Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2019/1020 E. , 2022/4261 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2019/1020
Karar No : 2022/4261
TEMYİZ EDENLER : I- (DAVALI) ...Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER)
1- ...Turizm ve Gayrimenkul Yatırımları A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
2- ...Bakanlığı
(Mülga ...Bakanlığı)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ...tarihli, ...sayılı işlemi ile onaylanan İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, Parkorman Tabiat Parkına ilişkin 1/5000 Ölçekli Parkorman Tabiat Parkı Nazım İmar Planı değişikliği ve 1/1000 Ölçekli Parkorman Tabiat Parkı Uygulama İmar Planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Mahkemenin E: ...esasına kayıtlı dosyada yerinde yaptırılan keşif bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu imar planları değişikliğinin 15.06.2009 onaylı 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planına aykırı olduğu, değişiklikle mola noktası ve tabiat parkı giriş ve çıkış noktası fonksiyonlarının eklendiği, ancak fonksiyonlarda ciddi değişiklikler yapılmamış gibi görünse de inşaat alanını arttırıcı değişiklikler yapıldığı ve günübirlik alanı niteliğinin konaklama alanı niteliğine dönüştürüldüğü, dava konusu alanda planlanan fonksiyonlar içinde yer alan kamping alanı-bungalovların gerek nicelik gerekse kalıcı olmaları açısından konaklama fonksiyonu yaratacak nitelik olduğu, alanda konaklamayı zorunlu kılan ihtiyaç ve gerekçelerin plan raporlarında yer almadığı, 6831 sayılı Orman Kanunu’nda Uzun Devreli Gelişme Planlarını düzenleyen ek 14.maddesinde "ziyaretçilerin zaruri ihtiyaçlarını karşılayacak olan" şeklinde kısıtlı bir takım yapılaşmaya izin verilebildiği,ancak dava konusu edilen planlar ile turizm kararları ile ilişkilendirilebilecek kalıcı yapı özelliklerinde (sökülür takılır niteliği bulunmayan) bungalov türü yapılaşmanın Fatih Ormanı Tabiat Parkı’nın zaruri ihtiyaçlarından olmadığı tüm bu sebeplerle dava konusu işlemlerin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemler hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; Dava konusu imar planı değişikliklerinin Milli Parklar Kanununa ve Uzun Devreli Gelişme Revizyon Planına uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından; Dava konusu plan değişikliklerinin Bakanlığın tüm birimlerinin olumlu görüşü alınarak yapıldığı, Park Orman Tabiat Parkı Ekosistem Değerlendirme Raporu hazırlandığı, rapora göre, tabiat parkının tabii ve ekolojik dengesini bozulacağı iddiasının yerinde olmadığı, fonksiyonların Uzun Devreli Gelişme Revizyon Planına aykırı olmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Müdahil ...Turizm ve Gayrimenkul Yatırımları A.Ş. tarafından; Dava konusu imar planı değişikliğinin dışına çıkılarak 2012 yılında onaylanan imar planları ile getirilen fonksiyonların da incelendiği, değişikliğin inşaat attrıcı niteliğinde olmadığı, plan değişikliğinin bitki örtüsüne zarar vermeyeceği savunulmaktadır.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden, husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, Parkorman Tabiat Parkına ilişkin ilk olarak yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı 28.08.2012 tarihinde onaylanmış, daha sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ...tarihli, ...sayılı işlemi ile onaylanan Parkorman Tabiat Parkına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği 13.12.2016-11.01.2017 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, askıdan indirilmesini takiben anılan değişikliğin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihindeki yürülükteki şekliyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde: "Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlemiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." şeklinde nazım ve uygulama imar planlarının tanımları yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında 03.06.2008 tarihinde Tabiat Parkı olarak ilan edilen Fatih Ormanı Tabiat Parkı ismi değiştirilerek Park Orman Tabiat Parkı adını aldığı, dava konusu nazım imar planı ve uygulama imar planı değişikliğine ilişkin Tabiat Parkı sınırları içindeki alana yönelik olarak ilk imar planlarının 16.04.2012 tarihi onaylı 1/5000 ölçekli Fatih Ormanı Tabiat Parkı Gelişme Revizyon Planı ve bu plan doğrultusunda 28.08.2012 tarihinde onaylanan Fatih Ormanı Tabiat Parkı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı olduğu, anılan imar planlarında söz konusu alanda, Hassas Koruma Bölgesi, Sürdürülebilir Kullanım Bölgesi, Günübirlik Kullanım Alanı (E:0.05, Hmax: 4.50 m.), Kamping Alanı (TAKS: 0.06, KAKS: 0.12), Tanıtım Birimi ve Yönetim Merkezi (E: 0.20, Hmax: 6.50 m), taşıt yolu, yaya yolu, otopark fonksiyonlarının öngörüldüğü, dava konusu 06/12/2016 tarihli, 12538 sayılı işlem ile onaylanan imar planı değişikliği ile mola noktası ve tabiat parkı giriş ve çıkış noktası fonksiyonlarının eklendiği anlaşılmaktadır.
Dava dilekçesinin istem ve sonuç kısmında 28.08.2012 onay tarihli (önceki) imar planlarının iptali istenilmemesine rağmen dilekçe içeriğinde önceki imar planları ile getirilen bungalov, yönetim binası v.b. gibi yapılarından bahsedildiği, İdare Mahkemesince kararda atıf yapılan Mahkemenin E:2017/571 esasına kayıtlı dosyasında yaptırılan keşif bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda da dava konusu işlemle sadece mola noktası ve tabiat parkı giriş ve çıkış noktası fonksiyonlarının eklendiği ve bir kısım inşaat alanının artırıldığı ve söz konusu yapıların önceki imar planları ile getirildiği ifade edilmesine rağmen önceki imar planlarıyla getirilen fonksiyonlara yönelik değerlendirmelerde bulunulduğu, bu değerlendirmelere mahkeme kararında da yer verildiği gelinen noktada müdahilce temyiz dilekçesinde bu hususa itiraz edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda öncelikle davanın konusunun gerekirse dilekçe ret kararına yönlendirilmesi suretiyle netleştirilerek yeniden bir karar verilmesinin sağlanması gerekmektedir.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı ve davalı yanında müdahillerin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/04/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.