T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/10005
Karar No : 2023/4110
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ... Taşımacılık ve Oto Kiralama Ltd. Şti
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsüne 2.018,00 TL trafik idari para cezası verilmesine ilişkin aynı gün ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; aracı durdurarak denetim yapan iki trafik polis memurunun "araç sürücüsünün ve araçta bulunan yolcunun" sözlü beyanını esas aldıkları iddiasıyla düzenlendikleri 02.11.2018 tarihli tutanak incelendiğinde; anılan tutanağın araç sürücüsüne ve/veya araçtaki yolcuya imzalattırılmadığı gibi imzadan imtina ettiklerine ilişkin bilgiye de yer verilmediğinin görüldüğü, beyana dayalı kural ihlali tespiti ve idari yaptırım uygulanabilmesi için beyanı verenlerin onayının gerektiği, onayın da kişilerin imzaları ile olacağı, birisinin beyanını tutanağa aktardığını söyleyen kamu görevlilerinin tutanağı imzalamalarının, sadece iddialarının yazıya dökülmesinden ibaret olup ispata muhtaç olduğu, dolayısıyla tek başına objektif değerlendirme ve adil bir sonuca ulaşmaya olanak tanımayacağı, bu nedenle, iddiayı içeren, ancak; ispatı için beyanı verenlerin onaylarını gösteren imzalarının bulunmadığı tutanaktan hareketle tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, iki memur tarafından imzalanan tutanağın aksi ispatlanana kadar geçerli olduğu, davacılar tarafından aksini ispat edecek mahiyette delil sunulmadığından tutanağın geçerli kabul edilmesi gerektiği, davacının UBER sistemi üzerinden korsan taksicilik faaliyeti yürüttüğü, D2 belgesinin olmasının taksicilik faaliyeti yapmasına izin vermediği, belirtilen nedenlerle temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
02.11.2018 tarihinde polis ekiplerince yapılan denetimde; ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile tarife ücret karşılığında Beşiktaş-Atatürk Havalimanı arası yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, araç sürücüsünün UBER sistemine bağlı çalıştığı, ücretin sistem üzerinden alınacağının araç sürücüsü ve yolcunun sözlü beyanlarından anlaşıldığından bahisle Ek 2/3-b bendi uyarınca araç 30 gün süre ile trafikten men edilerek araç sürücüsü ... hakkında trafik idari para cezası tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davaya konu aracın minibüs cinsi olup yolcu nakli-ticari amaçlı kullanıldığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından verilmiş ve 21.08.2019 tarihine kadar geçerliliği bulunan Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin bulunduğu, söz konusu belgede, "turizm servis aracı olarak kullanıldığı sürece geçerlidir. Amaç dışında kullanılamaz." şerhinin düşüldüğü, öte yandan 02.11.2018 tarihinde 100,00 TL karşılığı ... isimli yolcudan taşımacılık ücreti alındığına dair ... Taşımacılık ve Oto Kiralama Ltd. Şti tarafından düzenlenen Seri A Sıra No:... sayılı faturanın bulunduğu, ayrıca "D2 yetki belgesi arızi mekik yolcu taşıma sözleşmesi" içeriğinde taşıma güzergahının "BeşiktaşYeşilköy (Atatürk Havalimanı)" şeklinde belirlendiği, 08.05.2018 tarihinde ... Ticaret Odasından alınan faaliyet belgesinde ise davacı ... Taşımacılık ve Oto Kiralama Ltd. Şti'nin faaliyet konularından birinin "karayolu üzerinde her türlü motorlu nakil vasıtaları ile şehir içi ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapmak" şeklinde belirtildiği anlaşılmaktadır.
Olayda, 02.11.2018 tarihinde tutulan tutanağa istinaden davacı şirket adına kayıtlı aracın denetim tarihi itibarıyla geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunmasına rağmen söz konusu belgede belirtilen faaliyet konusu dışında ticari taksi taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men cezası verildiği ve sürücü hakkında idari para cezası tesis edildiği anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince, beyanları tutanağa geçirildiği iddia edilen sürücü ve yolcunun imzalarının alınmadığı gibi imzadan imtina edildiğine dair herhangi bir şerhin de düşülmediği belirtilerek tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği görülmekte ise de; araç yakalama tutanağı ile aynı gün düzenlenen araç trafikten men/muhafaza altına alma tutanağı ile trafik idari para cezası karar tutanağında, araç sürücüsünün imzadan imtina ettiğine ilişkin şerhin düşüldüğü, öte yandan 02.11.2018 tarihinde Beşiktaş-Atatürk Havalimanı arası ticari yolcu taşımacılığının yapıldığını ortaya koyan dava dilekçesi ekinde fatura ve taşıma sözleşmesinin bulunduğu, söz konusu belgeler ile tutanak karşılaştırıldığında ise güzergah ve yolcu isim soyisim bilgilerinin örtüştüğü anlaşılmaktadır.
Bu durumda, ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında gerçekleştirilen söz konusu taşımacılık nedeniyle 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi uyarınca tesis edilen 30 gün trafikten men işlemi ile sürücü hakkında uygulanan trafik idari para cezası işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 26/09/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.