Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/1009 E. , 2022/2668 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2019/1009
Karar No : 2022/2668
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, özel güvenlik çalışma izin belgesinin iptaline ilişkin İstanbul Valiliği Özel Güvenlik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı işleminin kendisine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; haklarında yapılan güvenlik soruşturması ve araştırması neticesinde FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı ve irtibatı olduğu kanaatine varılan özel güvenlik görevlilerinin çalışma izninin iptali gerektiği yolundaki Bakanlık Talimatı uyarınca güvenlik soruşturması olumsuz olan davacıya ait özel güvenlik kimlik belgesinin iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, irtibatı veya iltisakının bulunmadığı, dava konusu işlemin gerekçesinin öğrenilemediği, bu bağlamda savunma hakkının ve adil yargılanma hakkının elinden alındığı, somut bilgi ve belgelerle desteklenmeden istihbari nitelikteki bilgilere dayanılmasının mümkün olmadığı, çalışma hürriyetinin kısıtlandığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün 22/07/2016 tarihli ve 107175 sayılı Genel Yazısıyla; özel güvenlik şirketi, özel güvenlik eğitim kurumu ve alarm izleme merkezleri ile buralarda kurucu, yönetici, temsilci veya özel güvenlik görevlisi sıfatıyla çalışanların FETÖ/PDY terör örgütü ile aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunup bulunmadığının İstihbarat, Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele ve Terörle Mücadele Şube Müdürlükleri aracılığıyla araştırılarak terör örgütüne destek verdikleri tespit edilenler hakkında, özel güvenlik görevlilerinin kimlik kartlarının iptali de dahil olmak üzere, gerekli yasal işlemlerin yapılması hususunda 81 İl Valiliğine ve Jandarma Genel Komutanlığına talimat verilmiş; aynı idarenin … tarihli ve … sayılı işlemiyle, bir önceki Genel Yazı kapsamında yapılan araştırma ve incelemeler neticesinde FETÖ/PDY terör örgütü ile aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunduğu tespit edilen özel güvenlik görevlilerine ait liste, söz konusu özel güvenlik görevlilerinin özel güvenlik kimlik kartlarının iptal edilmesini teminen ilgili Valiliklere gönderilmiş, anılan listede davacının adına da yer verilmiş; İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün söz konusu talimatına istinaden davalı İstanbul Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunca, davacıya ait özel güvenlik kimlik kartı … tarihli ve … sayılı işlemle iptal edilmiş, bunun üzerine davacı tarafından bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/06/2004 tarih ve 25504 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un (dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan hâliyle) "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin (d) bendinde, "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya fuhuş suçlarından mahkûm olmamak." şartlarına yer verilmiş; "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Ateşli silah taşımayacak özel güvenlik görevlileri hakkında sadece arşiv araştırması yapılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her beş yılda bir yenilenir. Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir. Özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedilmesi halinde çalışma izni iptal edilir." ve "Kimlik" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında, "Özel güvenlik görevlilerine valilikçe kimlik kartı verilir. Kimlik kartında görevlinin adı ve soyadı ile silahlı ya da silahsız olduğu belirtilir." hükümleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının da aralarında bulunduğu 17 şüpheli hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan … numaralı soruşturma neticesinde verilen … tarih ve K:… sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda, davacının bylock programını kullanmadığı Bank Asya hesabının bulunduğu, hesabını 2014 yılı öncesinde de aktif olarak kullandığı, 2014 sonrasında bariz ve örgüt talimatı ile uyumlu olacak biçimde hesap artırımlarının olmadığı, örgütle bağlantılı olduğundan bahisle kapatılan dernek veya vakıflarda herhangi bir kaydının bulunmadığı, örgütün eğitim kurumlarından olan yurt, dershane veya okullarda aleyhine değerlendirilebilecek kayıtların bulunmadığı, Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı bünyesindeki arşiv havuzunda ve Cumhuriyet Başsavcılığı nezdindeki havuz sorgusunda FETÖ/PDY ile irtibat, iltisak ve aidiyete dair aleyhlerine bir hususun saptanmadığı tespitlerine yer verilmiştir.
Dairemiz tarafından uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması amacıyla verilen 23/12/2020 tarihli ara kararı ile, davalı idareden, davacıya ait tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan, Bank Asya'da açılmış 2013,2014 ve 2015 yıllarını kapsayan ve her işlem sonrasında bakiyenin görülebildiği yıllık bazda ayrıntılı tüm hesap hareketlerinin dökümleri; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından, Terör Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunun Soruşturma No:2019/37883, Karar No:2019/21090 sayılı kararıyla verilen "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararına karşı itiraz edilip edilmediği ve kararın kesinleşip kesinleşmediği hususlarının araştırılarak bilgi verilmesi istenilmiştir.
Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş. İflas İdaresinin 16/04/2021 tarihli ara kararı cevabının ekinde yer alan CD içeriği incelendiğinde, davacı tarafından Bank Asya hesabının ilk olarak ... müşteri numarasıyla 04/04/2007 tarihinde açıldığı, aktif kredi kartı kullanımının mevcut olduğu bilgileri ile 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait hesap hareketlerinin dökümüne yer verildiği görülmektedir.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sunulan 28/07/2021 tarihli cevabi yazıda davacı hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara herhangi bir itirazda bulunulmadığı belirtilmiş, davalı idare tarafından ise ara kararına cevap verilmemiştir.
Dosyaya taraflarca ve ara kararı üzerine ilgililer tarafından sunulan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile aidiyeti, iltisakı veya irtibatını ortaya koyabilecek nitelikte tek kriterin Bank Asya hesap bakiyesinde meydana gelen artış olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın anılan bankanın FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantısı kurulduktan sonra davacının hesap bakiyelerinin incelenmesi neticesinde çözülmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 11/11/2021 tarih ve E:2020/9.MD-61, K:2021/546 sayılı kararında; "... FETÖ/PDY'nin de finansal gücünün en önemli ayaklarından biri olan Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin esasen ekonomik prensipler ve ticari hükümler çerçevesinde faaliyet göstermesi beklenmekte iken, kuruluş tarihinden itibaren örgütün yurt dışı ve yurt içi kurumlarının finansmanı amacıyla kullanıldığı, 2008 yılından itibaren başlayan birtakım mali ve kurumsal sıkıntıların yoğunlaştığı Aralık 2013 - Ocak 2014 döneminde bankanın 29.05.2015 tarihinde fona devrine kadarki süreçte kamu oyu ve ekonomik çevrelerde kaybettiği itibar nedeniyle yaşadığı finansal krizi aşabilmek adına; rasyonel ekonomik gerekçelere ve kurumsal yönetim ilkelerine aykırı bir şekilde sözde örgüt liderinin ve örgütün yönlendirmesiyle mevduat toplama kampanyaları düzenlediği BDDK'nın 28.05.2015 tarihli mali analiz raporundan anlaşılmaktadır. Bankanın bahse konu finansal krizin aşılabilmesi için örgüt lideri Fettullah Gülen tarafından 25.12.2013 tarihinde Bank Asya'ya para yatırılması yönünde talimat verildiği... Bu doğrultuda talimat kapsamındaki ekonomik ve rasyonel saike dayanmayan bir şekilde hesabı olmayan kişilerin bankada hesap açtıkları, hesabı olan kişilerin ise cari ve katılım hesaplarında bulunan mevduatlarında artışa gittikleri veya muhtelif bankacılık işlemleriyle bankaya likitide sağladıkları anlaşılmaktadır.
İkinci talimat ise 28.08.2014 tarihi olup bu talimat sonrasında da Eylül - Ekim aylarında para yatırılmasına ilişkin yoğun bir kampanya gerçekleştirildiği görülmektedir.
Bank Asya'ya para yatırılması talimatlarından üçüncüsü BDDK'nın bir kısım banka imtiyazlı pay sahibine tedbir uyguladığı ve akabinde fon yönetimi tarafından banka yönetiminin değiştirildiği tarih olan 04.02.2015'dir. Bu tarihte sosyal medya paylaşımları ve banka şubeleri önünde yapılan eylemlerle kişilerin bankaya para yatırılmaya yönlendirildiği ve sembolik (50-100 TL) olsa dahi yeni hesap açma ve para yatırma işlemlerinin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır."
Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş. İflas İdaresi tarafından gönderilen CD içeriğinde yer alan 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait ayrıntılı hesap hareketlerinin tetkikinden; Banka hesabının kart borcu ödeme, döviz alış, katılım hesabı açma gibi faaliyetlerde kullanıldığı, Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararında belirtilen zamanlarda para yatırma faaliyetinin bulunmadığı görülmektedir.
FETÖ/PDY'nin finansal kaynağı olan Bank Asya ülkemizde yasal olarak 24/10/1996 tarihinde kurulmuş ve BDDK tarafından faaliyet izninin iptal edildiği 22/07/2016 tarihine kadar faaliyette bulunmuştur. FETÖ/PDY'ye aidiyet, irtibat veya iltisakın tespiti konusunda önemli bir veri olan Bank Asya hesaplarının değerlendirilmesi yapılırken yukarıda yer verilen Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararında da belirtildiği üzere, örgüt talimatıyla ve örgüte finansal destek sağlamak saikiyle para yatıran kişiler ile Bank Asya'yı olağan bankacılık faaliyetlerinde kullanan kişiler arasında ayrım yapılması gerektiği tartışmasızdır.
Somut olayda, yukarıda yer verilen Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararında da belirtildiği üzere, Bank Asya'ya para yatırılmasına dair örgüt tarafından talimatlar verilmiş olup, davacı tarafından yapılan bankacılık işlemlerinin, Bank Asya hesabına örgüt talimatıyla para yatırma kapsamında yer almadığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş. İflas İdaresince gönderilen CD içeriğinde yer alan ay bazında hesap bakiyelerini gösteren belgede, bazı aylarda bir önceki aya göre artış olduğu görünmekte ise de; bu artışların nedeni davacının para yatırmasından değil, döviz cinsi mevduatın artan kur üzerinden TL'ye çevrilmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının Bank Asya hesap bakiyelerinde meydana gelen artış ve azalışların bankacılık faaliyetleri kapsamında kaldığı sonucuna varılmaktadır.
Dairemiz ve ilk derece Mahkemesi tarafından verilen ara kararları üzerine davalı idarece davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile aidiyet, irtibat ya da iltisakını gösteren başka bir bilgi yahut belge de sunulamadığı görüldüğünden, davacının özel güvenlik çalışma izninin iptal edilmesi ve kimlik kartının geri alınmasına dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan; davacının, terör örgütleriyle veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla üyelik, iltisak ve irtibatının sonradan tespit edilmesi durumunda davalı idarece her zaman işlem tesis edilebileceği de açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/05/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.