T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1022
Karar No : 2023/4920
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kültür ve Turizm Bakanlığınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli ... alımına ilişkin olarak 20/02/2017 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacı tarafından, sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; sözlü sınav konuları içerisinde yer alan ve puan değeri 50 olan "pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi" bölümü ile ilgili sınav komisyonu üyelerince "1.Muğla'daki antik kentler nelerdir? 2.Letoonda kaç tapınak vardır? 3.Tarım teraslarına hangi antik dönemde rastlanmaktadır? 4.Letoon hangi antik kente ait kutsal alandır?" şeklinde dört adet soru sorulduğu, soruların açık uçlu olmadığı, objektif ve kesin nitelikte cevaplar içerdiği, buna rağmen "Muğla'daki antik kentler nelerdir." sorusu ile "Tarım teraslarına hangi antik dönemde rastlanmaktadır." sorusuna davacı tarafından verilen cevaplarla ilgili olarak komisyon üyelerince farklı değerlendirmeler yapıldığı, bu durumun subjektiflik halini oluşturduğu, diğer taraftan, "pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi" ile ilgili bölümde yer alan ve açık uçlu olmayan 4 sorunun ayrı ayrı olmak üzere kaç puan üzerinden değerlendirildiğinin de belli olmadığı, bu nedenle 5 komisyon üyesinin değerlendirmesinin puanlama kriteri yönünden bilgi ölçmede yetersizliğe yol açtığı anlaşılmış olup, ilgili mevzuat hükümlerine göre oluşturulan komisyon tarafından yapılan sözlü sınav değerlendirmesinin objektif kriterlere dayanmadığı ve subjektiflik içerdiği sonucuna varıldığından, davacının atama öncesi tabi tutulduğu sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Sözlü sınavın, Sözleşmeli ... İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği, idarenin takdir yetkisini objektif olarak kullandığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kültür ve Turizm Bakanlığınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli ... istihdamına ilişkin olarak 20/02/2017 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacı tarafından, sınavda 57 puanla başarısız sayılması üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle Ek 2. maddesinin birinci fıkrasında; "Kamu kurum ve kuruluşları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre;
a) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle doğrudan yapılacak merkezi yerleştirme,
b) Yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yerleştirme,
c) Bu Esaslara ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme, yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilirler." ;ikinci fıkrasında, "Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce Türkiye çapında yayımlanan yüksek tirajlı gazetelerden birinde ve varsa resmî internet sitelerinde ilan ederler."; üçüncü fıkrasında, "Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur. Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder." ; on dördüncü fıkrasında, "(Ek:27/06/2016-2016/8994) Kültür ve Turizm Bakanlığında bu Esaslar kapsamında istihdam edilmek üzere alınacak mimar, mühendis, şehir plancısı, diğer teknik hizmet personeli, arkeolog, kütüphaneci, müze araştırmacısı, tekniker ve teknisyen unvanlı sözleşmeli personel, yukarıdaki hükümlere bağlı olmaksızın KPSS (B) grubundan yetmiş ve üzeri puan alanlardan puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyon sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar arasından, anılan Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre çalıştırılır." hükmüne yer verilmiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım Usul ve Esasları'nın "Giriş sınav komisyonu" başlıklı 9. maddesinde;
"(1) Giriş Sınavı Komisyonu; atamaya yetkili amirin görevlendireceği birim amiri başkanlığında, atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek dört üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder. Komisyona aynı usulle ayrıca asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilir. Asıl üyelerin herhangi bir nedenle komisyona katılamamaları halinde yedek üyeler tespit sırasına göre Giriş Sınavı Komisyonuna katılırlar
(2) Giriş Sınav Komisyonunu teşkil eden üyeler, sınava alınacak adaylardan, lisansüstü öğrenim hariç öğrenim durumu itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.
(3) Giriş Sınavı Komisyonu başkan ve üyeleri, kendilerinin, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavlarda görev alamazlar.
(4) Giriş Sınavı Komisyonu üye tam sayısı ile toplanır ve oy çokluğuyla karar alır. Oylama sırasında çekimser oy kullanılamaz. Alınan kararlar kesindir. Karara katılmayanlar karşı oylarını gerekçeleriyle belirtmek zorundadır."
(5) Giriş Sınavı Komisyonu üye tam sayısı ile toplanır ve oy çokluğuyla karar alır. Oylama sırasında çekimser oy kullanılamaz. Alınan kararlar kesindir. Karara katılmayanlar karşı oylarını gerekçeleriyle birlikte belirtmek zorundadır.
(6) Farklı pozisyon unvanları için aynı usulle birden fazla sınav komisyonu oluşturulabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Usul ve Esaslar'ın "Sözlü sınav" başlıklı 14. maddesinde ise;
"(1) Sözlü sınava; yazılı sınav yapılması halinde, yazılı sınavda başarılı olan adaylar yazılı sınavdaki başarı sırasına göre, sadece sözlü sınav yapılması halinde ise Bakanlıkça belirlenen KPSS (B) puan türünden puanı en yüksek adaydan başlamak üzere yapılan sıralamaya göre atama yapılacak pozisyon sayısının en fazla üç katı kadar aday çağrılır. Son sıradaki aday ile eşit puana sahip adaylar da sınava çağrılır.
(2) Sözlü sınavda adaylar;
a) Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, sadece sözlü sınav yapılması halinde pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi,
b) Kavrama, muhakeme etme, özetleme ve ifade etme yeteneği,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
d) Genel yetenek ve genel kültürü,
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
yönlerinden ayrı ayrı puan verilmek suretiyle değerlendirilirler.
(3) Adaylar, sınav komisyonu tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, Giriş Sınavı Komisyonu başkan ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır." kuralına yer verilmiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alımı Hakkında Duyuru'nun "5. Sınavın Şekli ve Değerlendirilmesi " başlıklı bölümünde; "Sözlü sınava girmeye hak kazanan adayların,
a)Pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi,
b) Kavrama, muhakeme etme, özetleme ve ifade etme yeteneği,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
d) Genel yetenek ve genel kültürü,
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
yönlerinden ayrı ayrı puan verilmek suretiyle değerlendirileceği, adayların, sınav komisyonu tarafından (a) bendi için elli puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirileceği, sözlü sınav puanının giriş sınavı başarı notunu teşkil edeceği, sözlü sınavda başarılı sayılmak için komisyon başkan ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması gerektiği" belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetiminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde oluşturulan giriş sınavı komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
Uyuşmazlık konusu olayda, Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım Usul ve Esasları'nın 9. maddesine uygun şekilde giriş sınavı komisyonunun oluşturulduğu, davacıya komisyonca belirlenen soruların sorulduğu, yine Esaslar'ın 14. maddesi uyarınca, pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi, kavrama, muhakeme etme, özetleme ve ifade etme yeteneği, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel yetenek ve genel kültürü, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalaması alınarak, davacının sözlü sınav puanının 57 olarak tespit edildiği görülmektedir.
Bu duruma göre; yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınavda "en az yetmiş puan almak" şartını sağlayamayan davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/10/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Kültür ve Turizm Bakanlığınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli ... istihdamına ilişkin olarak 20/02/2017 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacıya sözlü sınav konuları içerisinde yer alan ve puan değeri 50 olan "pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi" bölümü ile ilgili sınav komisyonu üyelerince "Muğla'daki antik kentler nelerdir?, Letoonda kaç tapınak vardır?, Tarım teraslarına hangi antik dönemde rastlanmaktadır? ve Letoon hangi antik kente ait kutsal alandır?" şeklinde dört adet soru sorulduğu, soruların yoruma açık bulunmadığı, dolayısıyla sorulara verilen cevaplara verilecek puanların da birbirinden farklı olamayacağı açıktır.
Bakılan davada, davacının verdiği cevap, tutanağa bağlanmamakla birlikte mesleki bilgi düzeyi kriterine sınav komisyon üyelerince 50 puan üzerinden 15, 25, 10, 20, 25 gibi farklı puanlar takdir edildiği, cevap ile puanlar birbiriyle uyuşmadığı gibi komisyon üyelerince verilen puanların kendi aralarında da orantısızlık olduğu görülmektedir.
Bu durumda, komisyon üyelerince takdir edilen puanlar arasında fark olduğu ve bu hali ile takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı, davacının yapılan sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasının hukuka aykırı olduğu ve iptali gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararın onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.