Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2018/987 E. , 2022/1820 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/987
Karar No : 2022/1820
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli …-…, …-… tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin muhtelif kalemlerinde beyan edilen eşyanın gözetim belgesi ibraz edilmeden ve TAREKS onay belgesi alınmadan ithalinin gerçekleştirildiğinin tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca ceza kararı alınabilmesi için eşyanın ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bu belgelere tabi değilmiş ya da belge varmış gibi beyan edilmiş olmasının gerektiği, uyuşmazlık konusu eşyanın gözetim belgesi ibraz edilmeden ve TAREKS onay belgesi alınmadan ithal edildiğinden bahisle işlem tesis edilmiş ise de, gözetim belgesiyle amaçlananın, eşyanın ithal seyrinin izlenmesi ve bu eğilimin yerli üreticiler üzerindeki etkisinin takibi olduğu, belli kuruluşların vereceği yeterlilik belgesi kapsamında aranacak belgeler arasında değerlendirilemeyeceğinden, anılan madde uyarınca para cezası kararı alınamayacağı; TAREKS belgesi ise, ithal edilen eşyanın sahip olduğu standart veya teknik düzenlemelerde belirtilen kriterlere göre, asgari sağlık, emniyet ve çevrenin korunması, tüketicilerin doğru bilgilendirilmesi amacıyla verilen bir belge olduğundan, ilgili madde kapsamında aranacak belgeler arasında yer almasına karşın, beyannamelerin kapanmasından sonra düzenlenen sonradan kontrol raporuyla belgenin ibraz edilmediğinin tespit edildiği, Gümrük Yönetmeliği'nin 181. maddesinin 10. fıkrasında, ithalat işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlanması için gerekli olan belgelerin alınması amacıyla yükümlünün ilgili kuruma yönlendirilmesi ve ilgili kurumun da bilgilendirilmesi gerektiğinin düzenlendiği, ara karar üzerine verilen cevaptan TAREKS belgesinin alınması hususunda davalı idarece yönetmelikte belirtilen yönlendirme ve bilgilendirmenin yapılmadığı anlaşıldığından, gerek gözetim belgesi, gerekse TAREKS belgesinin ibraz edilmediğinden bahisle karara bağlanan para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gözetim ve TAREKS belgelerini ibraz etmeksizin eşyaların ithalini gerçekleştiren davacı adına ceza kararı alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…., K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 20/04/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz başvurusu, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin muhtelif kalemlerinde beyan edilen eşyanın, GÖZETİM ve TAREKS belgesi ibraz edilmeden ithalinin gerçekleştirildiğinin tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulması istemine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından ithal edilen eşyaların ithalatta GÖZETİM uygulamasına ve TAREKS belgesine tabi eşyalardan olmasına rağmen anılan belgeler ibraz edilmeden söz konusu ithalatların gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi üzerine idarece para cezası kararı alındığı anlaşılmaktadır.
GÖZETİM belgesi, ortak ticaret politikası araçlarına uyum kapsamında, AB'nin Konsey Yönetmelikleri ve Dünya Ticaret Örgütü'nün Koruma Tedbirleri Anlaşması ile belirli üçüncü ülkeler meşeli ürünlerin ithali için zorunlu olan ve bir malın ithal eğiliminin yakından izlenmesi, bu eğilimin yerli üreticiler üzerinde zarar tehditi oluşturup oluşturmadığı noktasındaki tespitler için gerekli olan, ithalattan önce Dış Ticaret Müşteşarlığı'na yapılacak başvuruyla alınması gereken bir belge olarak tanımlanmıştır.
4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1 fıkrasının (c) bendinde, beyanname muhteviyatı eşyanın ithalinde aranacak lisans, şart, izin, kısıntı ve uygunluk ile yeterlilik belgeleri ismen belirtilmediği gibi bu belglerin tahdidi olarak da sayılmadığı, bu durumda anılan Kanun'un 4. maddesine göre sorumluluğu bulunan davacının, yasal mevzuata uygun olarak düzenlenen ve resmi gazetede yayınlanan tebliğ ile ithali "gözetim belgesi"ne tabi olan eşyanın, yurt dışı gider olarak matrah artırmak suretiyle belge almaksızın ithalini gerçekleştirdiği olayda, gözetim belgesinin, tanımından da anlaşıldığı üzere anılan hükümde belirtilen belgeler kapsamında yer aldığı anlaşılmaktadır.
Davacının, eşyayı, ithali belli kuruluşların vereceği uygunluk ve kısıntıya tabi olduğu halde değilmiş gibi beyan ettiği açık olmakla birlikte, kanunen aranan cezalandırma şartlarının gerçekleştiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin gözetim uygulamasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu kararın anılan uygulamaya isabet eden kısmının bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.