir (stopaj) vergisi yönünden ise bu döneme ait kira stopaj vergisinden davacının ortaklığının devam ettiği 10 günlük süre açısından sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle, dava konusu ödeme emirleri; 2014 yılının Ağustos ve Eylül dönemleri katma değer vergisi ve fer'ileri ile 2014 yılının Eylül dönemi gelir (stopaj) vergileri ve fer'ilerinin davacının ortak olduğu 10 günlük dönemi aşan kısmına isabet eden borçlar yönünden iptal edilmiş, ödeme emirleri içeriği diğer borçlar yönünden ise dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlunun adi ortaklık sıfatını haiz olması nedeniyle müteselsil sorumluluk gereği borcun takibi zorunlu olduğundan, 10/09/2014 tarihi itibariyle işi bırakma bildiriminde bulunmak suretiyle mükellefiyeti sona eren ortaklığın aynı tarihte hisselerini devretmiş ortağı olan davacının, 2014 yılının Eylül dönemi katma değer vergisi ve fer'ileri ile 2014 yılının Eylül dönemi gelir (stopaj) vergisi ve fer'ilerinden sorumlu olduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının, ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra dava söz konusu ödeme emirleri yönünden reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olduğu ileri sürülen kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Vergi Dava Dairesi kararının, ödeme emri içeriği 2014 yılının Eylül dönemine ait gelir (stopaj) vergisinin davacının sorumluluk dönemine isabet eden 10 günlük kısmının reddine ilişkin hüküm fıkrası yönünden temyiz isteminin reddi ve kararın diğer kısımlarına yöneltilen temyiz isteminin ise kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Asıl borçlu ...-... ortaklığının ortağı olan ve ortaklık hisselerini devrettiği aynı zamanda ortaklığın işi bıraktığı 10/09/2014 tarhine kadar ortaklığı devam eden davacı adına, ortaklığın 2014 yılının muhtelif dönemlerine ait katma değer vergisi ve gelir (stopaj) vergisi ve fer'ilerinden oluşan borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla dava konusu ödeme emrilerinin düzenlenerek tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde, vergiyi doğuran olayın, vergi alacağının vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu ve hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı hüküm altına alınmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Tarhiyatın Muhatabı" başlıklı 44. maddesinin 1. fıkrasında, katma değer vergisinin, bu vergiyle mükellef gerçek veya tüzelkişiler adına tarh olunacağı belirtilmiş; aynı maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde ise adi ortaklıklarda, verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere ortaklardan herhangi birinin tarhiyata muhatap tutulacağı kuralına yer verilmiştir.
Adi ortaklıkların hukuki statüleri Borçlar Kanunu'nun 620 ve takip eden maddelerinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı Borçlar Kanununun 620. maddesinde, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmelerine adi şirket denildiği ve bu şirketlerin Borçlar Kanununda bu yönde düzenlenen hükümlere tabi oldukları, yine aynı Kanunun temsilin sonuçlarını düzenleyen 638. maddesinde de aksi kararlaştırılmadıkça ortakların, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile, bir üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, müteselsilen sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "Davaların Karara Bağlanması" başlığını taşıyan 22. maddesinin 1. fıkrasında; konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, 24. maddesinin (e) bendinde de, kararın dayandığı hukuki sebeplerin, gerekçe ve hükmün kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının,... takip numaralı ödeme emri içeriği 2014 yılının Eylül dönemine ait gelir (stopaj) vergisinin, davacının sorumlu olduğu 10 günlük döneme isabet eden kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.
Yukarıda mevzuatına yer verilen 3065 sayılı Kanun'un 44. maddesinde göre davacının 2014 yılının Ağustos ve Eylül dönemine ilişkin ortaklığın beyanı üzerine tahakkuk eden katma değer vergileri ve fer'ilerinden sorumluluğu borcun ödenmemesinden kaynaklı müteselsil sorumluluk olduğundan ve 2014 yılının Eylül dönemine ait katma değer vergisi ve fer'ileri yönünden verginin beyan edilerek ödenmesi gereken tarihlerde hisselerini devrederek ortaklıktan ayrılmış olması nedeniyle davacının sorumlu tutulması mümkün olmadığından, ... takip numaralı ödeme emrinin 2014 yılının Eylül dönemine ait katma değer vergisi ve fer'ilerinden oluşan kamu alacağına ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Dava konusu, ... takip numaralı ödeme emri içeriği gelir (stopaj) vergisi ve fer'ilerinin, ortaklık tarafından internet ortamında yasal süresinden sonra verilen düzeltme beyannameleri (muhtasar) üzerinden tarh ve tahakkuk ettiğinin anlaşıldığı olayda, davacının gelir (stopaj) vergisini doğuran olayın gerçekleştiği 2014 yılının Eylül döneminin 10/09/2014 tarihine kadar olan kısmında ortaklık sıfatı devam ettiğinden dolayısıyla 10 günlük süre açısından sorumluluğu bulunduğundan, Vergi Dava Dairesi kararının söz konusu kamu alacağının 10 günlük süreyi aşan kısım yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Öte yandan, ... takip numaralı ödeme emrinin 2014 yılının Ağustos dönemi katma değer vergisi ve fer'ilerinden oluşan kamu alacağı yönünden hüküm kurulmadığı anlaşıldığından Vergi Dava Dairesi kararının kararının bu yönden de bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; dava konusu ödeme emirlerinin 2014 yılının Eylül dönemine ait gelir (stopaj) vergisinin davacının sorumluluk dönemine isabet eden 10 günlük kısmı yönünden reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; ödeme emirleri içeriği 2014 yılının Eylül dönemi katma değer vergileri ve fer'ileri ile Eylül dönemi gelir (stopaj) vergisinin 10 günlük süreyi aşan kısmı yönünden reddine ilişkin hüküm fıkralarının yanı sıra aynı yılın Ağustos dönemi katma değer vergisi ve fer'ileri hakkında hüküm kurulmak üzere BOZULMASINA,
5. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca ...-TL maktu harç alınmasına,
6.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesine,
7.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 29/12/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.