Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2019/1039 E. , 2020/3409 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1039
Karar No : 2020/3409
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … adına … Sendikası
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce verilen … günlü, E: …, K: … sayılı kararın, iptal ve kısmen kabule ilişkin kısmının, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı olarak görev yapan davacı tarafından, aynı birime veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atanmasına ilişkin …. günlü, … sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı tüm maddi kayıplarının, aylık maktu fazla çalışma ücreti de dahil olmak üzere işleyecek faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesi'nin … günlü, E: …, K: … sayılı kararıyla; davacının istifa dilekçesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, üst düzey yönetici atamalarında, nitelikli yöneticilerin hangi usule göre ve nasıl belirleneceği, yöneticilik vasıflarının hangi ölçütlere göre ve nasıl değerlendirileceği konularının tamamen atamaya yetkili amirlerin subjektif tercihlerine ve geniş takdirine bırakıldığı, daire başkanlığı kadrosunun da üst düzey kadro olduğunun kabulüyle, üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları; ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda atama yapma ve görevden alma konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğunun kabulü, bu görevlerden başka görevlere atanmaya ilişkin işlemlerin kazanılmış hakları veya genel olarak hukuk güvenliği ilkesini ihlal eden bir yönü bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, daire başkanlığı görevini yürüten davacının, bu görevinden alınması ve Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in 20. maddesi, (c) fıkrasında belirtilen altı aylık çalışma koşulunu da sağlamadığı göz önünde bulundurulduğunda veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atanmasına ilişkin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin temyize konu kararıyla; daire başkanlığı görevine atanırken davacıdan iradesi dışında alınan istifa dilekçesi işleme konularak davacının veri hazırlama ve kontrol işletmenliğine atanmasına olanak bulunmadığı, bunun dışında davalı idarece davacının görevinden alınmasını gerektirecek, görevinde yetersiz ve verimsiz olduğuna ilişkin hukuken geçerli somut bilgi ve belgenin de sunulamaması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının daire başkanlığı görevinden alınarak veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; dava konusu işlem hukuka aykırı olduğundan Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca anılan işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği; ancak fazla çalışma ücreti, mesai saatleri dışında fiilen fazla çalışma karşılığı olarak ödenen bir ücret olduğundan, hukuka aykırı işlem nedeniyle de olsa, fiilen fazla çalışması bulunmayan davacıya fazla çalışma ücreti ödenmesine olanak bulunmadığından talebin bu kısmının reddi gerektiği gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesince verilen karar kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline; tazminat isteminin kısmen kabulüne, işlem sebebiyle uğranılan parasal ve özlük haklarının her bir ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazla çalışma ücretine ilişkin tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olmadığı ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının iptal ve kısmen kabule ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Usulüne uygun cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, davalı idare bünyesinde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapmakta iken, … günlü, … sayılı işlem ile Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı olarak atanmış, dava konusu … günlü, … sayılı işlemle, daire başkanı olarak atanmasına ilişkin işlem iptal edilerek, önceki kadrosu olan veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna ataması yapılmıştır.
Davacı tarafından, anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı tüm maddi kayıplarının, aylık maktu fazla çalışma ücreti de dahil olmak üzere işleyecek faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Memurların Kurumlarınca Görevlerinin ve Yerlerinin Değiştirilmesi" başlıklı 76. maddesinde; kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst veya kurum içinde aynı veya başka yerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in 20. maddesi, (c) bendi; "Bu yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan "yönetim", "araştırma-planlama" ve "hukuk" hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz." şeklinde düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesi ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yerleşmiş yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Somut olayda, idarenin sahip olduğu takdir yetkisini, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi belge bulunmadığı dikkate alındığında; veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapmakta iken, idarenin takdir yetkisi kapsamında daire başkanı olarak atanan davacının, yine takdir yetkisi kapsamında atama onayı iptal edilerek eski kadrosuna döndürülmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali, tazminat isteminin kısmen kabulü, işlem sebebiyle uğranılan parasal ve özlük haklarının, her bir ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … günlü, E: …, K: .. sayılı kararının, iptal ve kısmen kabule ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Yürütmenin durdurulması talebi bulunmadığından kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının davalı idareye iadesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesi, 2. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 17/11/2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.